Txikoria-belar

Wikimediako argipen orri

Txikoria-belarra, txikoria-orikatxa[1], sorgin-belarra [2], ahuntz-kornoa[3] edo mando-belarra[4] (Taraxacum officinale) Asteraceae familiako landare belarkara da. Martxotik urrira loratzen da. Askotan belar txartzat hartzen bada ere, landare honen hostoak jangarriak dira eta entsaladan zein beste barazkiekin egosita jan daitezke.[5] Dituen bertute medizinalak aspaldidanik ezagutzen dira. Erleek asko atsegin dute nektar ugari ematen duelako.

Txikoria-belar
Dandilion plant.jpg
Lorea
Sailkapen zientifikoa
ErreinuaPlantae
OrdenaAsterales
FamiliaAsteraceae
LeinuaCichorieae (en) Cichorieae
GeneroaTaraxacum
Espeziea Taraxacum officinale
Datu orokorrak
Gizakiak ateratzen dizkion produktuak Dandelion Leaf (en) Itzuli eta Dandelion Root with Herb (en) Itzuli
Txori-belarrekin entsalada

DeskribapenaAldatu

Landare bizikorra da, 5 eta 40 cm artekoa. Oinaldean hostoen erroseta du. Hostoak luzangak dira eta ia osoak izatetik oso zatikatuta izan daitezke, ertza arotzaren zerra baten modukoa dutela. Loreak horiak dira eta kapitulu bakartietan hazten dira. Lore guztiak liguladunak dira. Forma desberdin ugaritan agertzen den arren, garai edo baxu, hosto estu edo dentso eta fruitu zuri, gorri edo grisekin, ezinezkoa da beste batekin nahastea.

HabitataAldatu

Belardiak, basoak eta leku belartsuak.

BanaketaAldatu

Eurasiar jatorrikoa bada ere, gaur egun Ipar Amerika, Hegoafrika, Hego Amerika, Zeelanda Berria, Australia eta Indian bertakoturik dago eta leku askotan inbaditzailetzat jotzen da [6]

BarietateakAldatu

IruditegiaAldatu

ErreferentziakAldatu

  1. Orotariko Euskal Hiztegia
  2. Lhande: "Frantsesez pissenlit deitzen duten belharrak hirur izen segurik baditu eskuaraz: ahuntz-kornoa, mando-belharra, sorgin-belharra" Orotariko Euskal Hiztegia
  3. Lhande: "Frantsesez pissenlit deitzen duten belharrak hirur izen segurik baditu eskuaraz: ahuntz-kornoa, mando-belharra, sorgin-belharra" Orotariko Euskal Hiztegia
  4. Nola erran
  5. (Frantsesez) François Couplan. Le régal végétal: Plantes sauvages comestibles, Edicions Ellebore, 2009. ISBN 978-2-86985-184-9
  6. Unesco.org: Kontuz espezie inbaditzaileekin

Kanpo loturakAldatu

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Txikoria-belar