«Kolonizazio»: berrikuspenen arteko aldeak

t
ez dago edizio laburpenik
t (geh)
tNo edit summary
'''Kolonizazioa''' [[gizaki]] talde batek lurralde bat populatzea da. Prozesu horren helburua izaten da [[Baliabide ekonomiko|baliabide]] berri eta ugariagoak eskuratzea, taldea zabaltzea edo beste populazio edo [[herri]] bat mendean hartzea. Ideologia nazionalista edo inperialista bati loturik, kolonizazioaren helburua da lurralde, herrialde eta herri baten ondasun materialez jabetzea eta tokiko herritarrak beren kultura ondareaz eta ezaugarriez desjabetzea, alienazio edo arrozte prozesu baten bidez. Horretarako oinarri teorikoa asmo zibilizatzailea edo aurrerabidea izan daiteke, edo ''benetako'' erlijioaren zabalkundea.
 
Kolonizazioan, gailentzen den botereak bere jatorriko lurraldeko herritar arruntak eta xeheak erabiltzen ditu bere okupazioa iraunkorki sustraitzeko, ''[[colonie de peuplement]]'' deitu den prozesu baten bidez; hartara, agintari okupatzaileen moldeko gizarte berrirako oinarriak jartzen dira. HerritarLurralde horiekbat kolonizatzen duena kolonizatzailea da; eta kolonizazioaz lurraldean bizi direnak, kolonoak. Kolonoak botere hori oinarritzen duen nazio edo etniakoak izan ohi dira, baina beste herritarrak edo herritarren nahasketa bat ere izan daitezke. Beraz,Ohikoena ohikoenakolonoek okupazioa babestu edo bultzatu duten agintarien ordenarekiko atxikimendua agertzea da, kontraesan eta gatazkak sortu badaitezke ere, adibidez, klase borroka.
 
Lurralde bat kolonizatzen duena '''kolonizatzailea''' da; eta kolonizazioaz lurraldean bizi direnak, '''kolonoak'''. Kolonizazioak aurrez aurre eta lehian jartzen ditu bertako herritarrak eta kolonoak. Kolonoei, pribilegiatuak ez izanagatik, botere kolonizatzaileak bertako herritarren idiosinkrasiariidiosinkrasiaz gailentzengainetik zaionkokatzen abantailadituen ezaugarri bat aitortzen die, agintari okupatzaileen aurrean abantaila edo estatus sinboliko eta funtzional bat ematen diena, askotan agintarien jatorri, hizkuntza eta kultura antzekotasun eta hurbiltasuna dena. Historian, bertakoak mendean hartuz beste lurralde edo herrialdeetara zabaltzea bultzatzen duen [[ideologia]] politikoari [[kolonialismo]] deritzo. Kolonialismoak egindako lurralde- zabalkuntzak eta herrien mendekotasunak [[inperialismo]] izeneko egoera sortzen du.
 
== Ikus, gainera ==