Psilozibina

Jarduera psikikoa estimulatzen duen alkaloidea. Psilocybe mexicana onddoan aurkitzen da eta indolalkilaminen deribatua da (indolalkilaminek LSDak baino 100 aldiz indar gutxiago dute)

Psilozibina jatorri naturaleko profarmako psikodeliko bat da, 200 perretxiko espeziek baino gehiagok sortua[1]. Indartsuenak Psilocybe generoko kideak dira, P. azurescens, P. semilanceata eta P. cyanescens kasu, baina beste dozena bat generotako psilozibina ere isolatu da. Droga-prodroga bezala, gorputzak berehala bihurtzen du psilozibina, zenbait alderditan LSDaren, meskalinaren eta DMTren antzeko alterazio mentaleko efektuak dituena. Oro har, efektuek euforia, haluzinazio bisual eta mentalak, pertzepzioaren aldaketak, denboraren zentzu desitxuratua[2] eta esperientzia espiritualak barne hartzen dituzte[3], eta kontrako erreakzioak ere izan ditzakete, hala nola goragaleak eta izu-erasoak[4][5].

Psilozibina
Psilocybin Structural Formulae V.1.svg
Formula kimikoa C₁₂H₁₇N₂O₄P
SMILES kanonikoa 2D eredua
InChl 3D eredua
Osatuta nitrogeno, karbono, oxigeno, hidrogeno eta fosforo
Mota tryptamines (en) Itzuli eta enteogeno
Masa molekularra 284,093 u
Erabilera
Rola haluzinogeno
Identifikatzaileak
InChlKey QVDSEJDULKLHCG-UHFFFAOYSA-N
CAS zenbakia 520-52-5
ChemSpider 10178
PubChem 10624
Reaxys 273158
Gmelin 8614
ChEMBL CHEMBL194378
RTECS zenbakia NM3150000
DSSTox zenbakia NM3150000
EC zenbakia 208-294-4
ECHA 100.007.542
MeSH D011562
UNII 2RV7212BP0
KEGG C07576

Historiaurreko horma-irudietan eta Espainiako[6] eta Aljeriako[7] labar-pinturetan aurkitutako irudiek iradokitzen dute onddo psilozibinoen giza erabilera erregistratutako historia baino lehenagokoa dela. Erdialdeko Amerikan, onddoak denbora luzez kontsumitu ziren zeremonia espiritual eta igarleetan, kronista espainiarrek euren erabilera XVI. mendean lehen aldiz dokumentatu baino lehen[8]. 1959an, Albert Hofmann kimikari suitzarrak Psilocybe mexicana onddoaren psilozibinaren printzipio aktiboa isolatu zuen[9][10]. Hofmannen enplegatzaileak, Sandozek, psilozibina purua merkaturatu eta saldu zien mundu osoko mediku eta klinikoei psikoterapia psikodelikoan erabiltzeko. 1960ko hamarkadaren amaieran drogei buruzko lege gero eta murriztaileagoek psilozibinaren eta beste haluzinogeno batzuen ondorioei buruzko ikerketa zientifikoak geldiarazi zituzten arren, enteogeno (espiritualtasunaren eragile) gisa zuen ospea hazi egin zen hurrengo hamarkadan, neurri handi batean, psilozibina-onddoak hazteko moduari buruzko informazio eskuragarriago egoteagatik.

Psilozibinaren efektuen intentsitatea eta iraupena aldakorrak dira, onddoen espeziearen edo hazkuntzaren, dosiaren, fisiologia indibidualaren eta ingurunearen arabera, 1960ko hamarkadaren hasieran Harvardeko Unibertsitatean Timothy Learyk zuzendutako esperimentuetan frogatu zen bezala[11][12]. Behin irentsitakoan, psilozibina azkar metabolizatzen da psilozinan, eta, orduan, garuneko serotonina-hartzaileen gainean eragiten du. Psilozibinaren alterazio mentalaren efektuek bi eta sei ordu bitartean irauten dute, nahiz eta psilozibinaren eraginpean dauden pertsonentzat efektuek askoz luzeagoak diruditen, drogak denboraren pertzepzioa desitxuratu baitezake. Psilozibinak toxikotasun txikia eta kalte ahalmen txikia ditu. Herrialde gehienetan debekatua izan da psilozibina duten onddoak edukitzea, eta drogei buruzko lege nazional askok katalogatutako droga gisa sailkatu dute.

