Xiristola

Leguminosoen familiako zuhaixka txikia. 1,5 m-rainokoa da eta hosto txiki lantza-formako edo obalak, luku laburretan hazten diren lore horiak eta leka-motako fruituak ditu. Eskualde mediterraneoan hazten da, batez ere

Xiristola (Genista tinctoria) Fabaceae familiako zuhaixka da.

Xiristola
Dyer's Greenweed. Genista tinctoria (49208501383).jpg
Sailkapen zientifikoa
ErreinuaPlantae
OrdenaFabales
FamiliaFabaceae
LeinuaGenisteae (en) Genisteae
GeneroaGenista
Espeziea Genista tinctoria
Datu orokorrak
Gizakiak ateratzen dizkion produktuak dyer’s greenweed (en) Itzuli
Genista tinctoria

DeskribapenaAldatu

Xiristola da bere izen arrunta. Zuhaixka arantzagabea da, 40 cm eta 1,5 m bitarteko altuera duena.

Zurtoin berde eta hostotsuak aurkezten ditu. Hostoak bakunak dira eta ilegabeak zein zetakarak (maila desberdinetan) izan daitezke.

Loreak horiak eta bakartiak dira. Lukuak, gehienetan, lore asko dituzte eta luzatuak izaten dira, baina motzak eta hostotsuak ere izan daitezke. Pedunkuluaren erdialdean bi brakteola dituzte. Braktei dagokienez, hostokarak eta kaliza baino luzeagoak dira. Lekak luzangak eta zapalak dira, ilegabeak, 5-12 hazi izan ohi dituztelarik.

Maiatza eta abuztu bitartean loratzen da.

EkologiaAldatu

Ingurune hezeetan bizi da: harizti, zingira, ubide ertz eta ibarbaso modukoetan.

BanaketaAldatu

Espezie honen banaketa areak Europaren zati handia hartzen du. Euskal herrian batez ere kantaurialdeko kostaldean eta puntualki hegoaldean azaltzen da. Espezie honen jatorria Asiako erdialde eta mendebaldean dago, baina Erdi Aroan espezie tindatzaile moduan Europa osoan landatu zen. Horregatik, zaila da jakitea gaur egungo populazioak bertakoak diren edo antzinako landaketen arrastoetatik datozen.[1]

ErabilerakAldatu

Sendabelar eta tindagai moduan erabiltzen zuten.

ErreferentziakAldatu

  1. (Gaztelaniaz) «Genista tinctoria L.» Herbari Virtual del Mediterrani Occidental Noiz kontsultatua: 2019-03-10.


Kanpo estekakAldatu