Yangon edo Rangun[1] (birmanieraz: ရန်ကုန်) Myanmarko hegoaldeko hiria da, herrialdeko handiena, eta Yangon estatuko hiriburua. Hlaing ibaiaren ertzean dago, Martabango golkoaren iparraldean. Myanmarko hiriburua izan zen, 2006an Naypyidawek ordeztu zuen arte. 2014an 4.728.524 biztanle zituen.[2]

Yangon
ရန်ကုန်
hiria
Panoramic view from Sakura Tower.jpg
Flag of Yangon Division.gif
Administrazioa
Estatu burujabe Myanmar
Myanmarko eskualde[[d:Special:EntityPage/Q856781|{{{2}}}
Izen ofiziala ရန်ကုန်
Рангун
Янгон
Jatorrizko izena ရန်ကုန်
Geografia
Koordenatuak 16° 48′ N, 96° 09′ E / 16.8°N,96.15°E / 16.8; 96.15Koordenatuak: 16° 48′ N, 96° 09′ E / 16.8°N,96.15°E / 16.8; 96.15
Azalera 576 km²
Altuera 15 m
Demografia
Biztanleria 5.430.000 (2016)
Red Arrow Down.svg-1.930.703 (2015)
Dentsitatea 9.427,08 bizt/km²
Informazio gehigarria
Sorrera 1035
Telefono aurrizkia 01
Ordu eremua UTC+06:30
Hiri senidetuak Haikou
ycdc.gov.mm

KlimaAldatu

Klima montzonikoa du (Am Köppen klima sailkapenaren arabera).

      Datu klimatikoak (Yangon (Kaba–Aye) 1981–2010, muturrekoak 1881–1990)      
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Erregistraturiko tenperatura maximoa (°C) 38.9 38.9 40.0 41.1 42.0 37.8 37.8 34.4 38.9 37.8 38.9 35.6 42.0
Batez besteko tenperatura maximoa (°C) 33.2 35.2 36.7 37.5 34.2 30.8 30.3 30.0 30.9 32.2 33.1 32.5 33.1
Batez besteko tenperatura (ºC) 24.8 26.5 28.6 31.0 29.2 27.4 26.8 26.9 27.5 27.6 27.3 25.0 27.4
Batez besteko tenperatura minimoa (°C) 16.7 18.4 21.0 23.8 24.3 23.6 23.2 23.2 23.2 23.1 21.3 17.8 21.6
Erregistraturiko tenperatura minimoa (°C) 12.2 13.3 16.1 20.0 20.0 20.0 21.1 20.0 20.0 20.0 15.0 9.2 9.2
Euria (mm) 0.4 3.1 12.4 37.8 328.1 565.6 605.8 570.7 393.7 200.3 58.6 6.8 2783.3
Euri egunak (≥ 1 mm) 0.2 0.2 0.4 1.6 12.6 25.3 26.2 26.1 19.5 12.2 4.8 0.2 129.3
Eguzki orduak 300 272 290 292 181 80 77 92 97 203 280 288 2452
Hezetasuna (%) 62 66 69 66 73 85 86 87 85 78 71 65 74
Iturria (1): Norwegian Meteorological Institute[3] World Meteorological Organization (euri-egunak 1961–1990),[4] Deutscher Wetterdienst (muturrekoak)[5]
Iturria (2): Danish Meteorological Institute (eguzkia, hezetasun erlatiboa 1931–1960),[6] Myanmar Times (muturrekoak)[7] Tokyo Climate Center (batez besteko tenperaturak 1981–2010)[8]

HistoriaAldatu

K. a. VI. mendean sortu zuten; oso hiri garrantzitsua izan zen erlijioaren (budisten erromesgunea) eta industriaren aldetik (ontziolak). Alompra erregeak eman zion gaur egungo izena eta, 1753an, Myanmarko hiriburu egin zuen. 1852an, ingelesek hartu zuten; 1942an, berriz, japoniarrek; eta 1945ean, ingelesek berriro ere.

EkonomiaAldatu

Industria (janari-industria, ontziolak, larrugintza, zurgintza, petrolio-findegiak, industria kimikoa), eskulangintza, merkataritza eta finantzak dira ekonomia-jarduera nagusiak. Garrantzitsua da, halaber, portuko jarduera. Arroza, zura, gomak, bolia, tabakoa, espeziak eta lurpeko aberastasunak (beruna, zinka) esportatzen dira, besteak beste.

OndareaAldatu

1850. urtean diseinaturiko plano errektangular baten arabera eraikia dago, urre-koloreko Shwedagon pagoda budista handi eta ikusgarria erdian duela. 1920. urtean sortutako unibertsitatea du.

ErreferentziakAldatu

  1. Euskaltzaindia. (2012-06-29). 171. araua: Asiako toponimia. . Noiz kontsultatua: 2013-02-11.
  2. Myanmar: Regions, States, Major Cities & Towns - Population. citypopulation.de . Noiz kontsultatua: 2019-12-30.
  3. Myanmar Climate Report. Norwegian Meteorological Institute, web.archive.org . Noiz kontsultatua: 2020-1-2.
  4. World Weather Information Service – Yangon. . Noiz kontsultatua: 2020-1-2.
  5. Klimatafel von Yangon (Rangun) / Myanmar (Birma). Deutscher Wetterdienst, dwd.de . Noiz kontsultatua: 2020-1-2.
  6. Jensen, John. Myanmar – Rangoon. Danish Meteorological Institute, web.archive.org . Noiz kontsultatua: 2020-1-2.
  7. Cho, Myo. High of 40C, low of 13C in Yangon for 2003. Government of Myanmar, web.archive.org . Noiz kontsultatua: 2020-1-2.
  8. Normals Data: YANGON - MYANMAR Latitude: 16.77°N Longitude: 96.17°E Height: 14 (m). Japan Meteorological Agency, web.archive.org.

Kanpo estekakAldatu


  Artikulu hau Myanmarko geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.