Ireki menu nagusia

Stephanie Kwolek (New Kensington, 1923ko uztailaren 31Wilmington, 2014ko ekainaren 18a)[1] poloniar-estatubatuar kimikaria izan zen. Poliparafenileno tereftalamida asmatu zuen, Kevlar bezala ezaguna dena. Erresistentzia handiko zuntz, urrezko kolore, eta altzairu baino bost aldiz indartsuagoa dena. Gaur egun, balen aurkako txalekoen fabrikaziorako erabiltzen dute.

Stephanie Kwolek
Stephanie Kwolek 1986.TIF
Bizitza
Jaiotza New Kensington (Pennsylvania)1923ko uztailaren  31
Herrialdea  Ameriketako Estatu Batuak
 Polonia
Heriotza Wilmington2014ko ekainaren  18a (90 urte)
Hezkuntza
Heziketa Margaret Morrison Carnegie College Itzuli
Carnegie Mellon Unibertsitatea
Jarduerak
Jarduerak kimikaria eta asmatzailea
Enplegatzailea(k) DuPont Itzuli  (1946 -  1986)
Jasotako sariak
Kidetza Ingeniaritzako Akademia Nazionala

Eduki-taula

BiografiaAldatu

GazteriaAldatu

Stephanie Kwolek New Kensingtonen jaio egin zen, Pittsburgh-etik gertu dagoen hiri batean. Txikitatik natur zientzietan gaitasunak erakutsi zuen, nahiz eta pentsatu diseinatzailea izango zela. Bere matematika eta zientzia klaseak maitatzen zituen, beraz zientzak ikasi zituen.Hau ateak zabaldu zion Carniegie Institute of Technology sartzeko(orain Carnegie Mellon University). Kimiketan graduatu egin zen B.S. Bachelor of Science batekin 1946-garren urtean. Berehala hasi zen lan egiten kimikaren adar industrialetan arduratzen den empresa batean: E. I. Du Pont Nemours-en eta Enpresa DuPont, Buffalon, New York. Lau urte igaro ondoren Wilmington-era, Delaware transferitu zuten ikerketa laborategi batera, bertan empresa bereko zuntzak ikertzeko

KarreraAldatu

Kwolek temperatura baxuko polimeroekin lan egiten zuen,hauek desegitean zuntz meheetan bihurtu ahal direlako. Elementu horien talde zehatz batek, zuntz erresistenteak sortzea gai zen, hauek tenperatura altueta Delaware Section Publication Awardn deskonposatzen direnak. 1965-an aurkitu zen polimero likido hori, laister bilakatu zen Kevlar® bezala eta 1971-n patentea jaso zuen. Stephanie Dupont Company and the National Research Council of the National Academy of Sciences (NAS)-en lan egiten jarraitu zuen, bere erretiroa 1986an arren. Bere karrera lorpenak beteta zegoen, horien artean, 17 patente eta sari ugari, adibidez, American Chemical Society-rren American Chemical Society (ACS) argitarapena, DSc. bat Worcester Institutu Politeknikoarena 1981ean eta merezimendu onarpena Carnegie-Mellon Unibertsitateko ikasle elkatetik.

ErretiroAldatu

Bere aurkikuntza handia izan arren, Kwolek, onartzen zuen bere bidea biokimika izan litzateke, bizitza gehiago salbatu nahaian, nahiz eta bere Kevlar® asmakuntza bizitza asko salbatu izana. Azken urteetan, bere gogoko zaletasunak gozatu zuen: jostea eta lorezaintza.

KevlarAldatu

Stephanie, polimeroarekin lan egiten zegoen eta emaitzak ailegatu zirenean pentsatu egin zuen gaizki zeudela, hau izan zen elementu gehienak likatsuak zirelako eta Kevlar® kristalinoa delako. Horregatik Kwolek hasieran pentsatu zuen aurkikuntza hori oker zegoela. Kekvaren lehenengo erabilerak neumatikoentzarako ziren, momento horretan material erresistentzia handiekin bilatzen hari zirelako. Gaur egun, espaziorako artituluen diseinurako, itsaspeko kableak, kaskoak eta autoa balaztentzarako erabiltzen da. Horrez gain, erabilera ohikoena polizia eta militarrak mundo osoan erabilitako balen aurkako txalekoena da.

Horrez gain, erabilera ohikoena polizia eta militarrak mundu osoan erabilitako balen aurkako txalekoa da.

SariakAldatu

Kwolek material askoren garapenean parte hartu zuen, baina bere lorpen nagusia, zalantzarik gabe, Kevlar® da, ehunka bizitza aurrezteko balen aurkako txalekoarengatik. Esanguratsuenak sari, besteak beste:

  • Howard N. Potts Domina (1976) - bere polimeroaren soluzio kristalinoaren eta hauetako zuntz erresultanteengatik.
  • Materials Achievement Citation for Kevlar ® (1978).
  • American Institute of Chemists' (AIC) Chemical Pioneer Award2 [2](1980)
  • Creative Invention Award3 (1980).
  • Ospearen Zientzia eta Ingeniaritzaren arresian sartu zuten Dayton, Ohio4(1992)
  • Amerikan berritzailea saria (1995) - “National Inventors' Hall of Fame”-en sartutako laugarren emakuena izan zen.
  • Teknologiaren Domina Nazionala (1996) - Bere errekonozimendu handiena presNotaidente Bill Clinton batetik jaso zuen.

ErreferentziakAldatu

  1. (Ingelesez)  Kevlar inventor Stephanie Kwolek dies at 90, . Noiz kontsultatua: 2017-03-27 .
  2.   American Institute of Chemists - Chemical Pioneer Award . Noiz kontsultatua: 2017-03-27 .

BibliografiaAldatu

  • Zierdt-Warshaw, Linda (2000). American Women in Technology: An Encyclopedia. ABC-CLIO. 
  • Rossiter, Margaret (1998). Women Scientists in America. ISBN.