Vitruvioren gizona

Vitruvioren gizona edo Vitruviar gizona, baita ere Giza gorputzaren proportzio idealen ikerketa Leonardo da Vinci ikerlariak 1490 inguruan bere egunerokoan egin zuen marrazkia da. Marrazkiarekin batera ohar ugari idatzi zituen aipatutako gizonaren anatomia hobeto argitzeko. Giza proportzioen Kanona bezala ezaguna da baita ere.[1] Gizakiaren proportzio matematikoen aurkikuntza Pizkundeko lorpen handienetarioko bat izan zen.

Vitruvioren gizona
Vitruvian Man by Leonardo da Vinci.jpg
Jatorria
Sortzailea Leonardo da Vinci
Sorrera-urtea 1490
Mugimendua Italian Renaissance Itzuli
Honen izena darama Vitruvio
Ezaugarriak
Zabalera 25,5 zentimetro
Altuera 34,6 zentimetro
Deskribapena
Kokapena
Lekua Gallerie dell'Accademia
Bilduma Gallerie dell'Accademia Itzuli
Inbentarioa 228
Argumentu nagusia Vitruvian Man Itzuli
Historia
Erakusketak Leonardo da Vinci Itzuli

DeskribapenaAldatu

Marrazkian gizon biluzi bat agertzen da, bi posizio desberdinetan, bata bestearen gaineran jarrita. Marrazkia zirkunferentzia baten barruan agertzen da eta, halaber, karratu batean (Ad quadratum). Berez, giza gorputzaren proporzioen ikerketa bat da. Vitruvioren aipamena, bestetik, Antzinako Erromako arkitektoarekin lotuta dago; aipamen horrek marrazkiari bere izen ezaguna eman dio. Vitruvio Zesarren ingeniaria izan zen gaztaroan, eta zerbitzu hau utzi zuenenan, arkitektura zibilean aritu zen. Ezagutzen den arkitektura tratatu zaharrenaren egilea da, antzinako garai klasikoko bakarra, De architectura libri decem.

HistoriaAldatu

Ez dakigu zehatz-mehatz zein urtetan marraztu zuen Leonardo Vitruvioren gizona; 1490 inguruan izan zela pentsatzen dugu. Lana Giuseppe Bossi idazle eta margolariaren eskuetan egon zen, hau 1815ean hil zen arte. Ondoren, enkante batean, Luigi Celottik eta, geroago, Veneziako Akademiaren Galeriak erosi zuen; 1882tik hantxe gordetzen da.[2] Dena dela, haren kontserbazioa ziurtatzeko asmoz, erakusketa iraunkorran gutxitan erakusten da.

EzaugarriakAldatu

Erroma zaharreko Vitruvio arkitektoaren testuetatik abiatuta –baita bere izena ere hartuz– besoak eta hankak nabarmentzen ditu, giza gorputzaren proportzioen estudioa osatzeko.[3] Oinarrian urrezko zenbakia edo urrezko proportzioa dago. Leonardok oinarritzat Vitruvioren proposamena hartu zuen, aldaketa batzuk eginez. Hauek dira proportzioak:

  • Lau behatzek esku barru egiten du.
  • Lau esku barruk oin bat egiten dute.
  • Sei esku barruk ukondoa egiten dute.
  • Lau ukondok urrats bat egiten dute.
  • Hogeitalau esku barruk gizon bat egiten dute.
  • Hankak behar bezala urruntzen badituzu zure garaiera 1/14 gutxituz eta besagainak igoz behatzak zure buruaren goiko partearen pare izan arte, zure gorputz adarren zentro geometrikoa zilborrean egongo da. Gainera, zure hanken arteko espazioa triangelu aldeberdina izango da.
  • Bularraren goi parterik ilea jaiotzen den tokia arte gizon osoaren zazpiren partea izango da.
  • Titimuturretik buruaren goiko aldera arte launa izango da.
  • Sorbaldaren zabalera nagusiak barruan launa izango du.
  • Ukondotik eskuaren punta arte launa izango da.
  • Ukondotik besapea arte zortzina izango da.
  • Esku osoa hamarrena izango da.
  • Ernalkinen hasiera gizonaren erdia markatzen du.
  • Oina garai osoaren zazpina da.
  • Oinplantatik belauna azpira arte launa izango da.
  • Belauna azpitik ernalkinen hasiera arte beste launa.
  • Kokotsaren azpiko partetik sudurraraino eta ilearen hasieratik bekainak arte, kasu bakoitzean, berdina da eta belarria bezalakoa.
  • Belaunaren hasieratik pelbisen hasiera arte, gorputz enborrarena bezalakoa da.
  • Bular erditik behatzen puntaraino, hanka osoaren luzera bezalakoa izango da.

ErreferentziakAldatu

  1. http://www.exprai.com/2012/02/vitruviar-gizona.html
  2. Adele Colli Franzone, [http://riviste.paviauniversitypress.it/index.php/ea/article/view/1672/1747 Leonardo e il magnifico “Uomo Vitruviano”, Economia Aziendale Online aldizkaria, IV.liburuki, 4. zk. (2013), 271 or, ISSN 2038-5498.
  3. http://www.exprai.com/2012/02/vitruviar-gizona.html

Ikus, gaineraAldatu

Kanpo loturakAldatu

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Vitruvioren gizona