Oxido nitriko

konposatu kimiko

Oxido nitrikoa[1] edo nitrogeno monoxidoa[2] kolorerik eta usainik gabeko gasa da, NO formula duena, Hales eta Priestley-ek 1772an aurkitua.

Oxido nitriko
Nitric oxide.svg
Formula kimikoaNO
SMILES kanonikoa[N=O&zoom=2.0&annotate=none 2D eredua]
InChl3D eredua
Osatutanitrogeno eta oxigeno
Motanitrogeno-oxidoak
Ezaugarriak
Soinuaren abiadura325 m/s (10 °C, gas)
Disolbagarritasuna5 g/100 g (ura, 20 °C)
Fusio-puntua−164 °C
Irakite-puntua−152 °C (760 Torr)
Formazio entalpia estandarra81 kJ/mol
Lurrun-presioa34,2 atm (20 °C)
Masa molekularra29,998 Da
Erabilera
Konposatu aktiboaInomax (en) Itzuli
Rolanitric oxide donors (en) Itzuli, Neurotransmisore, Bronkozabaltzaile, free radical scavengers (en) Itzuli, gaseous signaling molecule (en) Itzuli eta Endothelium-Dependent Relaxing Factors (en) Itzuli
Arriskuak
NFPA 704
NFPA 704.svg
0
3
0
Denboran ponderatutako esposizio muga30 mg/m³ (10 h, Ameriketako Estatu Batuak)
IDLH123 mg/m³
Eragin dezakeNitric Oxide exposure (en) Itzuli
Identifikatzaileak
InChlKeyMWUXSHHQAYIFBG-UHFFFAOYSA-N
CAS zenbakia10102-43-9
ChemSpider127983
PubChem145068
Reaxys3587257
Gmelin16480
ChEBI451
ChEMBLCHEMBL1200689
NBE zenbakia1660
RTECS zenbakiaQX0525000
ZVG1080
DSSTox zenbakiaQX0525000
EC zenbakia233-271-0
ECHA100.030.233
MeSHD009569
RxNorm7442
Human Metabolome DatabaseHMDB0003378
UNII31C4KY9ESH
NDF-RTN0000148689
KEGGD00074 eta C00533

Giro-tenperaturan aireko oxigenoarekin erreakzionatu eta nitrogeno dioxidoa (NO2) eratzen du. Ez da sukoia eta nekez urtzen da uretan. Amoniakoa 500 °C-tik gora katalisi bidez oxidatuz, ur-disoluzioan dagoen azido nitrosoa deskonposatuz edo arku elektriko bidez nitrogenoa eta oxigenoa elkarrekin erreakzionaraziz lortzen da. Oso toxikoa da, eta narritatu egiten ditu sudurzuloa eta begiak. Atmosferako kutsatzailea da.

ErreferentziakAldatu

  1. Euskalterm: [Ingurumena Hiztegi Entziklopedikoa] [2009]
  2. Euskalterm: [Hiztegi Terminologikoa] [2009]

Kanpo estekakAldatu


  Artikulu hau kimikari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.