Ireki menu nagusia

Petilla Aragoi[2] (izen ofiziala: Petilla de Aragón) Nafarroa Garaiko Zangozako merindadean dagoen udalerria da, geografikoki Zaragozako probintziako Cinco Villas eskualdean kokatuta badago ere. Jeztazerekin batera, Euskal Herriko esklabe bakarra da. Gaur egun herri txikia da, urtez urte biztanleak galduz doana. 35 biztanle zituen 2014. urteko erroldaren arabera.

Petilla Aragoi
 Nafarroa Garaia, Euskal Herria

Petillako armarria

Administrazioa
Estatua Espainia
Erkidegoa Nafarroako Foru Erkidegoa
Merindadea Zangozako merindadea
Izen ofiziala Escudo de Petilla de Aragón.svg Petilla de Aragón
Alkatea Miguel Ángel Rodríguez Pérez
(UPN)
Posta kodea 50686
INE kodea 31203
Herritarra petillar
Kokapena
Koordenatuak 42° 27′ 41″ N, 1° 05′ 34″ W / 42.461388888889°N,1.0927777777778°W / 42.461388888889; -1.0927777777778Koordenatuak: 42° 27′ 41″ N, 1° 05′ 34″ W / 42.461388888889°N,1.0927777777778°W / 42.461388888889; -1.0927777777778
Petilla Aragoi hemen kokatua: Nafarroa Garaia
Petilla Aragoi
Petilla Aragoi
Petilla Aragoi (Nafarroa Garaia)
Openstreetmap logo.svg Ikusi OpenStreetMapen
Azalera 28 km2
Garaiera 843 metro
Distantzia 71 km Iruñera
Demografia
Biztanleria 35 biztanle
% 61,76 Twemoji 1f6b9.svg  Twemoji 1f6ba.svg % 38,24
Dentsitatea 1,25 biztanle/km²
Hazkundea
(2003-2013)[1]
Red Arrow Down.svg -% 11,11
Zahartze tasa[1] % 18,32
Ugalkortasun tasa[1] ‰ 0
Ekonomia
Jarduera tasa[1] % 0 (2011)
Genero desoreka[1] % 0 (2011)
Langabezia erregistratua[1] % 19,58 (2013)
Kultura
Euskaldunak % 0 (2010)
Euskararen erabilera % 0,0 (2011)
Datu gehigarriak
Webgunea http://www.petilladearagon.com/

Bertan jaio zen, 1852ko maiatzaren 1ean, Santiago Ramón y Cajal Nobel sariduna.

Eduki-taula

GeografiaAldatu

Inguru naturala eta kokapenaAldatu

Bi barrendegi dira: populazio osoa bizi den barrendegi nagusia eta Bastanes izeneko esklabe txikiagoa (hego-mendebaldean kokaturik dagoena). Mugakideak udalerri hauek ditu: iparraldean Navardún, ipar-ekialdean Isuerre, hegoaldean Uncastillo eta mendebaldean Sause.Onsella ibaia igarotzen da udalerritik.

Elizari dagokionez, Jakako elizbarrutian dago eta Iruñeko artxidiozesian.

HistoriaAldatu

X. mendeko dokumentu batean aipatzen da lehen aldiz Petilla de Aragon. Aragoiko Erresumaren mende egon zen herria XI. eta XII. mendeetan, baina XIII. mendearen hasieran Nafarroako Erresumaren mende gelditu zen, baita Fernando Katolikoak Nafarroa konkistatu zuenean ere (1512). XVIII. mendeko Espainiako Ondorengotza Gerraren ondorioz kalte handiak pairatu zituzten petillarrek[3].

EkonomiaAldatu

Nekazaritza (garia, garagarra, bazka landareak, ardi azienda) eta oinarrizko zerbitzuak dira ekonomia jarduera nagusiak.

Petilla Aragoiko udalerriaren mugen barruan, Acciona Energía enpresak eraikitako Sierra Selva izeneko parke eolikoa dago. Ezarritako potentzia 33 megawattekoa da[4].

