«Tenpluko Ordena»: berrikuspenen arteko aldeak

ez dago edizio laburpenik
| webgunea =
}}
'''Kristoren eta Salomonen Tenpluko Zaldun Pobreak''' ([[latin]]ez: ''Pauperes commilitones Christi Templique Solomonici''), eskuarki '''Zaldun tenplarioak''' edo '''Tenpluko Ordena''' deitua, [[kristautasun]]aren [[ordena militar]] ospetsuenetakoa izan zen. GutxiOfizialki, gorabehera[[1129]]an sortu zen, [[Gurutzadak|Gurutzaden]] garaian, [[Lur Santua|Lur Santuko]] erromesak babesteko, eta bi mende inguru iraun zuen.
 
== Historia ==
[[1096]]an, [[Urbano II.a]] aita santuak [[Lehenengo Gurutzada]] deitu zuen, [[Jerusalem]] hartua zuten [[Seljuktar Inperioa|seljuktarren]] aurka, eta [[1099]]an gurutzatuek hiri santua konkistatzea lortu zuten.
[[1096]]ko [[Lehenengo Gurutzada]]ren ondoren sortu zen, konkistatu ondoko [[Jerusalem]]era joaten ziren erromesen segurtasuna babesteko. Elizan ofizialki [[1129]]an onartuta eta [[Europa]]n zehar karitateak bultzatuta, kideen kopurua azkar ugaltzeaz gain, boterea handitu ere egin zuten. Gurutze gorria zeraman kapa zurian bilduta, zaldun tenplarioek [[Gurutzadak|Gurutzadetako]] borrokalari talderik osatuenetakoa, entrenatuenetakoa eta diziplinatuenetakoa eratu zuten. Europan eta Lurralde Santuan gotorleku andana eraiki zituzten.
 
Tenpluko Ordena [[1119]]. urtean sortu zen, konkistatu ondoko Jerusalemera joaten ziren erromesen segurtasuna babesteko. [[Hugo Paynsekoa]] frantziar zaldunak sortu zuen lehen taldea, eta [[Balduin II.a Jerusalemgoa|Balduin II.a]] Jerusalemgo erregeak eman zizkion ahalak, ondasunak eta lurrak. Elizak ofizialki [[1129]]an onartu zuen, Troyesko Kontzilioan, [[San Bernardo Clairvauxkoa]]k idatzi zituen ordenako arauak. Lau sailetan banatu ziren tenplarioak: zaldunak, sarjentoak, apaizak eta zerbitzariak. Zaldunek bakarrik zituzten nobleei zegozkien pribilejio batzuk. Maisu nagusia zen tenplarioen buruzagi nagusia, eta tokian tokiko buruzagi bana zuten. Pobretasun eta kastitate botoak egiten zituzten guztiek.
 
[[1096]]ko [[Lehenengo Gurutzada]]ren ondoren sortu zen, konkistatu ondoko [[Jerusalem]]era joaten ziren erromesen segurtasuna babesteko. Elizan ofizialki [[1129]]an onartuta eta [[Europa]]n zehar karitateak bultzatuta, kideen kopurua azkar ugaltzeaz gain, boterea handitu ere egin zuten. Gurutze gorria zeraman kapa zurian bilduta, zaldun tenplarioek [[Gurutzadak|Gurutzadetako]] borrokalari talderik osatuenetakoa, entrenatuenetakoa eta diziplinatuenetakoa eratu zuten. Europan eta Lurralde Santuan gotorleku andana eraiki zituzten.
 
Tenpluko Ordenaren patua Gurutzatuarenarekin zegoen loturik. [[Lur Santua]] galdutakoan eta porrot mingarria pairatutakoan, Ordenaren aldeko babesa desagertzen joan zen. Sartzeko zeremonia sekretuaren gaineko zurrumurruek egonezina sortzen zuten gainera. Ordenarekin zorretan, [[Filipe I.a Nafarroakoa|Filipe IV.a Frantziakoa]] erregeak [[Klemente V.a]] Aita Santua presionatu zuen eskua sar zezan. [[1307]]ko [[urriaren 13]]an, Filipek Ordenako buruak atxilotuta zituen. Torturapean, krimen izugarriak aitortu zituzten, eta horietako asko sutan hil zituzten. Azkenean, [[1312]]an, Klemente V.ak formalki Ordena desegin zuen.
 
== Ikus, gainera ==
{{commonskat}}
 
* [[Eunate]]
* [[Hilobi Santuaren eliza (Torres del Río)]]
 
== Erreferentziak ==
{{Erlijio zirriborroa}}
{{ lur | data=2016/06/06}}
{{erreferentzia zerrenda}}
 
{{commonskat}}
 
[[Kategoria:Tenpluko ordena| ]]
32.281

edits