Martin Urtsua: berrikuspenen arteko aldeak

Ezabatutako edukia Gehitutako edukia
Xirkan (eztabaida | ekarpenak)
tNo edit summary
Xirkan (eztabaida | ekarpenak)
No edit summary
12. lerroa:
| heriotza herrialdea = [[Filipinetako kapitaintza nagusia]]
}}
'''Martin Urtsua Arizmendi''' ([[Arizkun]], [[1653]] - [[Manila]], [[Filipinetako kapitaintza nagusia]], [[1715]]eko [[otsailaren 4]]a), Lizarragako kondea, [[Nafarroa Garaia|nafar]] konkistatzaile eta kolonizatzailea izan zen<ref name=gen>[http://www.euskomediaenciclopedianavarra.orgcom/aunamendinavarra/ursua-y-arizmendi-martin-de/18083/1/134231 Martín de Ursúa y Arizmendi] AuñamendiGran EuskoEnciclopedia EntziklopediaNavarra. EuskomediaFundacion Caja Navarra. Enciclopedianavarra.orgcom</ref>. [[1709]]-1715 bitartean Filipinetako Gobernadoregobernadorea eta jeneral nagusiagorena izan zen<ref>[http://www.biografiasyvidas.com/biografia/u/ursua_martin.htm Martín de Ursúa y Arizmendi] Biografiasyvidas.com.</ref>
 
== Bizitza ==
Juan Urtsua eta de Maria Agerreren semea zen. Migel lehengusuarekin [[Espainia Berriko Erregeorderria|Espainia Berrira]] joan zen. [[1686]]an Juana Bolliorekin ezkondu zen<ref name=gen></ref>. Juanaren aita, Santiago Bollio, Yucatango kapitaintza nagusiko errege-ogasunaren administratzailea zen.
[[Yucatan]]go bitarteko gobernadore zela, [[Guatemala]]rako bidea irekitzeko lan egin zuen. Horretarako [[Guatemala]]ko iparraldean zegoen [[Petén]] konkistatu zuen [[1696]] eta [[1697]] artean. Horrela [[Maia|maien]] azken gotorlekua zen [[Tayasal]], [[Petén Itzá aintzira]]ko [[uharte (geografia)|uharte]] batean kokatuta, erori zen.
[[Yucatan]]en zazpi urtez zerbitzatu ostean, penintularen barnealdea konkistatzeko eta [[Guatemala]]rako bidea irekitzeko proiektu bat aurkeztu zuen, [[1693]]an onartua izan zena. [[1696]]-[[1697]] bitartean, Roque de Soberanis gobernadorea aurka jarri bazitzaion ere, Guatemalako iparraldean dagoen [[Petén]] eskualdea konkistatu zuen. Horrela, [[Petén Itzá aintzira]]ko [[uharte (geografia)|uharte]] batean kokaturik zegoen [[Tayasal]], [[Maia|maien]] azken gotorlekua, espainiarren esku erori zen. Esker onez, [[Karlos II.a Espainiakoa|Karlos II.a]] erregeak Yucatango jeneral goren eta gobernadore izendatu zuen<ref name=gen></ref>.
 
Urte[[1704]]an [[Filipinetako kapitaintza nagusia|Filipinetako kapitaintza nagusira]] batzuklekualdatu geroagozuten, eta ondoko urtean Lizarragako konde titulua eman zioten. [[1709]]ko [[abuztuaren 25]]ean [[Filipinak|Filipinetako]] gobernadore eta kapitain jeneral goren bilakatu zen, eta baita Errege Auzitegiaren presidente ere<ref>Francisco de Elorza Y Rada, ''"A narrative of the conquest of the province of the Ytzas in New Spain : performed by ... Martin de Ursua y Arizmendi / and described by ... Francisco de Elorza y Rada "'', Les Éditions Genet, [[Paris]], [[1930]]</ref>. HantxeKolonizazioa jarraitu eta kristau misiolarien lana laguntzeaz gain, [[pirata]] ingeles eta [[Mairu (Filipinak)|mairuen]] aurka borrokatu behar izan zuen<ref name=gen></ref>. Karguan egon zen [[1715]]eko [[otsailaren 4]]an hil zen arte.
 
== Erreferentziak ==
{{erreferentzia zerrenda}}
 
{{Biografia zirriborroa|EH}}
 
{{bizialdia|1653ko|1715eko|Urtsua, Martin}}