«Betelgeuse»: berrikuspenen arteko aldeak

1.535 bytes added ,  Duela 2 urte
ez dago edizio laburpenik
Etiketa: 2017 wikitestu editorearekin
 
{{zerua|05|55|10.3053|+|07|24|25.426|600}}
'''Betelgeuse''' edo '''Alpha Orionis''' [[Orion]] konstelazioan dagoen bigarren [[izar]] distiratsuena da, [[Rigel]]en ostean. Zeruko hamaikagarren izarrik distiratsuena izan ohi da, baina ez beti. Kolore gorri nabarmena du, eta +0,0 eta +1,3 arteko [[itxurazko magnitude]] aldakorra da, izar nagusien artean gehien aldatzen dena. [[Infragori]]en eremuan, Betelgeuse da zeruko izarrik distiratsuena. 2019an nabarmen murriztu zen bere argia, %60 inguru galduz<ref>{{Erreferentzia|izenburua=ATel #13341: The Fainting of the Nearby Red Supergiant Betelgeuse|url=http://www.astronomerstelegram.org/?read=13341|aldizkaria=ATel|sartze-data=2020-01-09}}</ref>, +1,5eko magnitudera arte, zeruko hogeita hirugarren izarrik distiratsuena izan arte<ref>{{Erreferentzia|izenburua=Waiting for Betelgeuse: What's Up with the Tempestuous Star?|hizkuntza=en-US|data=2019-12-26|url=https://www.universetoday.com/144465/waiting-for-betelgeuse-whats-up-with-the-tempestuous-star/|aldizkaria=Universe Today|sartze-data=2020-01-09}}</ref>. Espekulazioek diote laster [[supernoba]] batean eztanda egin dezakeela<ref>{{Erreferentzia|izenburua=A star is behaving strangely and could be about to explode into a supernova|hizkuntza=en|data=2019-12-29|url=https://www.independent.co.uk/life-style/gadgets-and-tech/news/betelgeuse-star-night-sky-supernova-explosion-a9263626.html|aldizkaria=The Independent|sartze-data=2020-01-09}}</ref>, baina beste azalpen arruntagoak ere badaude<ref>{{Erreferentzia|izenburua=ATel #13365: Updates on the "Fainting" of Betelgeuse|url=http://www.astronomerstelegram.org/?read=13365|aldizkaria=ATel|sartze-data=2020-01-09}}</ref>.
'''Alfa Orionis''' edo '''''Betelgeuse''''' [[Orion]] konstelazioan dagoen [[izar]] distiratsuena da.
 
Diametroa [[eguzkia]]rena halako mila da, 1,3 mila milioi kilometro inguru. M2 [[mota espektral]]ekoa da eta [[Lurra|Lurretik]] 500 [[argi-urte]]ra dago. [[Supererraldoi]] gorria da, eta [[supernoba]] bezala lehertuko da.
 
== Erreferentziak ==
 
{{erreferentzia_zerrenda}}