Oxido nitriko

konposatu kimiko

Oxido nitrikoa[1] edo nitrogeno monoxidoa[2] kolorerik eta usainik gabeko gasa da, NO formula duena, Hales eta Priestley-ek 1772an aurkitua.

Oxido nitriko
Nitric oxide.svg
Formula kimikoa NO
SMILES kanonikoa [N=O&zoom=2.0&annotate=none 2D eredua]
InChl 3D eredua
Osatuta nitrogeno eta oxigeno
Mota nitrogeno-oxidoak
Ezaugarriak
Soinuaren abiadura 325 m/s (10 °C, gas)
Disolbagarritasuna 5 g/100 g (ura, 20 °C)
Fusio-puntua -164 °C
Irakite-puntua -152 °C (760 Torr)
Formazio entalpia estandarra 81 kJ/mol
Lurrun-presioa 34,2 atm (20 °C)
Masa molekularra 29,998 u
Erabilera
Konposatu aktiboa Inomax (en) Itzuli
Rola Nitric Oxide Donors (en) Itzuli, Neurotransmisore, Bronkozabaltzaile, free radical scavengers (en) Itzuli, Gasotransmitters (en) Itzuli eta Endothelium-Dependent Relaxing Factors (en) Itzuli
Arriskuak
NFPA 704
NFPA 704.svg
0
3
3
Denboran ponderatutako esposizio muga 30 mg/m³ (10 h, Ameriketako Estatu Batuak)
IDLH 123 mg/m³
Eragin dezake Nitric Oxide exposure (en) Itzuli
Identifikatzaileak
InChlKey MWUXSHHQAYIFBG-UHFFFAOYSA-N
CAS zenbakia 10102-43-9
ChemSpider 127983
PubChem 145068
Reaxys 3587257
Gmelin 16480
ChEBI 451
ChEMBL CHEMBL1200689
NBE zenbakia 1660
RTECS zenbakia QX0525000
ZVG 1080
DSSTox zenbakia QX0525000
EC zenbakia 233-271-0
ECHA 100.030.233
MeSH D009569
RxNorm 7442
Human Metabolome Database HMDB0003378
UNII 31C4KY9ESH
NDF-RT N0000148689
KEGG D00074 eta C00533

Giro-tenperaturan aireko oxigenoarekin erreakzionatu eta nitrogeno dioxidoa (NO2) eratzen du. Ez da sukoia eta nekez urtzen da uretan. Amoniakoa 500 °C-tik gora katalisi bidez oxidatuz, ur-disoluzioan dagoen azido nitrosoa deskonposatuz edo arku elektriko bidez nitrogenoa eta oxigenoa elkarrekin erreakzionaraziz lortzen da. Oso toxikoa da, eta narritatu egiten ditu sudurzuloa eta begiak. Atmosferako kutsatzailea da.

ErreferentziakAldatu

  1. Euskalterm: [Ingurumena Hiztegi Entziklopedikoa] [2009]
  2. Euskalterm: [Hiztegi Terminologikoa] [2009]

Kanpo estekakAldatu


  Artikulu hau kimikari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.