Porrua (Allium ampeloprasum var. porrum edo Allium porrum) barazki luzea eta haritsua da, zuri eta berde kolorekoa. Tipularekin eta baratxuriarekin batera Amaryllidaceae familiako Allioideae azpifamiliakoa da. Porruaren atal jangarria ez da zurtoina, hala pentsa badaiteke ere, biribildutako hostoz osatutako multzo estu bat baizik.

Porru
2010-06-19-supermarkt-by-RalfR-35.jpg
Sailkapen zientifikoa
ErreinuaPlantae
OrdenaAsparagales
FamiliaAmaryllidaceae
GeneroaAllium
EspezieaAllium ampeloprasum (en) Allium ampeloprasum
Barietatea Allium ampeloprasum var. porrum

Hainbat motako porruak daude, baina motarik arruntenak, landatzen diren sasoiaren arabera, bi dira: udakoak, landatu diren urtean biltzekoak direnak, eta negukoak, landatu ondorengo urteko udaberrian biltzen direnak. Neguko porruek normalean handiagoak dira eta zapore sakonagoa dute.

Kontsumo historikoaAldatu

Hebrear Biblian jada aipatzen da חציר, adituek porru gisa identifikatzen duten landarea, eta Egipton oso landare ohikoa dela esaten du[1]. Antzinako Egipton aurkitutako landare lehortuek, margolanek eta erliebeek esaten digute porrua K.a. 2. milurtekoan oso landare ohikoa zela euren dietan. Testuek ere Mesopotamian kultibatzen zela esaten digute, gutxienez milurteko horren hasieratik[2].

Antzinako Erroman baratxuria edo tipula baino kalitate hobea zuela pentsatzen zuten. Apicius I. mendeko sukaldaritza-liburuak lau errezeta ditu porruak erabilita[3]. Neron enperadoreak porru gordinak maite zituen, eta olioan zein porrusalda moduan jaten zituen, uste zuelako bere ahotsarentzat oso ona zela[4]. Hori dela eta, kroniketan "Porrofago" ezizena ematen zitzaion, "porru-jalea"[3].

GaleriaAldatu

ErreferentziakAldatu

  1. Glantz, Animal and plant life in the Torah, חי וצומח בתורה, p. 204
  2. Zohary, Daniel.. (2012). Domestication of plants in the Old World : the origin and spread of domesticated plants in Southwest Asia, Europe, and the Mediterranean Basin. (4th ed. argitaraldia) Oxford University Press ISBN 978-0-19-954906-1 PMC 761379401 . Noiz kontsultatua: 2020-09-20.
  3. a b The cultural history of plants. Routledge 2005 ISBN 0-203-02090-1 PMC 57480711 . Noiz kontsultatua: 2020-09-20.
  4. Pliny, the Elder.. (1938-1963). Natural history. Harvard University Press ISBN 0-674-99364-0 PMC 313293 . Noiz kontsultatua: 2020-09-20.

Ikus, gaineraAldatu

Kanpo estekakAldatu


  Artikulu hau landareei buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.