Ireki menu nagusia

Langraiz Okako espetxea

Zaballako espetxea» orritik birbideratua)

HistoriaAldatu

Gerra Zibilean Francoren aldekoek herrian kontzentrazio-esparru bat eraiki zuten eta bertara Miranda Ebron izandako hainbat preso errepublikano eraman zituzten.[1] Presoak bortxazko lanetara behartzen zituzten. Adibidez, inguruko herrietako harrobietan harria pikatzen eta garraiatzen zuten, errepideak eta trenbideak eraikitzen zituzten eta Langraizko herriko eraikinetan erreformak egiten zituzten.

Esparruko garbitasun falta, gosea eta desnutrizioa zirela kausa, tuberkulosia eta kolitisa ziren nagusi. Izan ere, presoetako askok gaixotasun horiengatik hil egin ziren.

1947an kontzentrazio-esparrua itxi zuten, eta espetxe bihurtu. Langraizko espetxea 1970ko hamarkadaren amaieran berriztatu zuten: kontzentrazio-esparruarekin zerikusia zuen arkitektura kendu zuten, eta 4 modulu eraiki zituzten, bat emakumezkoentzat eta gainerakoak gizonezkoentzat. Guztira, berriztatutako espetxe horrek 8 metro karratuko 560 zelda zituen. Gainera, ertzainentzako etxebizitzak eraiki ziren. 1981. urtean berrireki zen.[2] Denboraren poderioz, kartzelak gero eta preso gehiago izan zituen. 2007. urtean Euskal Autonomia Erkidegoan zeuden presoen % 50 baino gehiago zituen; kartzela gainpopulatuta zegoen. Espetxe handiago bat eraiki behar izan zuten Langraizen bertan, Zaballan, eta hara eraman zituzten presoak 2011. urtean.

Egun, Langraizko espetxe zaharra hirugarren graduaren onuradunek gaua pasa dezaten erabiltzen da.[3]

Zaballako espetxeaAldatu

2008 eta 2011. urteen artean espetxe berri bat eraiki zuten Gasteizko mendietako San Migel mendiaren ondoan. Eraikina Langraizko kontzejuaren barnean dago orobat; zehazki, aipatu mendiko maldaren lurzoru urbanizaezinean zegoen 50 hektareako partzela batean. Lurzoru mota horretan Araban inoiz eraiki den eraikin handiena da.[4] Guztira 80.000 metro karratu dauzka, hau da, 18 futbol zelaik adinako azalera.

Kartzela horren izen ofiziala Araba espetxea da; hala ere, kokatuta dagoen eremuaren izena dela eta, Zaballako espetxea izenarekin da ezaguna. 2011n inauguratu zuten. Ez dauka kontrol dorrerik, baina baditu 200 kamera baino gehiago eta 6 metroko altuerako harresi eta hesiak.

ErreferentziakAldatu

Ikus, gaineraAldatu