Ireki menu nagusia

Sorgin-orratzak Odonata ordenako eta Zygoptera azpiordenako intsektuak dira. Burruntzien antzekoak dira, baina, pausaturik daudenean, sorgin-orratz helduek atzerantz oblikuoki bertikalean biltzen dituzte hegoak. Burruntziek, berriz, ez dituzte biltzen eta parakera horizontalean jartzen dituzte. Horrez gainera, zigopteroek gorputz argalago eta delikatuagoa daukate, eta geldiroago egiten dute hegan.[1]

Sorgin-orratz
Ischnura heterosticta02.jpg
Sailkapen zientifikoa
ErreinuaAnimalia
FilumaArthropoda
KlaseaInsecta
OrdenaOdonata
Azpiordena Zygoptera
Selys, 1854

BiologiaAldatu

Sorgin-orratzak mota askotako ur gezako habitatetan bizi eta ugaltzen diren intsektu haragijaleak dira. Arrautzak uretan erruten dituzte eta heldugabeak (naiade deitutakoak) urtar harrapariak dira. Naiadeek abdomenaren atzealdean kokatutako trakeobrankien bitartez hartzen dute arnasa. Zenbait hilabete edo urteren buruan, metamorfosia gertatzen da. Ondoren, hainbat egun edo astez uretatik urrun hegan ibili ostean, ur-masa batera hurbilduko dira ugaltzera. Bai ninfak, bai helduak, harrapariak dira. Helduek intsektu hegalariak jaten dituzte, batez ere, eta baita kakalardoak eta beldarrak ere. Larbek uretako ornogabeez eta ornodun txikiez (arrainkume eta zapaburuez) elikatzen dira.[1][2]

SailkapenaAldatu

 
Erythromma najas naiade honek argi erakusten ditu sorgin-orratzen berezitasun larbarioak: gorputz luzeska eta delikatua, buruko antenak eta abdomenaren atzealdeko trakeobrankiak.[2]

ITISen (Integrated Taxonomic Information System) arabera zigopteroak 12 familiatan banaturik daude:[3]:

ErreferentziakAldatu

  1. a b Altonaga, Kepa Lehen animalia hegalariak: Txitxiburduntzi eta sorginorratzak (I) Elhuyar aldizkaria, 75. zenbakia, 1993ko irailak 1, CC-BY-SA-3.0, aldizkaria.elhuyar.eus . Noiz kontsultatua: 2019-09-23.
  2. a b Altonaga, Kepa Lehen animalia hegalariak (II): Ur gezetako gargantua txiki horiek Elhuyar aldizkaria, 76. zenbakia, 1993ko urriak 1, CC-BY-SA-3.0, aldizkaria.elhuyar.eus . Noiz kontsultatua: 2019-09-27.
  3. Zygoptera, itis.gov

Ikus, gaineraAldatu

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Sorgin-orratz  
Wikispezieetan bada informazioa gehiago, gai hau dela eta: Zygoptera