Fiesta. Eguzkia jaikitzen da

Fiesta. Eguzkia jaikitzen da (ingelesez: 'The Sun Also Rises') Ernest Hemingway (1899–1961) idazle estatubatuarrak 1926an idatzitako eleberria da. Lehen edizioa Estatu Batuetan 1926ko urrian egin zen; urte bat geroago Londresen agertu zen eta orduan Fiesta izenburuarekin agertu zen. Onartua dago idazlearen lehen eleberri garrantzitsua izan zela. Bi mundu gerren arteko Europan kokatua, protagonista Frantzian eta Espainian artean mugitzen da, egilearen beraren esperientziak erakutsiz. Interes berezia du Parisen bizi ziren Belaunaldi galduaren partaideen presentzia.

Fiesta. Eguzkia jaikitzen da
Jatorria
Egilea Ernest Hemingway
Sorrera-urtea 1917
Argitaratze-data 1926
Jatorrizko izenburua The Sun Also Rises
Jatorrizko herrialdea Ameriketako Estatu Batuak
Argitaletxea Charles Scribner's Sons (en) Itzuli
Ezaugarriak
Genero artistikoa eleberria
Hizkuntza ingelesa
Egile-eskubideak copyrightduna
Fikzioa
Kontakizunaren tokia Paris eta Iruñea

ArgumentuaAldatu

Argumentua ez da bereziki konplexua: liburuko narratzailea Jake Barnes kazetari amerikarra da, Hemingwayren alter egoa. Barnes gerra garaian zauritua izan zen eta, ondorioz, sexualki izendua gelditu zen. Hogeigarren hamarkadan Parisen Brett Ashley erizainarekin topo egiten du. Gerra garaian biak amoranteak izan ziren. Biak hirian bizi diren estatubatuarrekin erlazionatuko dira. Paristik Jake, Brett eta Cohn, Bill eta Mike lagunak Iruñeara joatea erabakitzen dute, Sanferminak ezagutzeko asmoz. Festetan Brett eta bere lagunek maitasun afera desberdinak dituzte; tartean, toreatzaile bat sartuko zen, Pedro Romero. Koro Nabarroren esanetan liburuan «maitasun pentagono bat» azaltzen zaitu.[1] Barnes, bitartean, ikusle papera beteko. Festak bukatuez gero taldea desegingo da, historia Madrilen bukatuz.

EstiloaAldatu

Nahiko eleberri atipikoa izan zen bere garaian The Sun Also Rises. Liburuak asko du erreportajetik (sanferminak protagonismo handia du), oroitzapen-liburuarena, bidaia-liburuarena ere. "Obra hibrido bat dela esan liteke avant la lettre, askotarikoa, baina osagai horiek guztiak biltzen dituen zakuak izen doitu bat du, eta da nobela. Ez, Fiestan kontatzen dena ez litzateke bereziki interesgarri, ez balitz bertan gertatzen diren peripezia egunerokoak kontatzeko moduarengatik".[2]

FilmaAldatu

Eleberriaren arrakastaren ondorioz liburua zinemara eramana izan zen. The Sun Also Rises izenburupean, 1957an Henry King izan zen zuzendaria eta Ava Gardner zein Tyrone Power aktore nagusiak. Filmazioa Morelian egin zen.

Euskarazko bertsioaAldatu

Itzulpena 2021ean plazaratu zen. Itzultzailea Koro Navarro izan zen eta Literatura Unibertsalaren bilduman agertu zen (179. liburua, 336 or., 978-84-9109-578-1).[3] Liburua Anjel Lertxundiren hitzaurrearekin plazaratu zen.

ErreferentziakAldatu

Kanpo estekakAldatu