«Karbono monoxido»: berrikuspenen arteko aldeak

t (robota Aldatua: vi:Cacbon mônôxít)
 
== Kutsadura atmosferikoa ==
{{sakontzeko|Airearen kutsadura}}
{{wikitu}}
Giza jarduerak 300×10<sup>6</sup> CO tona inguru ekoizten ditu urtero. Iturri naturaletatik (inguru forestaletan gertaturiko suteen ondorioz) 3.000×10<sup>6</sup> tona inguru sortzen dira.
 
Giza jarduerak 300×10<sup>6</sup> CO tona inguru ekoizten ditu urtero. Iturri naturaletatik (ingurubaso forestaletaninguruetan gertaturiko suteen[[su]]teen ondorioz) 3.000×10<sup>6</sup> tona inguru sortzen dira.
Ingurugiroko gas erreaktiboen kontzentrazioa denboran zehar era konstante batean mantendu dela esan daiteke, honek, iturri eta isurbideak orekan mantendu direla esan nahi duelarik. Baina gizakiak sorturiko kutsatzaieletariko kantitate batzuk isurbideek bereganatu ezin ditzaketen modukoak dira, honek maila regional edota unibertsalean efektu kaltegarriak sortzen dituelarik.
Gizakiari gehien eragiten dion troposferaren partea behekaldekoa da eta bertako aire lehorraren (ur lurrunik ez duena) CO portzentajea % 0.1-ekoa da eta bere bizitza denbora 0.2−0.3 urte ingurukoa da, CO2-arena baino askoz txikiagoa dena, honek 20 urte ingurukoa baitu.
 
Ingurugiroko gasGas erreaktiboen kontzentrazioa denboran zehar era konstante batean mantendu dela esan daiteke, honek, iturri eta isurbideak orekan mantendu direla esan nahi duelarik. Baina gizakiak sorturiko kutsatzaieletarikokutsatzaileetariko kantitate batzuk isurbideek bereganatu ezin ditzaketen modukoak dira, honek eskualde-maila regional edota unibertsalean efektu kaltegarriak sortzen dituelarik.
Arnasten dugun CO-aren iturri antropogenikorik garrantzitsuenetarikoa gasolinazko autoen ihes tutuetatik irtetzen dena da, diesel autoek funtzionamendu egokia dutenean isurtzen duten kantitatea minimoa baita aurrekoarenarekin alderatuz.
 
Gizakiari gehien eragiten dion troposferaren[[troposfera]]ren parteageruza behekaldekoabehealdekoa da: eta bertakoBertako aire lehorraren (ur lurrunik ez duena) CO portzentajea % 0.,1-ekoa da eta bere bizitza denbora 0.2−0.3 urte ingurukoa da, CO2-arena baino askoz txikiagoa dena, honek 20 urte ingurukoa baitu.
 
Arnasten dugun CO-aren iturri antropogenikorik garrantzitsuenetarikoa gasolinazko[[gasolina]] autoen ihes -tutuetatik irtetzenirteten dena da, [[diesel]] autoek funtzionamendu egokia dutenean isurtzen duten kantitatea minimoa baita aurrekoarenarekin alderatuz.
 
{| class="taulapolita"
|-
|Auto baten isurketa gaseosoen batez bestekoa||Gasolina motoreamotorra||Diesel motoreamotorra
|-
|Karbono monoxidoa||60 gr ibilitako Km-ko||0.69 - 2.57gr ibilitako Km-ko
|}
 
Era lokal batean CO kontzentrazio maila altuakhandiak eman daitezke planta industrialen[[industria]]n, petroleo[[petrolio]] birfindegienfindegien, burdin fundizioenburdinolen, altzairu lantegienfabriken eta hondakinen erraustegienhondakin-[[erraustegi]]en inguruan.
 
Hiri barrukobarneko guneetako CO-aren kontzentrazioa ordea, bertako trafiko dentsitatearen eta baldintza atmosferiokoenatmosferikoen menpe daude gehien bat. Kutsadura mailak emisio iturrietatik urrundu ahala era nabarmenean murrizten diren arren, lurrazpiko aparkaleku, errepide estu eta kongestionatu eta tunelen moduko espazio itxietan 53 ppm (60 g/m<sup>3</sup>) mailatik gorako neurketak aurkitu dira.
 
== Ikus, gainera ==