Yagán, yagan edo yámana, Suaren Lurraldeko uhartediko herri indigena bat da, Txile eta Argentinan. Bere bizimodu tradizionala nomada zen, kanoetan mugitzen ziren; ehiza, bilketa eta arrantzan aritzen ziren. Bere aurrekoek, 6.000 urte ingurutik, Beagle kanalaren hegoaldean dauden uharte eta kanalak zeharkatzen zituzten, Hornos lurmuturreraino. Beagle kanalaren mendebaldean dauden kanaletara ere joaten ziren, kawésqarren lurraldea, Magdalena eta Cockburn kanaletaraino iritsiz, sua pizten zuten burdinazko piritaren bila.

Yagan
Pueblo Yamana, Cabo de Hornos 1883.jpg
Yaganak (Hornosko lurmuturra), 1883
Biztanleak guztira
600 Txilen (2017ko zentsoaren arabera)
Biztanleria nabarmena duten eskualdeak
Hizkuntza
Yagan hizkuntza
Erlijioa
Zerikusia duten beste giza taldeak
Kawésqar, Chono
Patagoniako hegoaldeko muturrean yaganen kokapena erakusten duen mapa.

Yaganen egungo ondorengoek komunitate bat osatzen dute Villa Ukikan, Puerto Williamsetik gertu, Navarino uhartean (Txile). Ushuaian (Argentina) 2014ko azaroaren 25ean Yagan Paiakoala komunitate indigena eratu zen. Punta Arenasen (Txile) bizi da Yagan Lom Sapakuta komunitatea, 2015eko otsailaren 14an eratua.

JatorriaAldatu

HistoriaAldatu

AurrekariakAldatu

Aintzatespen-bidaiak eta batzorde hidrografikoak

 
Yagan familia kanoa batean.

Baleazaleak eta OtsozaleakAldatu

 
Jemmy Button, HMS Beagle espedizioak bahitutako yagana 1830ean, hura "zibilizatzeko" asmoz.

MisiolariakAldatu

 
Neska yagana.
 
Yagan emakumeak.

LurraldeaAldatu

 
Txileko jatorrizko herriak

HizkuntzaAldatu

KulturaAldatu

JantziakAldatu

ElikaduraAldatu

Kanoak edo ananAldatu

 
Yagan kanoaren erreplika, Vicuña (Txile) hiriko Gabriela Mistral museoan ikusgai.
 
Magallaesen gindo edo coigüe bat, zeinaren azalarekin yagandarrek kanoak eraikitzen zituzten.

TresnakAldatu

 
Arpoi puntak ( La Platako Museoa ).

SinismenakAldatu

Sendatzaileak eta hiletaAldatu

ArkeologiaAldatu

 
Ushuaiako Yámana Museoa.

Behartutako giza exhibizionismoaAldatu

Gizarte antolaketaAldatu

ErreferentziakAldatu

Erabilitako bibliografiaAldatu

Kanpo estekakAldatu