«Zare»: berrikuspenen arteko aldeak

16 bytes added ,  Duela 10 urte
t
robota Erantsia: war:Sada, Navarra; cosmetic changes
t (robota Erantsia: war:Sada, Navarra; cosmetic changes)
 
== Historia ==
[[Erromatar inperioa|Erromatarren]] garaian [[Ledea]] eta [[Eslaba]] arteko [[galtzada| harbidea]] igarotzen zen Zaretik. Garai hartan, [[Zangoza]]ko bidearen ondoan, herrixka bat izan zen. Bertako biztanleak [[mahatsondo|mahasti]] eta [[olibondo|olibadiak]] lantzen zituzten. [[Erdi Aro]]an Zare, inguruko herriekin batera, [[mairu]]en inbasioez babesteko [[gotorleku]] sare baten partaide izan zen.
 
[[1076]]. urtean [[Leire]]ko Raimundo abadeak, Fontanellako jauregiaren dohaintza jaso zuen. [[1084]]tik aurrera, aldi labur batez, Zare [[Aragoiko erresuma]]ren zati izan zen. Zareko familiarik antzinakoena Aznarez familia da. Familia honek [[1236]]an [[Xabierko gaztelua]] jaso zuen [[Tibalt I.a Nafarroakoa|Tibalt I.a]] erregearen eskutik. Juana Aznarez de Sada, Maria Azpilikuetaren ama eta [[Frantzisko Xabierkoa]]ren amona, leinu honetakoa zen.
 
== Ekonomia ==
Herritarren %65a [[nekazaritza]] edo honekin harremana duten ihardueratan aritzen da. [[Ardo|Ardogintza]]gintza eta [[labore]]-ekoizpena bereziki garrantzitsuak dira. [[Lursail]] handiak eta [[ortu]] txikiak badaude ere, orokorrean lurraren jabetza nahiko banaturik dago.
 
[[1939]]an sortutako Zareko [[upategi]]ak (Bodega San Francisco Javier SC) ''Palacio de Sada'' izeneko ardoak ekoizten ditu<ref>[http://www.bodegadesada.com/index.htm {{es}}{{en}} Zareko upategiaren webgunea]</ref>.
 
== Ondarea eta monumentuak ==
* '''San Bizente [[eliza]]''' [[XVI. mende]]koa, [[gotiko]] berantiar estilokoa. [[Oinplano]] erregularra eta [[nabe|habearte]] bakarra du. Lau angeluko [[dorre]]a, oso sendoa. Barnean [[XVII. mende]]ko [[erretaula]] [[erromanista]] ikus daiteke, Joan Huici eta Joan Berroetak egina<ref>Gran Enciclopedia Navarra. CAN. ISBN 84-87120-02-4</ref>.
* '''Santa Luzia [[ermita]]'''
[[pt:Sada (Navarra)]]
[[ru:Сада (Наварра)]]
[[war:Sada, Navarra]]
100.837

edits