«Eszitiar»: berrikuspenen arteko aldeak

269 bytes added ,  Duela 9 urte
ez dago edizio laburpenik
t (Robot: Cosmetic changes)
[[File:Scythians shooting with bows Kertch antique Panticapeum Ukrainia 4th century BCE.jpg|thumb|Eszitak arkuarekin tiro egiten, [[Kerch]] (antzinako ''Panticapeum''), [[Ukraina]], K.a. IV. mendea]]
[[File:Фрагменты Пекторали.jpg|right|thumb|Urrezko Lepokoa, Tolstaya Mogila, Ordžonikidze, K.a. IV. mendea.]]
'''Eszitak''' ([[greziera]]z Σκύθης, Σκύθοι) [[Antzinaroa]]n artzaintza nomadan eta muntatzeko zaldien hazkuntzan oinarritzen zen kultura bat zuten iraniar jatorriko herri edo herri talde bateko kideei ematen zitzaien izena da. [[Antzinaro Klasikoa]]n zehar eszitek [[Estepa Pontiko]]a domeinatu zuten, [[Eszitia]] izena jaso zuena.
 
[[Fitxategi:Scythia-Parthia 100 BC.png|thumb|caption|300px|Iraniar eraginaren mapa geografikoa [[K. a. I. mendea]]n. [[Partia]]r Inperioa gorriz agertzen da, eta eszitek domeinatutako lurraldeak, berriz, laranjaz.]]
 
[[Berant Antzinaroa]]n [[sarmata|sarmatek]] euren menpe hartu zituzten, estepetako nagusi bezala esziten tokia hartu zuten kulturalki oso antzekoa zen herri bat.
 
Eszitei buruz ezagutzen den gehiena, atzerriko iturrietan du jatorria, zehazki greziar eta latindarretan. Horietatik garrantzitsuenak [[Herodoto]]ren ([[K. a. 440]]) ''[[Historiak (Herodoto)|Historiak]]'' laneko IV. liburua, [[Estrabon]]en ''[[Geografia (Estrabon)|Geografia]]'' eta [[Ovidio]]ren ''[[Gutuna Pontotik]]'' dira, azken honek nagusiki [[Eszitia Txikia]] deskribatzen duelarik, biak garai berekoak ([[K. a. 13]] inguru).
 
[[Arkeologia]]k kultura eszitaren lekukotzak [[Errusia]] hegoaldeko eta [[Ukraina]]ko tumulu edo hil muinoetan topatu ditu.
 
Euren aurrekariak [[K. a. 2000]]n izan zituztela ezagutzen da, baina historian duten lehen agerpena [[K. a. VII. mendea]]n izan zen, [[asiria]]rrekin izan zuten aliantza batean. Zenbait mende beranduago [[media]]rrekin lan egin zuten ([[pertsia]]rrekin senidetutako [[iraniar herriak|iraniar herri]] bat, Asiriar Inperioa desegiteko.
 
==Ikus, gainera==
*[[Eszitia]]
 
===Beste===
*''Suite scythe'', [[Sergei Prokofiev]]-en suite sinfonikoa (1916).
 
{{commons|Category:Scythians}}
 
[[Kategoria:Antzinako herriak]]