«Caridea»: berrikuspenen arteko aldeak

32 bytes added ,  Duela 10 urte
t
Robot: Cosmetic changes
t (Robot: Cosmetic changes)
| azpibanaketa maila = Superfamiliak
| mailaren azpibanaketa =
* [[Alpheoidea]] <small>Rafinesque, 1815</small>
* [[Atyidae|Atyoidea]] <small>De Haan, 1849</small>
* [[Bresilioidea]] <small>Calman, 1896</small>
* [[Campylonotoidea]] <small>Sollaud, 1913</small>
* [[Crangonoidea]] <small>Haworth, 1825</small>
* [[Galatheacaridoidea]] <small>Vereshchaka, 1997</small>
* [[Nematocarcinoidea]] <small>Smith, 1884</small>
* [[Oplophoridae|Oplophoroidea]] <small>Dana, 1852</small>
* [[Palaemonoidea]] <small>Rafinesque, 1815</small>
* [[Pandaloidea]] <small>Haworth, 1825</small>
* [[Pasiphaeidae|Pasiphaeoidea]] <small>Dana, 1852</small>
* [[Physetocaris|Physetocaridoidea]] <small>Chace, 1940a</small>
* [[Procaridoidea]] <small>Chace & Manning, 1972</small>
* [[Processoidea]] <small>Ortmann, 1896</small>
* [[Psalidopus|Psalidopodoidea]] <small>Wood-Mason, 1892</small>
* [[Stylodactylidae|Stylodactyloidea]] <small>Bate, 1888</small>
}}
'''Izkirak''' [[dekapodo]] igerilariak dira, ''Caridea'' azpiordenan sailkatuak. Hala ere, ''[[Dendrobranchiata]]'' azpiordenakoak ere ''izkira'' izena har dezakete.
Izkirak elikagai garrantzitsuak dira animalia handiagoentzako, [[arrain]] eta [[balea|baleentzako]]. Espezie ugari sukaldaritzan oso estimatuak dira.
 
== Ezaugarriak ==
 
Decapoda ordenako talde ugariena da. Hirugarren pereiopodo pareak (oinak) ez du haginik, [[Stenopodidea]] infraordenako espezieetatik desberdinduz.
Mundu osoan bizi dira, ur [[gazi]] eta [[geza]]tan. Izkira helduak ura iragaziz bizi dira, itsas edo ibai hondotik hurbil. Sardatan bizi daitezke eta atzeraka laster igeri egiteko ahalmena dute.
 
== Kontsumoa ==
 
Beste [[itsaski]]ak bezala, izkirek [[kaltzio]], [[iodo]] eta [[proteina]] ugari dute, baino balio energetiko gutxi. Izkirez osatutako otordu bat [[kolesterol]] iturri garrantzitsua da, 122&nbsp;[[miligramo|mg]] - 251&nbsp;mg artean 100&nbsp;[[gramo]]ko, prestaketa motaren arabera<ref>{{erreferentzia|url=http://www.dietaryfiberfood.com/cholesterol-shrimp.php |izenburua=Cholesterol Content in Seafoods |sarreradata=2007-1-7}}</ref>.
Hala ere, izkirak eta beste itsaski ugari [[alergia]] eragile ohikoenak dira<ref>{{erreferentzia| izenburua = Common Food Allergens | url = http://www.foodallergy.org/allergens/index.html | argitaratzailea = Food Allergy & Anaphylaxis Network | sarreradata = 2007-06-24}}</ref>. Gainera, ez dira ''[[kosher]]'' eta, horregatik, [[judu]]tar sukaldaritzan debekatuak daude. Hala ere, ''[[halal]]'' izan daitezke eta, hortaz, [[musulman]] sukaldaritzan baimenduak.
 
=== Arrantza ===
 
Ondoko taulak munduko izkira arrantza azaltzen du, milioi [[tona]]tan:<ref>{{erreferentzia|argitaratzailea=[[Food and Agriculture Organization|FAO]] |urtea=2007 |url=http://www.fao.org/docrep/009/A0699e/A0699e00.htm |izenburua=State of the World Fisheries and Aquaculture 2006 |isbn=978-92-5-105568-7}}</ref>
|}
 
== Espezieak ==
 
Hauek dira sukaldaritzan erabilitako ohiko espezieak:
* [[Izkira handi]]a (''Palaemon serratus'')
* [[Izkira zuri]]a (''Crangon crangon'')
* ''Pandalus borealis''
* ''Penaeus setiferus''
 
== Erreferentziak ==
{{erreferentzia zerrenda}}
 
== Kanpo loturak ==
* [http://paperekoa.berria.info/plaza/2009-05-16/053/004/izkira_burruntziak.htm Izkira burruntziak] egiteko errezeta (Berria)
 
{{commons|Category:Caridea}}
[[Kategoria:Caridea]]
[[Kategoria:Euskal Herriko itsas krustazeoak]]
 
 
[[ar:روبيان]]