ErreferentziakAldatu

  1. (Ingelesez) «Species Diversity of the Genus Psilocybe (Basidiomycotina, Agaricales, Strophariaceae) in the World Mycobiota, with Special Attention to Hallucinogenic Properties» International Journal of Medicinal Mushrooms (1&2) 2005 doi:10.1615/IntJMedMushr.v7.i12.280 ISSN 1521-9437 . Noiz kontsultatua: 2020-08-27.
  2. 50 years of LSD : current status and perspectives of hallucinogens : a symposium of the Swiss Academy of Medical Sciences, Lugano-Agno (Switzerland), October 21 and 22, 1993. Parthenon Pub. Group 1994 ISBN 1-85070-569-0 PMC 30034178 . Noiz kontsultatua: 2020-08-27.
  3. Psychedelic medicine : new evidence for hallucinogenic substances as treatments. Praeger Publishers 2007 ISBN 978-0-275-99023-7 PMC 85813998 . Noiz kontsultatua: 2020-08-27.
  4. (Ingelesez) Amsterdam, Jan van; Opperhuizen, Antoon; Brink, Wim van den. (2011-04-01). «Harm potential of magic mushroom use: A review» Regulatory Toxicology and Pharmacology (3): 423–429 doi:10.1016/j.yrtph.2011.01.006 ISSN 0273-2300 . Noiz kontsultatua: 2020-08-27.
  5. (Ingelesez) Griffiths, Roland R.; Johnson, Matthew W.; Richards, William A.; Richards, Brian D.; McCann, Una; Jesse, Robert. (2011-12-01). «Psilocybin occasioned mystical-type experiences: immediate and persisting dose-related effects» Psychopharmacology (4): 649–665 doi:10.1007/s00213-011-2358-5 ISSN 1432-2072 PMID 21674151 PMC PMC3308357 . Noiz kontsultatua: 2020-08-27.
  6. (Ingelesez) Akers, Brian P.; Ruiz, Juan Francisco; Piper, Alan; Ruck, Carl A. P.. (2011-06-01). «A Prehistoric Mural in Spain Depicting Neurotropic Psilocybe Mushrooms?1» Economic Botany (2): 121–128 doi:10.1007/s12231-011-9152-5 ISSN 1874-9364 . Noiz kontsultatua: 2020-08-27.
  7. (Ingelesez) Artepreistorica.com | THE OLDEST REPRESENTATIONS OF HALLUCINOGENIC MUSHROOMS IN THE WORLD (SAHARA DESERT, 9000 – 7000 B.P.). . Noiz kontsultatua: 2020-08-27.
  8. Stamets, Paul.. (1996). Psilocybin mushrooms of the world : an identification guide. Ten Speed Press ISBN 0-89815-839-7 PMC 34514700 . Noiz kontsultatua: 2020-08-27.
  9. (Alemanez) Hofmann, A.; Heim, R.; Brack, A.; Kobel, H.. (1958-03-01). «Psilocybin, ein psychotroper Wirkstoff aus dem mexikanischen RauschpilzPsilocybe mexicana Heim» Experientia (3): 107–109 doi:10.1007/BF02159243 ISSN 1420-9071 . Noiz kontsultatua: 2020-08-27.
  10. (Ingelesez) Hofmann, A.; Heim, R.; Brack, A.; Kobel, H.; Frey, A.; Ott, H.; Petrzilka, Th; Troxler, F.. (1959). «Psilocybin und Psilocin, zwei psychotrope Wirkstoffe aus mexikanischen Rauschpilzen» Helvetica Chimica Acta (5): 1557–1572 doi:10.1002/hlca.19590420518 ISSN 1522-2675 . Noiz kontsultatua: 2020-08-27.
  11. (Ingelesez) Leary, Timothy; Litwin, George H.; Metzner, Ralph. (1963-12). «REACTIONS TO PSILOCYBJN ADMINISTERED IN A SUPPORTIVE ENVIRONMENT» The Journal of Nervous and Mental Disease (6): 561–573 doi:10.1097/00005053-196312000-00007 ISSN 0022-3018 . Noiz kontsultatua: 2020-08-27.
  12. (Ingelesez) Berge, Jos Ten. (1999). «Breakdown or Breakthrough? A History of European Research into Drugs and Creativity» The Journal of Creative Behavior (4): 257–276 doi:10.1002/j.2162-6057.1999.tb01406.x ISSN 2162-6057 . Noiz kontsultatua: 2020-08-27.

Kanpo estekakAldatu