Ireki menu nagusia

Orain bi milla urte (Orain bi mila urte) Juam Manuel Lujanbio "Txirrita" bertsolariaren bertso sorta bat da. Antzinaroko "kantabriar" euskaldunen eta erromatarren arteko borrokak aipatzen ditu, baita garai haietako Lekobide eta Otsobal euskal buruzagiak eta Tubal, denak pertsonai sasi-historiko-mitologikoak ere, bai eta Octaviano erromatar enperadorea ere. Leloren kantua edo Kantabriarren kantua deritzon kantu apokrifoan eta batez ere Juan Benanzio Arakistainen Tradiciones Vasco-Cántabras liburuko "Los Cantabros" (kantabriarrak) kontakizunean oinarritzen da.

HitzakAldatu

Orain bi milla urte inguru
bezela ziran asiyak
erromatarrak berendu nairik
gure zazpi probintziyak;
garai artako abarkadunak
ziran jeniyoz biziyak,
baziran penaz amildu eta
beren ezurrak autsiyak,
lastimosuak izango ziran
aien orduko antsiyak!


Denbora artako gerrero zarrak
ziran gizon ondraduak,
aziyuetan irabazita
jazten zituzten graduak,
irurogei ta lau urtekuak
bazebiltzen soldaduak,
orain bezela etzuen iñor
engañatutzen diruak,
Lekobide ta Otsobal ziren
Kantabriyako buruak.


Aitona oiek zer pentsatu zuten
azkeneko eriyotzian
ez genduela jakin izango
pena daukat biotzian;
arrats guziyak otzez guardiyan
egunaz erdi-gosian,
zenbat naigabe sufritu zuten
Erniyoko gurutzian!
Aien orduko oraziyuak
ederrak izango zian!


Gure izeben amen amonen
osaben aiten aitonak,
emen fueruak defenditutzen
ibilitako gizonak;
bertan batalla irabazita
gero Erromara joanak,
Octavianok galdu zituen
berebiziko lagunak;
aundi gaiztuak diren tokiyan
pagatzen du txiki onak.


Zazpi senide ama batenak
denak euskaldun garbiyak,
Tubal zarraren artaldetikan
banatutako ardiyak,
aiten aitona nungua zuten
ez dakitenak erdiyak ...
utzi ditzagun bide illunak,
billa ditzagun argiyak
beti-betiko bere izena
izan dezan Kantabriyak.


Kolka txarraren azpiyan dauden
txito urrikalgarriyak
amarretatik bost iltzen dira
beste bostak elbarriyak,
pizti gaiztuen beldurrez beti
gora begira jarriyak,
indar gutxiko gorputzak eta
suspiriyuak larriyak ...
Kastigu orren menpian bizi
gera gaur euskal erriyak.