Ireki menu nagusia

Wuppertal Alemaniako Ipar Renania-Westfalia estatu federaleko hiria da. 2010. urte amaieran 349.721 biztanle zituen hiriak. Hirian Wuppertal Institutua dago, Europar Batasuneko klima, ingurumen eta energiaren ikerketa zentrorik handiena.

Wuppertal
 Alemania
Wuppertal ansicht.jpg
Flagge Wuppertal.svg DEU Wuppertal COA.svg
Administrazioa
Herrialdea Alemania
Alemaniako estatua Ipar Renania-Westfalia
EskualdeaDüsseldorf
Alkatea Andreas Mucke Itzuli
Izen ofiziala Wuppertal
Posta kodea 42001–42399
Udal kodea 05124000
Geografia
Koordenatuak 51° 15′ 38″ N, 7° 10′ 22″ E / 51.26056°N,7.17278°E / 51.26056; 7.17278Koordenatuak: 51° 15′ 38″ N, 7° 10′ 22″ E / 51.26056°N,7.17278°E / 51.26056; 7.17278
Wuppertal hemen kokatua: Alemania
Wuppertal
Wuppertal
Wuppertal (Alemania)
North rhine w W.svg
Azalera 168.39 km²
Altuera 160 m eta 157 m
Mugakideak Hattingen, Sprockhövel, Schwelm, Ennepetal, Radevormwald, Remscheid, Solingen, Haan, Mettmann, Wülfrath, Velbert, Ennepe-Ruhr-Kreis, Langenberg, Neviges Itzuli eta Mettmann Itzuli
Demografia
Biztanleria 352.390 bizt. (2016-12-31)
Dentsitatea 2.092,7 bizt/km²
Informazio gehigarria
Sorrera 1929
Telefono aurrizkia 0202, 02058, 02053
Hiri senidetuak South Tyneside Itzuli, Beer-Xeva, Schwerin, Košice, Saint-Étienne, Schöneberg Itzuli, Matagalpa, Legnica, Jekaterinburg, Engels (hiria), Tabarka, Qingdao eta Dongguan
Matrikula W
www.wuppertal.de/

Eduki-taula

GeografiaAldatu

Ruhr eremuaren hegoaldean kokaturik dago, Düsseldorfen ekialdean, konkretuki Wupper ibar osoa hartzen du, hortik bere izena, Wuppertal (Wupper ibarra).

HistoriaAldatu

Wuppertal hiri nahiko berria da, 1929an Wupper ibarrean zeuden hainbat herri elkartuz sortu zena. Hala ere k.a. 1000 urterako ingurua populatua izan zenaren aztarnak aurkitu dira.

Ibarreko herrien lehenengo dokumentazio idatziak XI eta XIV mende artekoak dira. Cronenberg (1050), Barmen (1070), Elberfeld (1161), Schöller (1182), Ronsdorf (1246), Beyenburg (1298), Langerfeld (1304), Dönberg (1355) eta azkenik Vohwinkel (1356). Herri hauek guztiak Bergeko dukeari zegozkion.

Bigarren Mundu Gerran aliatuek bonbakatu ondoren %40a suntsiturik geratu zen arren, Ölberg langile auzo historikoa eta Briller Viertel burgesa ez ziren kaltetuak izan. Gerraren ondoren britainiarren okupazio eremuan gelditu zen.

Ondasun nabarmenakAldatu

 
Schwebebahn tren zintzilikatua

Wuppertaleko 4.500 eraikin "monumentu nazional" izendatuak izan dira.

  • Ölberg auzoa: Alemaniako berezko langile auzo handiena da. Izenak "olio mendia" esan nahi du, izan ere burgesek argi indarra zuten arren langileek gauez olio lanparak erabili behar izituzten.
  • Briller Viertel auzoa: Enpresagizonen auzo burgesa da. XIX mendeko etxeak daude bertan.
  • Stadthalle Musika Jauregia: Gilen II.a Alemaniakoak 1900an inauguratu zuen musika jauregi ederra da.
  • Wuppertalgo Dantza Antzokia (Tanztheater Wuppertal): Pina Bausch koreografo alemaniarrak sorturiko dantza modernorako eraikina da. Mundu mailako fama du.
  • Schwebebahn tren zintzilikatua: Wupper ibaia gurutzatzeko 1900ean inauguraturiko tren berezia. 13 kilometrotako luzera du.
  • Lorategi botanikoa (Botanischer Garten Wuppertal): 1890an sortu zen Eller ehungintza lantegiak zuen "villa" batean.
  • Engelsen etxea: Friedrich Engels bizi izan zen XVIII mendeko etxea. berari buzuko museoa dago bertan.

Hiri senidetuakAldatu

Wuppertal ondorengo hiriekin senidetuta dago:

Hiritar ezagunakAldatu

Kanpo loturakAldatu

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Wuppertal