«Challenger espazio anezkaren istripua»: berrikuspenen arteko aldeak

ez dago edizio laburpenik
t (Challenger transbordadore espazialaren istripua izenburua Challenger espazio anezkaren istripua(r)en truke aldatu da: transbordadore > anezka)
[[Fitxategi:Challenger explosion.jpg|thumb|250px|Challerger transbordadore espazialaren istripuarenIstripuaren argazkia.]]
{{wikitu}}
[[Image:Challenger flight 51-l crew.jpg|thumb|right|250px|STS-51-L eskifaia: (aurreko ilara) [[Michael J. Smith (astronauta)|Michael J. Smith]], [[Dick Scobee]], [[Ronald McNair]]; (atzeko ilara) [[Ellison Onizuka]], [[Christa McAuliffe]], [[Gregory Jarvis]], [[Judith Resnik]].]]
{{zuzendu}}
'''[[Challenger]] transbordadoreespazio espazialarenanezkaren istripua''' [[1986]]ko [[urtarrilaren 28]]an izan zen, aireratu eta handik 73 [[segundo]]tarara suntsitu zenean. Bidaian zihoazen 7 tripulatzaileakkideak hil egin ziren. Espaziontzia [[Ozeano Atlantikoa]]ren gainean suntsitu zen, [[Florida]] erdialdeko kostatik hurbil, goizeko 11:39tan (16:39 [[UTC]]).
[[Fitxategi:Challenger explosion.jpg|thumb|250px|Challerger transbordadore espazialaren istripuaren argazkia.]]
'''[[Challenger]] transbordadore espazialaren istripua''' [[1986]]ko [[urtarrilaren 28]]an izan zen, aireratu eta handik 73 [[segundo]]tara suntsitu zenean. Bidaian zihoazen 7 tripulatzaileak hil egin ziren.
 
Istripua 0-eraztunetan funtzionamendu txar batengatik gertatu zen. Pieza hauek kohetesuziri bizkortuen hermetikotasuna ziurtatu behar zuten. Istripuaren aurreko gaua oso hotza izan zen eta junta hauek ez ziren behar bezala itxi eta [[gas]] isuri bat egon zen. Gas ihes honek [[erregai]]aren gordeleku nagusia zulatu egin zuen, eta ondorioz su hartu zuen.
Istripuaren aurreko gaua oso hotza izan zen eta junta hauek ez ziren behar bezala itxi eta gas isuri bat egon zen. Gas ihes honek [[erregai]]aren gordeleku printzipala zulatu egin zuen, eta ondorioz su hartu zuen.
 
Challengerren istripuaren ondoren, 32 [[hilabete]]z, ez zen hegaldi gehiagorik egon. Hurrengo bidaia [[Endeavour]] espaziontziarena izan zen, [[1988]]ko [[irailaren 29]]an. Challenger istripu bat jasan zuen lehenengo transbordadore[[espazio espazialaanezka]] izan zen, hala ere ez da historiako bakarra izan. Geroago, [[2003]]an, [[Columbia transbordadoreak(anezka)|Columbia]] anezkak beste istripu bat izan zuen.
Challengerren istripuaren ondoren, 32 [[hilabete]]z, ez zen hegaldi gehiagorik egon.
Hurrengo bidaia [[Endeavour]] espazio-ontziarena izan zen, [[1988]]ko [[irailaren 29]]an hain zuzen.
 
Istripu honek asko hunkitu zituen munduko pertsona guztiakugari, batez ere Estatu Batuarrakestatubatuarrak, transbordadoreananezkan Christa Mc Auliffe, lehenengo irakaslea izan zelako espaziora bidaiatu behar zuena.
 
== Eraztunen arazoak ==
 
[[1977]]an egindako froga batek (ura presioan jarri) frogatu zuen fluido batek juntetatik pasa zezakelazezakeela, junten errotazioaren fenomenoagatik.
 
Lanzamendu erreal batean fluidoak azelerazioarekin sortutako gasak izango ziren, eta bere zirkulazioa eraztunetan higatu ahal zen bertan zulo bat egin arte.
Kaurtiketa erreal batean fluidoak azelerazioarekin sortutako gasak izango ziren, eta bere zirkulazioa eraztunetan higatu ahal zen bertan zulo bat egin arte. Marshall Space Centerko ingeniari batzuk askotan ohartarazi zioten George Hardyri (azeleratzaileen diseinuen arduraduna) esanez hauen diseinua onartezina zela. Hala ere Hardyk ez zituen informe hauek Morton Thiokoli bidali eta [[1980]]an 0-eraztunak hegaldirako prest zeudela adierazi zuen. Eraztunen higadura ikusi ondoren, ingeniariek ez zizkioten txostenak [[NASA]]ri bidali prozedurak eskatzen zuen bezala, eta Morton Thiokolekin hitz egin zuten. Nahiz eta 0-eraztuna osagai kritiko bezala klasifikatuta egon Marshalleko inork ez zuen iradoki eraztunak lurrean uztea arazoa konpondu arte.
[[1985]]ean Marshalleko ingeniariak kontzienteak izan ziren potentziaistripu desastre batarriskua zeukatela eskuetan, horregatik juntak berriz diseinatu zituzten eta [[altzairu]]zko hiru [[hazbete]] jarri zituzten hauek ez birakatzeko. Hala ere ez zuten beharrezkoa ikusi hegaldi guztiak bertan bera uztea “arrisku''arrisku onargarria”onargarria'' zela zeritzotelako.
Hala ere Hardyk ez zituen informe hauek Morton Thiokoli bidali eta [[1980]]an
0-eraztunak hegaldirako prest zeudela adierazi zuen.
Eraztunen higadura ikusi ondoren, ingeniariek ez zizkioten txostenak [[NASA]]ri bidali prozedurak eskatzen zuen bezala, eta Morton Thiokolekin hitz egin zuten. Nahiz eta 0-eraztuna osagai kritiko bezala klasifikatuta egon Marshalleko inork ez zuen iradoki eraztunak lurrean uztea arazoa konpondu arte.
[[1985]]ean Marshalleko ingeniariak kontzienteak izan ziren potentzia desastre bat zeukatela eskuetan, horregatik juntak berriz diseinatu zituzten eta [[altzairu]]zko hiru [[hazbete]] jarri zituzten hauek ez birakatzeko. Hala ere ez zuten beharrezkoa ikusi hegaldi guztiak bertan bera uztea “arrisku onargarria” zela zeritzotelako.
 
== Ikus, gainera ==
* [[Challenger]]
 
== Kanpo loturak ==
{{commons|Category:Space Shuttle Challenger disaster}}
* {{erreferentzia
| egilea = NASA History Office
| izenburua = Challenger STS 51-L Accident
| publisher = NASA
| url = http://history.nasa.gov/sts51l.html
| data = 2006-11-20 }}
 
 
[[Kategoria:Espazio anezkak]]