Pongo, orangutanak edo orang-utanak primate genero bat da. Gorila, Pan eta gizakiekin batera Hominidae osatzen dute.

Pongo
Sailkapen zientifikoa
ErreinuaAnimalia
FilumaChordata
KlaseaMammalia
OrdenaPrimates
FamiliaHominidae
AzpifamiliaPonginae
Generoa Pongo
Azpibanaketa
Banaketa mapa
Pongo distribution.svg
Datu orokorrak
Mugimenduabrachiation (en) Itzuli
Ernaldia265 egun
Elikadura iturri nagusiafruitua, Hostoa, arrautza, juvenile (en) Itzuli, eztia, fruitu oskolduna eta zuhaitz azala

EtimologiaAldatu

Orangutan, orang-utan, orang utan, orangutang, edo ourang-outang izena malaysieratik dator,[1] orang 'pertsona' eta hutan 'baso, ohian' hitzetatik; hots, 'basoko gizona'.[2][3][4]

EspezieakAldatu

Hiru orangutan espezie ezagutzen dira.[5]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Pongo  

AnatomiaAldatu

Orangutanek beso luzeak dituzte eta ile gorria edo arrea. Bertikalki 2 metro arte luze izaten dira, baina gehienetan, 1,75 metrora iristen dira. Besoak zabalik dituztela, 3 metroko zabalera dute. Arrek 120 kiloko pisua izaten dute.[6][7]

EkologiaAldatu

Malaisia eta Indonesiako oihan tropikaletako Dipterocarpaceae familiako zuhaitzetan eta baso sekundarioetan bizi dira.[8][9][10]

ErreferentziakAldatu

  1. Sastrawan, Wayan Jarrah. (2020-11-06). «The Word ‘Orangutan’: Old Malay Origin or European Concoction?» Bijdragen tot de taal-, land- en volkenkunde / Journal of the Humanities and Social Sciences of Southeast Asia 176 (4): 532–541. doi:10.1163/22134379-bja10016. ISSN 0006-2294. (Noiz kontsultatua: 2022-09-23).
  2. Sastrawan, Wayan Jarrah. (2020-11-06). «The Word ‘Orangutan’: Old Malay Origin or European Concoction?» Bijdragen tot de taal-, land- en volkenkunde / Journal of the Humanities and Social Sciences of Southeast Asia 176 (4): 532–541. doi:10.1163/22134379-bja10016. ISSN 0006-2294. (Noiz kontsultatua: 2022-09-23).
  3. (Ingelesez) «Home : Oxford English Dictionary» www.oed.com (Noiz kontsultatua: 2022-09-23).
  4. (Ingelesez) «orangutan | Etymology, origin and meaning of orangutan by etymonline» www.etymonline.com (Noiz kontsultatua: 2022-09-23).
  5. Mammal species of the world : a taxonomic and geographic reference. (3rd ed. argitaraldia) Johns Hopkins University Press 2005 ISBN 0-8018-8221-4. PMC 57557352. (Noiz kontsultatua: 2022-09-23).
  6. Payne, Junaidi. (2008). Orangutans : behavior, ecology, and conservation. MIT Press ISBN 978-0-262-16253-1. PMC 166290656. (Noiz kontsultatua: 2022-09-23).
  7. Groves, Colin P.. (1971-01-19). «Pongo pygmaeus» Mammalian Species (4): 1. doi:10.2307/3503852. (Noiz kontsultatua: 2022-09-23).
  8. Rijksen, H. D.. (1999). Our vanishing relative : the status of wild orang-utans at the close of the twentieth century. ISBN 94-010-9020-3. PMC 1058973869. (Noiz kontsultatua: 2022-09-23).
  9. The Encyclopedia of mammals. Facts on File 1984 ISBN 0-87196-871-1. PMC 10403800. (Noiz kontsultatua: 2022-09-23).
  10. (Ingelesez) Galdikas, Biruté M. F.. (1988-02). «Orangutan diet, range, and activity at Tanjung Puting, Central Borneo» International Journal of Primatology 9 (1): 1–35. doi:10.1007/BF02740195. ISSN 0164-0291. (Noiz kontsultatua: 2022-09-23).