«Kristautasun»: berrikuspenen arteko aldeak

Etiketa: 2017 wikitestu editorearekin
Etiketa: 2017 wikitestu editorearekin
 
Estatu nazionalen eraketarekin batera [[ultramontanismo]]aren fenomenoa eman zen<ref>{{Erreferentzia|izenburua=CATHOLIC ENCYCLOPEDIA: Ultramontanism|url=http://www.newadvent.org/cathen/15125a.htm|aldizkaria=www.newadvent.org|sartze-data=2019-09-20}}</ref>, batez ere Alemanian eta Herbehereetan, baina baita neurri txikiagoan [[Ingalaterra]]n ere<ref>{{Erreferentzia|abizena=Heimann, Mary.|izenburua=Catholic devotion in Victorian England|argitaletxea=Clarendon Press|data=1995|url=https://www.worldcat.org/oclc/35657786|isbn=019820597X|pmc=35657786|sartze-data=2019-09-20}}</ref>. Elizak, bere inguruko erakundeek eta fededun katolikoek estatuaren eskaera nazionalen eta Elizaren autoritatearen artean aukeratu behar izan zuten, bereziki aita santuaren autoritateari dagokionez. Gatazka hau [[Vatikanoko I. Kontzilioa]]n gailendu zen, eta Alemanian ''[[Kulturkampf]]''era eramango zuen zuzenean<ref>{{Erreferentzia|abizena=Dittrich, Lisa.|izenburua=Antiklerikalismus in Europa : Öffentlichkeit und Säkularisierung in Frankreich, Spanien und Deutschland (1848-1914).|argitaletxea=Vandenhoeck & Ruprecht|data=2014|url=https://www.worldcat.org/oclc/890980994|isbn=9783647310237|pmc=890980994|sartze-data=2019-09-20}}</ref>, non [[Otto von Bismarck|Bismarcken]] buruzagitzapean zeuden liberalek eta protestanteek adierazpen eta antolaketa katolikoa zorrotz mugatzea lortu zuten.
 
Europan kristau fededun eta praktikanteen kopurua murriztu egin zen [[modernitate]]a eta [[sekularismo]]a errealitate bihurtu ziren heinean<ref>{{Erreferentzia|izena=Jason|abizena=Palmer|izenburua='Extinction threat' to religion|hizkuntza=en-GB|data=2011-03-22|url=https://www.bbc.com/news/science-environment-12811197|sartze-data=2019-09-20}}</ref>, bereziki [[Txekiar Errepublika]]n eta [[Estonia]]n, [[Amerika]]n erlijio konpromisoak orokorrean altuak izan diren bitartean Europarekin alderatuta. [[XX. mende]]aren amaierak [[Hirugarren Mundua]]rekiko eta [[Hegoaldeko Hemisferioa]]rekiko atxikimendu kristauaren aldaketa erakutsi du oro har, eta [[Mendebaldea (kultura)|Mendebaldea]] jada ez da kristautasunaren banderadun nagusia.
 
== Kristau taldeak ==