Ireki menu nagusia

Nikolai Grigorovitx Txebotariov (errusieraz: Николай Григорьевич Чеботарёв; ukraineraz: Микола Григорович Чоботарьов, Mikola Gryhorovich Chobotariov; 1894ko ekainaren 15agreg./ekainaren 3ajul. - 1947ko uztailaren 2a) matematikari sobietarra izan zen, Kamianets-Podilskyn (Ukraina) jaio eta Moskun hil zena. Bere ekarpen ezagunena Txebotarioven Dentsitate Teorema da.

Nikolai Txebotariov
Chebotarev Nikolai Grigoryevich.jpg
Bizitza
Jaiotza Kamianets-Podilsky1894ko ekainaren 3a (juliotar egutegia)
Herrialdea  Sobietar Errepublika Sozialisten Batasuna
 Errusiar Inperioa
Heriotza Mosku1947ko uztailaren 2a (53 urte)
Heriotza modua : urdaileko minbizia
Hezkuntza
Heziketa Taras Shevchenko National University of Kyiv Itzuli
Hezkuntza-maila Doctor of Sciences in Physics and Mathematics Itzuli
Tesi zuzendaria Dmitri Grave
Doktorego ikaslea(k) Aleksandr Yakovlevich Povzner Itzuli
Mark Krein Itzuli
Ikaslea(k) Felix Gantmacher Itzuli
Mark Krein Itzuli
Naum Meiman Itzuli
Jarduerak
Jarduerak matematikaria eta unibertsitateko irakaslea
Enplegatzailea(k) Kazan Federal University Itzuli
Jasotako sariak
Kidetza Sobietar Batasuneko Zientzien Akademia

BiografiaAldatu

1912an, Kieveko Unibertsitatean sartu zen, non Dmitri Grave Ukrainako matematikari garrantzitsuenaren ikaslea izan zen. 1916an, lizentziatu zen, eta 1918an, maisutza lortu zuen. 1922an, Dentsitate Teorema frogatu zuen, Frobeniusek susmatua berrogeita hamar urte lehenago. Teorema horrek Dirichlet-en zenbaki lehenei buruzkoa orokortzen du progresio aritmetiko batean.

Ukrainako Zientzien Akademiako doktoretza jaso zuen 1922ko emaitzetan oinarritutako tesia defendatuz, eta 1928an, Kazango Unibertsitateko irakasle izatera iritsi zen, non gainerako bizitza eman zuen. Bertan, 1934an sortu zuen gaur egun bere izena duen Matematika eta Mekanika Institutua. SESB-ko Zientzien Akademiako kide izan zen. 1948an, Sobietar Batasuneko Estatuko Saria jaso zuen, eta Leninen Ordena ere jaso zuen merezimendu zientifikoengatik.

EkarpenakAldatu

Lehen aipatutako dentsitatearen teoremaz gain, Txebotariovek polinomioen aljebran ere egin zuen lan. Galoisen teoriari zenbait lan eskaini zituen, gaiari buruz bi liburukiko liburu bat idatziz "Galoisen Oinarrizko Teoria" (1934, 1937), eta Galoisen lanen itzulpena errusierara bultzatuz. Era berean, Lie taldeetan lan egin zuen, eta 1940an idatzi zuen gaiari buruzko errusierazko lehenengo testua, "Teoriya grupp Li" (Lie Taldeen teoria).

Argitaratutako liburuakAldatu

  • Teorii Galua Osnovi, Ch. I (1934, 2004an berrargitaratua)
  • Teorii Galua Osnovi, Ch. II (1937, 2004an berrargitaratu)
  • Grupp Li Teoriya.  (1940, 2003an berrargitaratu)
  • Teoriyu v algebr Vvedenie. (1949)

Kanpoko loturakAldatu

  • O'Connor, Robertson John J. ;, Edmund F., Nikolái Chebotariov ingelesez « » (), Mactutor Historyek of Mathematics agiritegian gorde dezan, Saint Andrews Unibertsitatea, http:  .
  • N G Txebotariov Matematika eta Mekanika Institutua, Kazango Unibertsitatea (Ingelesez)