Ireki menu nagusia

Vättern[1] Suediako bigarren aintzirarik handiena da, Vänern eta gero.

Vättern
Vättern (su)
Vättern by Sentinel-2.jpg
Datu orokorrak
Garaiera 88,5 m
Luzera 120 km
Zabalera 30 km
Azalera 1.893 km²
Sakonera 128 m
Bolumena 77.600.000.000 Metro kubiko
Geografia
Koordenatuak 58° 24′ N, 14° 36′ E / 58.4°N,14.6°E / 58.4; 14.6Koordenatuak: 58° 24′ N, 14° 36′ E / 58.4°N,14.6°E / 58.4; 14.6
Herrialdea Suedia
Lurraldea Jönköping
Hidrografia
Ur-emaileak
Betebidea
Hustubidea Motala ström
Erresidentzia denbora 55,9 urte
Arroaren azalera 6.000 km²
Mendizaletasuna

EtimologiaAldatu

Suedierazko vatten hitzaren aldaera dela uste da, "ura" esan nahi du. Beste hipotesi batzuk ere badaude, vätter izeneko basoko izpirituetatik etor litekela diona esate baterako.

GeografiaAldatu

Aintzirak 1.912 km² azalera eta 4.503 km² arroa ditu. Lekurik sakonena, Visingsö uhartetik hegoaldera kokatuta, 128 metrotara dago, baina, batez besteko sakonera 40 m da.

Götaland eskualde historikoan kokaturik, bere urak Motala ström ibaitik Itsaso Baltikora doaz. Vätterneko uharterik handiena, Visingsö, Grännaren ondoan dago. Eskualdeko beste hiri nagusiak Vadstena, Jönköping, Hjo, Askersund, Åmmeberg eta Karlsborg dira. Aintziraren mugak Västergötland, Närke, Östergötland eta Småland konderrietan daude.

Jatorri geologikoaAldatu

Aintzira azken glazioazioan sortu zen, duela 10.000 urte inguru, graben haran batean. Izotza urtu zenean Suedia hegoaldea ur azpian gelditu zen Kattegat eta Botniako golkoaren artean itsasartea eratuz. Isostasia mugimenduak oraindik ez dira gelditu eta Vättern hegoalderantz mugitzen ari da 1 mm/urte abiaduran.

Parke NazionalaAldatu

Vättern aintziraren iparraldeko puntan Tiveden Parke Nazionala hedatzen da.

IruditegiaAldatu

ErreferentziakAldatu