Puebla (Mexiko)

Puebla de Zaragoza» orritik birbideratua)

Puebla de Zaragoza, izen ofiziala Heróica Puebla de Zaragoza, Mexikoko erdialdeko hiria da, Puebla estatuko hiriburu eta hiri nagusia. Mexikoko hiririk jendetsuenetan laugarrena da, Mexiko Hiria, Guadalajararen eta Monterrey ondotik. 2010ean 1.434.062 biztanle zituen.[1] Metropoli eremuak Puebla estatuko beste 10 udalerri eta Tlaxcala estatuko 13 udalerri hartzen ditu, eta 2.728.790 biztanle zituen 2010ean. Artzapezpiku egoitza dago, eta unibertsitatea eta aireportua ditu.

Puebla
locality of Mexico (en) Itzuli
Puebla montage.jpg
Bandera de Puebla de Zaragoza.png Escudo Puebla.png
Administrazioa
Herrialdea  Mexiko
Probintzia Puebla
Alkatea Luis Banck Serrato (PAN)
Izen ofiziala Heróica Puebla de Zaragoza
Posta kodea 72000
Geografia
Koordenatuak 19° 03′ 05″ N, 98° 13′ 04″ W / 19.0514°N,98.2178°W / 19.0514; -98.2178Koordenatuak: 19° 03′ 05″ N, 98° 13′ 04″ W / 19.0514°N,98.2178°W / 19.0514; -98.2178
Mexico Puebla Puebla comunities map.svg
Azalera 546 km²
Altuera 2135
Demografia
Biztanleria 1.434.062 bizt. (2010)
Metropolia 2.728.790
Dentsitatea 2.626,49 bizt/km²
Informazio gehigarria
Sorrera 1531
Telefono aurrizkia 221 / 222
Ordu eremua UTC−06:00
Hiri senidetuak Florentzia, Łódź, Oklahoma City, Asuncion, Cancún, Pueblo (Colorado), Rodas, Talavera de la Reina, Cádiz, El Burgo de Osma-Ciudad de Osma, Wolfsburg, Xalapa, Fez, León, Rodas, Benito Juárez eta Wonsan
Hizkuntza ofiziala gaztelania
http://www.pueblacapital.gob.mx/

GeografiaAldatu

KokapenaAldatu

Popocatépetl sumendiaren oinetan dago, Mexiko Hiriaren eta Veracruzko portuaren (Mexikoko golkoa) artean.

KlimaAldatu

Klima epela dauka, negu lehorrekin, Cwb Köppen klima sailkapenaren arabera.

      Datu klimatikoak (Puebla, 1951-2010)      
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Erregistraturiko tenperatura maximoa (°C) 29.5 32.0 35.0 36.0 36.5 34.0 33.0 33.0 32.0 33.0 31.0 30.5 '
Batez besteko tenperatura maximoa (°C) 23.0 24.0 25.9 27.5 27.9 26.3 25.3 25.3 24.8 24.8 24.4 23.6 25.2
Batez besteko tenperatura (ºC) 13.9 15.1 17.1 19.0 19.8 19.4 18.4 18.4 18.2 17.3 15.8 14.5 17.2
Batez besteko tenperatura minimoa (°C) 4.9 6.2 8.4 10.5 11.7 12.5 11.6 11.5 11.5 9.9 7.3 5.5 9.3
Erregistraturiko tenperatura minimoa (°C) -5.5 -1.5 -2.0 1.0 5.0 5.0 4.0 4.5 0.0 2.0 -4.5 -6.0 '
Euria (mm) 11.5 7.1 9.5 28.7 84.0 194.6 156.6 167.5 197.7 80.4 18.3 5.3 961.2
Euri egunak (≥ 0.1 mm) 1.5 1.6 2.5 6.2 12.7 18.2 17.7 18.0 18.8 10.1 3.1 1.3 111.7
Eguzki orduak 241.4 237.8 258.7 240.9 233.1 196.3 191.3 217.8 172.2 218.9 218.9 229.0 2656.3
Hezetasuna (%) 53 48 50 57 66 69 68 71 66 62 62 56 61
Iturria (1): Servicio Meteorologico Nacional,[2] Weatherbase[3]
Iturria (2): Colegio de Postgraduados (humidity and sun)[4]

HistoriaAldatu

1530. urtean sortu zuten hiria. Estrategia balio handia du, Mexikoko hiriburuaren eta Veracruz hiriaren artean baitago, eta horregatik Mexikoko kolonizatzaileen jomuga izan zen. Ameriketako Estatu Batuetako armadak hartu zuen 1847. urtean, Mexikoren eta Estatu Batuen arteko gerra zela eta. Gero, frantsesek hartu zuten hiria, baina 1862an alde egin behar izan zuten Ignazio Zaragoza jeneralaren erasoen aurrean. Hala eta guztiz ere, frantsesen esku erori zen berriro ere urtebete geroago, eta Frantziaren mende egon zen, 1867an Porfirio Díazek askatu zuen arte.

EkonomiaAldatu

Ekonomia jarduera nagusiak industria (papergintza, automobilgintza, janari industria, ehungintza, zeramikagintza) da. Burdinbidegune eta errepidegune garrantzitsua da.

Ondasun nabarmenakAldatu

Oso ondo gorde ditu Pueblako hiriak espainiarren kolonizazio garaiko eraikinak. Aipagarriak dira, besteak beste, XVI-XVII. mendeetako katedrala, XVI-XVII. mendeetako Santo Domingo eliza, XVII. mendeko Alfeñique etxea (museoa, gaur egun) eta Antzoki Nagusia (1790).

ErreferentziakAldatu

  1. Instituto Nacional de Estadística y Geografía. Puebla de Zaragoza: resumen municipal. . Noiz kontsultatua: 2017-11-16.
  2. NORMALES CLIMATOLÓGICAS 1951-2010. National Meteorological Service of Mexico . Noiz kontsultatua: 2012-08-30.
  3. Historical Weather for Puebla. Weatherbase . Noiz kontsultatua: 2012-07-17.
  4. Normales climatológicas para Puebla, PUE.. Colegio de Postgraduados . Noiz kontsultatua: January 8, 2013.

Kanpo estekakAldatu