Azido butiriko

konposatu kimiko

Azido butirikoa kate laburreko gantz-azido ase bat da, formula duena. Lau karbono baino ez ditu (4:0).

Azido butiriko
Buttersäure Skelett.svg
Butyric-acid-3D-balls.png
Formula kimikoa C₄H₈O₂
SMILES kanonikoa 2D eredua
InChl 3D eredua
Osatuta oxigeno eta karbono
Base konjokatua butyrate (en) Itzuli
Ezaugarriak
Dentsitatea
0,9563 g/cm³
Fusio-puntua -5 °C
-8 °C
Irakite-puntua 163 °C
Lurrun-presioa 0,9 hPa
Masa molekularra 88,052 u
Erabilera
Elkarrekintza Free fatty acid receptor 2 (en) Itzuli, Free fatty acid receptor 3 (en) Itzuli, Histone deacetylase 1 (en) Itzuli, Histone deacetylase 2 (en) Itzuli, Histone deacetylase 3 (en) Itzuli eta Histone deacetylase 8 (en) Itzuli
Rola antihistaminiko
Arriskuak
NFPA 704
NFPA 704.svg
2
3
0
Identifikatzaileak
InChlKey FERIUCNNQQJTOY-UHFFFAOYSA-N
CAS zenbakia 107-92-6
ChemSpider 259
PubChem 264
Reaxys 906770
Gmelin 30772
ChEBI 26242
ChEMBL CHEMBL14227
NBE zenbakia 2820
RTECS zenbakia ES5425000
ZVG 12610
DSSTox zenbakia ES5425000
EC zenbakia 203-532-3
ECHA 100.003.212
CosIng 74770
MeSH D020148
RxNorm 1362696
Human Metabolome Database HMDB0000039
KNApSAcK C00001180
UNII 40UIR9Q29H
NDF-RT N0000183254
KEGG C00246
PDB Ligand BUA

Hainbat mikroorganismok hausnarkarien rumen-ean karbohidratoen hartzidura egin ondoren sortzen dute eta hauen esnetik ekoiztutako gurinean agertzen da.

HistoriaAldatu

Michel Eugène Chevreul kimikari frantsesak aurkitu zuen 1814 urtean eta 1818rako purifikatzea lortu zuen. Gurinari usain txarra ematen dion sustantzia aurkitu zuela baieztatu zuen[1]. 1823an argitaratu zituen bere ikerketaren emaitzak. Azido butiriko izena eman zion, latinez "gurina" butyrum baita[2]. 1861 urtean Louis Pasteurrek bakterio anaerobio hertsien hartzidura prozesua deskribatu zuen eta bide metaboliko honen azken produktua azido butirikoa da.

EzaugarriakAldatu

Gantz azidoa den arren oso kate laburra du eta horregatik uretan erraz disolbatzen da. Disolbatzaile organikoetan (etanola, eterra) ere bai. Uretatik banatzeko disoluzioa kaltzio kloruroz saturatzen da.

Azido butirikoa azido ertain-gogorra da eta baseekin eta oxidatzaileekin erreakzionatzen du. Metalak ere erasaten ditu[3].

Azido buitirikoz osaturiko triglizeridoak gurinaren %3-4 osatzen du. Gurina galtzen doan heinean triglizeridoa hidrolisatu egiten da eta azido butirikoaren kontzentrazioa handitzen denez usain desatsegina sortzen du.

ErabilerakAldatu

Arrantzan erabiltzen da. Azido butirikoaren usain gogorraz baliatuz amuan dagoen beitari gehitzen zaio arrainak erakartzeko[4].

Azido butirikoak ez bezala, metil butaratoak usain atsegina du. Lurrin eta janari gehigarrigisa erabiltzen da. Animalien elikagaietan ere gehitzen da, bakterio patogenoen kolonizazioa ekiditen baitu.

ErreferentziakAldatu

  1. (Frantsesez) Annales de chimie ou recueil de mémoires concernant la chimie et les arts qui en dépendent et spécialement la pharmacie. 1815 . Noiz kontsultatua: 2018-11-18.
  2. (Frantsesez) Journal de pharmacie et des sciences accessoires. Chez L. Colas Fils 1817 . Noiz kontsultatua: 2018-11-18.
  3. (Ingelesez) «ICSC 1334 - BUTYRIC ACID» www.inchem.org . Noiz kontsultatua: 2018-11-18.
  4. Freezer Baits - Nutrabaits Carp Baits Guide. 2010-01-25 . Noiz kontsultatua: 2018-11-18.

Kanpo estekakAldatu