Ireki menu nagusia

Azido esteariko

Naturan ugariena den gantz-azido asea, animalien eta landareen gantzetan aurkitu daitekeena; alkoholetan disolbatzen da, eta 70 °C-an urtzen da
Azido esteariko
Identifikadoreak
CAS zenbakia 57-11-4 YesY
PubChem 5281
ChemSpider 5091 N
EC zenbakia 200-313-4
DrugBank DB03193
ChEMBL CHEMBL46403 N
IUPHAR ligand 3377
RTECS zbka. WI2800000
Propietateak
Formula molekularra C18H36O2
Masa molarra 284.48 g mol−1
Itxura solido zuria
Usaina latza, oliotsua
Dentsitatea 0.9408 g/cm3 (20 °C)
0.847 g/cm3 (70 °C)
Fusio puntua

69.3 °C, 342 K, 157 °F

Irakite-puntua

361 °C, 634 K, 682 °F

Disolbagarritasuna alkiloan solugarria; azetatoak, alkoholak, HCOOCH3, fenilak, CS2, CCl4
Disolbagarritasuna diklorometanoa 3.58 g/100 g (25 °C)
8.85 g/100 g (30 °C)
18.3 g/100 g (35 °C)
Disolbagarritasuna etanola 1.09 g/100 mL (10 °C)
2.25 g/100 g (20 °C)
5.42 g/100 g (30 °C)
22.7 g/100 g (40 °C)
105 g/100g (50 °C)
400 g/100g (60 °C)
Disolbagarritasuna acetone 4.96 g/100 g
Disolbagarritasuna chloroform 18.4 g/100 g
Disolbagarritasuna toluene 15.75 g/100 g
Lurrun presioa 0.01 kPa (158 °C)
0.46 kPa (200 °C)
16.9 kPa (300 °C)
-220.8·10−6 cm3/mol
Konduktibitate termala 0.173 W/m·K (70 °C)
0.166 W/m·K (100 °C)
Errefrakzio indizea (nD) 1.4299 (80 °C)
Egitura
Egitura kristalinoa B-forma = Monoclinic
Eremu taldea B-forma = P21/a
Sare parametroa a = 5.591 Å, b = 7.404 Å, c = 49.38 Å (B-forma)
Termokimika
Formazio entalpia
estandarra
ΔfHo298
−947.7 kJ/mol
Errekuntza entalpia estandarra ΔcHo298 11290.79 kJ/mol
Entropia molar
Estandar
So298
435.6 J/mol·K
Bero-ahalmen espezifiko, C 501.5 J/mol·K
Arriskuak
NFPA 704
NFPA 704.svg
1
1
0
LD50 21.5 mg/kg (rats, intravenous)
Kontrakoa esaten ez bada, emandako datuak baldintza normaletan (25 °C, 100 kPa) hartuak dira.
Erreferentziak

Azido estearikoa edo Azido oktodekanoikoa kate luzeko gantz-azido ase bat da, formula duena. Hemezortzi karbono ditu (18:0).

Eduki-taula

HistoriaAldatu

Michel Eugène Chevreul kimikari frantsesak aurkitu eta identifikatu zuen 1816 urtean[1]. Grezierazko στέαρ "stear" hitza erabili zien izendatzeko, honek "seboa" esan nahi du.

JatorriaAldatu

Animalien koipetan %30era irits daiteke, landare jatorriko koipetan aldiz urriagoa da, %5a baino gutxiago, koko gurinean ezik (%28-45)[2]. Naturan aurkitzen den gantza azido aseen artean bigarren ugariena da, azido palmitikoaren ondoren[3]. Azido estearikoz osaturiko triglizeridoa Triestearina da.

EkoizpenaAldatu

Animaliaren koipetik lortzen da. Koipea presio eta tenperatura altuetan ipintzen da eta ondoren saponifikatu egiten da[4]. Normalean azido palmitikoarekin nahasturik egoten da.

Giza gorputzean gantz azidoen biosintesiaren bidez lortzen da, bi karbonotako Azetil-CoA molekulak elkartuz.

ErabilerakAldatu

Kandela, xaboi eta kosmetikoak ekoizteko erabiltzen da industrialki.

 
Azido esteariko hautsa.

ErreferentziakAldatu

  1.   Chevreul, M.E. (1816) «Examen des graisses d'homme, de mouton, de boeuf, de jaguar et d'oie» Ann. Chim. Phys. .
  2. (Ingelesez)  Beare-Rogers, J. L.; Dieffenbacher, A.; Holm, J. V. (2001-01-01) «Lexicon of lipid nutrition (IUPAC Technical Report)» Pure and Applied Chemistry (4): 685–744 doi:10.1351/pac200173040685 ISSN 1365-3075 . Noiz kontsultatua: 2018-11-18 .
  3.   Gunstone, F. D., John L. Harwood, and Albert J. Dijkstra (2007) The Lipid Handbook with Cd-Rom Boca Raton: CRC Press ISBN 0849396883 .
  4. (Ingelesez)  Anneken, David J.; Both, Sabine; Christoph, Ralf; Fieg, Georg; Steinberner, Udo; Westfechtel, Alfred (2006-12-15) Fatty Acids Wiley-VCH Verlag GmbH & Co. KGaA doi:10.1002/14356007.a10_245.pub2 ISBN 3527306730 . Noiz kontsultatua: 2018-11-18 .