Zangoza Eskualdeko Zerbitzuen Mankomunitatea zaborra biltzeaz arduratzen da Petillan eta eskualdeko beste hainbat herritan.

DemografiaAldatu

Petilla Aragoiko biztanleria
 

2008ko erroldaren arabera, ez zen etorkinik bizi Petilla Aragoin.

PolitikaAldatu

Udal hauteskundeakAldatu

1984tik 2011ra herriko alkatea Paulino Rived izan zen, Agrupación de Electores Petillense (AEP) elkartearen izenean.

2003ko hauteskundeetan, gehienetan bezala, aurkeztutako hautagaitza bakarra izan zen. 24 boto lortu zituen, guztien %100 [5].

2007ko hauteskundeetara ez zen inolako hautagaitzarik aurkeztu. Hori dela eta, Paulino Rivedek funtzioetan jarraitu zuen.

2011ko udal hauteskundeetan aspaldiko partetik alkatea aldatu egin zen, Miguel Ángel Rodríguez Pérezek hartu baitzuen kargua. Hautagai bakarra izan zen, kasu honetan UPNren izenean aurkeztuta[6].

AlkateakAldatu

1984-1987 Paulino Rived Murillo AEP
1987-1991 Paulino Rived Murillo AEP
1991-1995 Paulino Rived Murillo AEP
1995-1999 Paulino Rived Murillo AEP
1999-2003 Paulino Rived Murillo AEP
2003-2007 Paulino Rived Murillo AEP
2007-2011 Paulino Rived Murillo AEP
2011-2015 Miguel Ángel Rodríguez Pérez UPN

UdaletxeaAldatu

Udaletxea herriko Plaza Nagusian dago eta 1951n eraiki zuten. Sotoa eta bi solairu dauzka. Kanpoaldeko hormetan harria eta porlana erabili ziren eraikuntza material gisa. Udala alkateak eta lau zinegotzik osatzen dute. Petilla Aragoiko udaleko idazkaria Xabierko idazkaria ere da.

  • HELBIDEA: Plaza Nagusia, z/g

EuskaraAldatu

Nafarroako Gobernuak onartutako Euskararen Foru Legearen arabera Petilla Aragoi eremu ez-euskalduneko udalerria da, eta hori dela eta, hizkuntza ofizial bakarra gaztelania da. 2001eko erroldaren arabera, ez zegoen herrian euskaraz hitz egiten zuen herritarrik.

Ondasun nabarmenakAldatu

Monumentu erlijiosoakAldatu

  • Donemiliaga eliza. XIII. mendeko gotikoko eraikin harriz egina, nabe bakarrekoa, bi tartetan banatua eta buru poligonalekoa.
  • San Antonio ermita. Bastanesen kokaturik dago.

Monumentu zibilakAldatu

  • Gaztelua: herriaren gainean dagoen muino batean zegoen gaztelua. Gaur egun, ordea, geratzen diren aztarna bakarrak harrietan 3 metroko altueran dauden ildaxkak dira. Baina dokumentazioari ikasita badakigu hiru pisudun dorre handi bat zuela, zurezko teilatu batekin. Bertako goarnizioa 30 gizonekoa izan ohi zen.[7]

Petillar ospetsuakAldatu

ErreferentziakAldatu

  1. a b c d e f   Euskal Herriari Begira Udalbiltza .
  2.   Euskaltzaindia 155. araua: Nafarroako udal izendegia .
  3. Lur entziklopedietatik hartua.
  4. Parque Eólico Sierra Selva CRANA. Fundación Centro de Recursos Ambientales de Navarra. Guiaderecursos.crana.org
  5. Petillako emaitzak EITBn
  6. Zerrendak Nafarroako Aldizkari Ofizialean.
  7. Iñaki Sagredo. "Navarra. Castillos que defendieron al reino" ISBN 84-7681-477-1

Kanpo loturakAldatu