«Gurpil»: berrikuspenen arteko aldeak

196 bytes added ,  Duela 8 urte
t
83.37.157.203 wikilariaren aldaketak ezabatuz, MerlIwBot wikilariaren azken bertsiora itzularazi da.
t (83.37.157.203 wikilariaren aldaketak ezabatuz, MerlIwBot wikilariaren azken bertsiora itzularazi da.)
'''Gurpila''' ([[aitzineuskara]]z: ''*[[gurdi]]-biL''<ref>[[Koldo Mitxelena]] (1976). ''Fonética histórica vasca''. [[Donostia]]: Gipuzkoako Aldundia.</ref>) [[ardatz]] baten inguruan bira egiten duen pieza mekanikoa da.
 
Izadiaren asmakuntza funtsezkoa kontsideratzen da, [[sua]]rekin batera. Mesopotamian asmatu zen neolitikoaren bukaeran eta bere lehenengo erabilera eltzegile-gurpilarena izan zen. Gurdietan erabiltzen hasi zen ondoren eta, horren ondorioz, bere erabilera Mundu Zaharrera zabaldu zen. Kultura amerikarretan ez zen zabaldu, antza denez animalia handien faltagatik eta lurraren irregulartasunagatik.
Izadiaren asmakuntza funtsezkoa kontsideratzen da, [[sua]]rekin batera.
 
Gurpilaren ezaugarri garrantzitsuena honako hau da: biratu arren gurpilaren puntu bat beti kontaktuan dagoela lurrarekin, eta kontaktu puntu honek ez duela abiadurarik lurrarekiko, hots, ez da irristatzen (edo behintzat hori da helburua). Hori da gurpilaren oinarrizko printzipioa. Irristatzean sortzen den [[marruskadura]] indarra ezabatzea lortzen da, gurpila mugitzeko egin beharreko lana txikiagoa delarik.Gurpila K.A inbentatu zen eta harria deskubritu eta gero izan zen.
 
== Erreferentziak ==
[[war:Kaliding]]
[[xal:Төгә]]
[[yi:ראד]]13
[[zh:輪]]
[[zh-yue:轆]]
palanka wilian hamerrek eraiki zuen 1968an otsailaren 13an