New Delhi[1][2] (hindiz: नई दिल्ली, punjaberaz: ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, urdu: نئی دلی, euskarazko itzulpena: Delhi Berria) Indiako Errepublikako hiriburua eta Delhiko metropoliaren parte da. Metropoliak 18.980.000 biztanle ditu. Horrela biztanle gehien dituen Indiako hiria da, eta munduko bosgarrena.

New Delhi
नई दिल्ली
hiriburua
India Gate in New Delhi 03-2016.jpg
India Gate (Indiako atea)Commons-logo.svg Irudi gehiago
Administrazioa
Herrialdea India
MegacityDelhi
AlkateaArvind Kejriwal (en) Itzuli
Izen ofizialaNew Delhi
Jatorrizko izenaनई दिल्ली
Posta kodea110001
Geografia
Koordenatuak28°36′50″N 77°12′32″E / 28.6138954°N 77.2090057°E / 28.6138954; 77.209005728°36′50″N 77°12′32″E / 28.6138954°N 77.2090057°E / 28.6138954; 77.2090057
Azalera42,7 km²
Altuera216
MugakideakCentral Delhi district (en) Itzuli
Demografia
Biztanleria142.004 (2011)
300.000 (2019)
Adierazpen errorea: Ustekabeko < eragileaAdierazpen errorea: Hitz ezezaguna "br" (2011)
alt_left 64.062 (%45.1)77.942 (%54.9) alt_right
Metropolia18.405.858
Dentsitatea3.325,62 bizt/km²
Etxebizitzak33.208
Informazio gehigarria
Sorrera1911
Ordu eremuaUTC+05:30
Hiri senidetuakSydney, Londres, Kuala Lumpur, Ulan Bator, Fukuoka, Erevan, Manila, Belgrad, Chicago, Washington, Tokio, Seul, Mosku eta Samarkanda
MatrikulaDL-0?
Hizkuntza ofizialahindi, Punjabera eta Urdu
http://www.ndmc.gov.in/

KlimaAldatu

      Datu klimatikoak (Delhi)      
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura maximoa (°C) 21.1 24.2 30.0 36.2 39.6 39.3 35.1 33.3 33.9 32.9 28.3 23.0 31.4
Batez besteko tenperatura minimoa (°C) 7.3 10.1 15.4 21.5 25.9 28.3 26.6 25.9 24.4 19.5 12.8 8.2 18.8
Euria (mm) 20.3 15.0 15.8 6.7 17.5 54.9 231.5 258.7 127.8 36.3 5.0 7.8 797.3
Euri egunak (≥ ) 1.7 1.3 1.2 0.9 1.4 3.6 10.0 11.3 5.4 1.6 0.1 0.6 39.1
Eguzki orduak 213.9 217.5 238.7 261.0 263.5 198.0 167.4 176.7 219.0 269.7 246.0 217.0 2688.4
Iturria (1): WMO [3]
Iturria (2): HKO (eguzkia, 1971–1990) [4]

HistoriaAldatu

1911 urtean britainiarrek Indiako hiriburua Kalkutan jarri zutenean Delhiko agintariek eremu bat sortu zuten agintarien egoitzak bertan eraikitzeko. Horregatik 1947an Indiak independentzia lortu zuenean New Delhi izendatu zuten hiriburu.

Edwin Lutyens arkitektu ingelesak diseinatu zuen hiri berria.

MonumentuakAldatu

JaiakAldatu

Hiru jai nagusi ospatzen dira New Delhin.

  • Errepublikaren Eguna: Desfile militar handia egiten da.
  • Independentziaren Eguna: Forte Gorrian lehen ministroak hitzaldia ematen du eta New Delhiko biztanleek kometak altxatzen dituzte airera.
  • Gandhi Jayanti (Gandhiren jaiotza): Bera erraustua izan zen Raj Ghatean ekintza erlijiosoak izaten dira.

KirolakAldatu

Asiako Jokoen bi edizio izan dira New Delhin, 1951ean (lehenengo jokoak) eta 1982an.

ErreferentziakAldatu

Kanpo estekakAldatu


  Artikulu hau Indiako geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.