Adelfopoiesi

Adelfopoiesia (grezieraz ἀδελφοποίησις, latinez fraternitas iurata edo ordo ad fratres faciendum) historikoki tradizio kristauan praktikatzen zen zeremonia izan zen sexu bereko bi pertsona (maizago gizonezkoak) elizak bedeinkatutako lagunarteko batasunean elkartzea.

Halako zeremoniak Eliza Katolikoaren historian XIV. mendera arte aurki daitezke[1] eta Eliza Ortodoxoan XX. mendearen hasiera arte[2][3].

XX. mendearen amaieran, adelfopoiesiaren tradizioak ospea lortu zuen sexu bereko harremanen legeztapen laikoaren eta erlijiosoaren defendatzaile eta aurkarien arteko eztabaiden ardatz gisa[4].

Adelfopoiesia tradizio kristauanAldatu

Pavel Florenski errusiar polimata jakintsu, apaiz eta martiriak adelfopoiesiaren deskribapen ospetsua eskaini zuen 1914an, gai honi buruzko bibliografia bat biltzen zuen The Pillar and the Ground of The Truth: An Essay in Orthodox Theodicy in Twelve Letters liburuan[5].

Ikuspegi alternatiboen arabera, praktika hau askotan erabiltzen zen, adibidez, itun iraunkorrak eratzeko nazioetako buruzagien artean edo anai erlijiosoen artean eta garai hartan elizak debekatu zuen odol-kofradiaren ordezkoa zen. Brent Shawek ere adierazi zuen bikote horiek odol-kofradiarekin antzekoagoak zirela eta ez zutela konnotazio sexualik[6].

Bizantziar eskuizkribuetan adelfopoiesia egiteko errituak IX. mendetik aurrera XV. mendera arte[7].

Adelfopoiesiaren errituaAldatu

Adelfopoiesiaren errituaren lehen deskribapen modernoa 1914koa da, Pavel Florenskik errituaren elementu nagusiak aipatu zituenean:

  • anaiak pulpituaren aurrean kokatzen ziren (bertan gurutzea eta eskritura santuak zeuden); bien artean zaharrena eskuinean jartzen zen, eta gazteena ezkerrean;
  • biei maitasunean bat egitea eta Elizaren historian adiskidetasunaren adibideak gogoratzea eskatzen duten otoitzak eta letaniak egiten ziren;
  • biak gerrikoarekin lotu zituzten, eskuak Ebanjelioen gainean jarri eta bakoitzak kandela piztua jaso zuen.
  • Korintoarrei Lehen Gutunaren eta Ebanjelioaren Joanen arabera irakurtzen ziren;
  • otoitz eta letania gehiago egiten ziren;
  • Gure Aita otoitza egiten zen;
  • anaiek kopa bateko jaunartzea egiten zuten;
  • pulpituaren inguruan eramaten zituzten eskuak estutu eta hurrengo troparia abesten denean: "Jauna, begira zaitez zerutik eta ikusi";
  • musuak trukatu ziren;
  • azkenean, bertaratutakoek 133. salmoa kantatzen zuten: "Bai eder dela, bai gozo, senideak elkarturik bizitzea!"[8].

ErreferentziakAldatu

  1. (Alemanez) Ebner, Adalbert. (1890). Die klösterlichen Gebets-Verbrüderungen bis zum Ausgange des karolingischen Zeitalters. Eine kirchengeschichtliche Studie. .
  2. (Ingelesez) Isherwood, Christopher. (1976). Christopher and His Kind 1929-1939. Farrar, Straus and Giroux, 137 or..
  3. (Ingelesez) Durham, M.E. (1928). Some Tribal Origins, Laws and Customs of the Balkans. George Allen & Unwin Ltd, 174 or..
  4. (Ingelesez) Same-Sex Unions in Premodern Europe. Villard Books ISBN 0-679-43228-0..
  5. (Ingelesez) Florensky, Pavel. (1997). The Pillar and Ground of the Truth. , 571-572 or..
  6. (Ingelesez) Shaw, Brent. (1994). A Groom of One's Own?. The New Republic, 43-48 or..
  7. (Ingelesez) Viscuso, Patrick. (1994). Failed Attempt to Rewrite History. New Oxford Review.
  8. (Ingelesez) Adelphopoiesis. The Stephanos Project.

Kanpo estekakAldatu