«Harzuri»: berrikuspenen arteko aldeak

63 bytes added ,  Duela 7 urte
t
Robota: Birzuzenketak konpontzen
t (Robota: Testu aldaketa automatikoa (-\{\{[Cc]ommons[ck]at\|(.*)\}\} +{{commonskat}}))
t (Robota: Birzuzenketak konpontzen)
[[Fitxategi:Alabaster head Louvre AO4746.jpg|thumb|right|180px|Harzuriz eginiko burua, [[K. a. III. mendea]]. [[Louvre museoa|Louvre]]]]
'''Harzuria''' edo '''Alabastroa''' antzeko itxura duten zenbait [[mea|mineral]] multzoa da. [[Kaltzio karbonato]] edo [[igeltsu]] harri barietate bat da (kaltzio sulfato hidratatua), forma trinkoan agertzen dena, [[selenita]] ez bezala, azken hau barietate zuntztsua baita. ''Alabastro'' izena, antzinako [[greziera]]zko αλάϐαστρος ("alabastros") hitzetik dator, heldulekurik gabeko ontzi bat izendatzen duena, harzuria heldulekurik gabeko lurrin ontziak egiteko erabiltzen baitzen.
 
Harzuria, igeltsu harria bezala, atzazalarekin marratzen da (1,5 eta 2 arteko gogortasuna [[Mohs eskala]]n). Bere kristalizazio sistema, [[kristal-sistema monokliniko|monoklinikoa]]a da. Bikor fineko igeltsu barietate hau, [[Espainia]]ko [[harrobi]]etatik, [[Ingalaterra]]koetatik edo [[Toskana]]koetatik ateratzen da. Harzuria, harri apaingarri bezala erabiltzen da. Bere biguntasunak, oso forma landuetan lantzea ahalbidetzen du. Uretan disolbagarria, ezin da kanpoan erabili.
 
== Erabilera ==
=== Beste erabilera batzuk ===
[[Fitxategi:Absides fitero224.jpg|thumb|right|320px|Harzuria leiho erromanikoetan, [[Fiteroko monasterioa]]n.]]
Xafla finetan moztua, harzuria, [[leiho]] txikietan "kristal" bezala erabili ahal izateko moduko bezain gardena da. Honela erabili zen, hain zuzen ere, [[Erdi Aroa|Erdi Aroko]] [[eliza (argipena)|eliza]] batzuetan, bereziki [[Italia]]n. Berrikiago, harzuria erabili zen barra-barra Los Angeleseko ''Andre Maria'' katedralerako, [[2002]]an sagaratua. Hozte gailu berezi batek, panelak, beroaren eraginpean opako bihurtzea eragozten du.
 
Harzuria preziatua izatea eragiten duten ezaugarrietako bat, zeharrargitsua izatea da. [[Ebroren Harana|Ebroren Haraneko]] elizek, [[Espainia]]n, kristalen ordez, harzurizko xaflak zituzten. Material honen biguntasunak, atzazalarekin ere landu ahal izatea ahalbidetzen du.
252.705

edits