Ortzaize Nafarroa Behereko mendebaldeko udalerri bat da, Baigorri-Ortzaize eskualdekoa.

Ortzaize
Nafarroa Behereko udalerria
Ossès.JPG
Ortzaizeko ikuspegia.

Blason Ortzaize SVG.svg
Armarria


Kokapena
Herrialdea  Euskal Herria
Lurraldea  Nafarroa Beherea
Administrazioa
Estatua  Frantzia
Eskualdea  Akitania Berria
Departamendua  Pirinio Atlantikoak
Elkargoa Euskal Hirigune Elkargoa
Barrutia Baiona
Kantonamendua Euskal Mendialdea
Izen ofiziala Ossès
Auzapeza Martin Elge (2008-2014)
Posta kodea 64780
INSEE kodea 64436
Herritarra ortzaiztar
Geografia
Azalera 42,38 km²
Garaiera 101-892 metro
Demografia
Biztanleria 280 (2018: Red Arrow Down.svg −9)
Dentsitatea 21,12 biztanle/km²
Zahartzea[1] % 28,57
Ugalkortasuna[1] ‰ 52,52
Ekonomia
Jarduera[1] % 80,91 (2011)
Desberdintasuna[1] % 10,63 (2011)
Langabezia[1] % 4,53 (2013)
Euskara
Euskaldunak % 58,91 (2010)
Erabilera % 26,63 (2011)

GeografiaAldatu

AuzoakAldatu

  • Galhardu
  • Hortza
  • Iriberri
  • Uhartzan
  • Ahaitz
  • Ahaitz-Compas-Aldea
  • Ahaitze-Mendi

Ingurune naturalaAldatu

Errobi ibaia udalerritik igarotzen da, baita bere ibaiadarra den Lakako erreka ere (azken erreka honetara isurtzen diren hainbat erreka igarotzen dira Ortzaizetik: Elhurreko erreka, Bordegiko erreka, Saltrako erreka, Otxalarreko erreka eta Eluet erreka). Horrez gain, beste erreka batzuk ere gurutzatzen dute udalerria: Asketako errekak, Eslanguko errekak eta Pagaliko errekak.

Udalerri mugakideakAldatu

HistoriaAldatu

Bidarraiko parrokia, Ortzaizekoaren menekoa zen eta Ortzaizeko ibarra Nafarroako erresumako zati izan zen.[2]

1790. urtean Ortzaize, Ortzaize eta Bidarrai udalerriek osaturiko kantonamendu baten buru izan zen, Donapaleuko barrutiaren menpekoa zena.

EkonomiaAldatu

Udalerriko jarduera ekonomiko nagusia laborantza da. Irulegiko Arnoa ere ekoizten da udalerriko lurretan.

DemografiaAldatu

Ortzaizeko biztanleria
Datuen iturburua: INSEE

Ondasun nabarmenakAldatu

  • Ahaizen, forte protohistoriko bat dago.
  • Ospitalea baserriaren aipamenak daude XIII, XVII eta XVIII. mendeetan.
  • Apalasia, Bilaenia eta Sastriarenea baserriak XVII. mendekoak dira.
  • Inda baserria, Inxortenia baserriarekin batera XVI. mendekoa da.
  • Harizmendia baserriaren aipamenak daude XVI, XVII eta XVIII. mendeetan.
  • Done Bikendi kapera XVII. mendekoa da.
  • San Julen eliza XII. mendekoa da, eta XVII. mendean izan zen konpondua, Ortzaizeko herritarrek Joana Albretekoari eginiko eskaera bat zela bide.

Argazki galeriaAldatu

Ortzaiztar ospetsuakAldatu

ErreferentziakAldatu

  1. a b c d e Euskal Herriari Begira. Udalbiltza.
  2. Paul Raymond, Dictionnaire topographique Béarn-Pays basque

Ikus, gaineraAldatu

Euskarazko Wikipedian bada atari bat, gai hau duena:
Euskal Herriko Wikiatlasa

Kanpo estekakAldatu