Nafarroako Eremu Mistoa

Nafarroako hizkuntza-eremua

1986an onartutako Euskararen Foru Legearen arabera, Nafarroako Eremu Mixtoa edo Eremu Mixtoa Nafarroa osatzen duten hiru hizkuntza-eremuetako bat da. Eremu honek Nafarroaren erdialdean kokatzen diren udalerriak barne hartzen ditu, gutxi gorabehera. Eremu honetan euskara hizkuntza ofiziala da, gaztelaniarekin batera. Legeak hainbat aldaketa jasan dituenez azken hamarkadetan zehar, zenbait udalerri beranduago sartu ziren eremu mixtora.

Eremu Mistoaren mapa
Nafarroako Eremu Euskalduna, berdez. Berde argiz dauden udalerriak 2017a baino lehenago sartu ziren eremuan, orlegi ilunezkoak, 2017ko erreformari esker.

LegeaAldatu

Euskararen Foru Legeak hauxe dio eremu mistoari dagokionez:

« Euskara irakaskuntzan sartuko da pixkana-pixkanaka, progresiboki eta behar adina, ikastetxeetan euskarazko irakaskuntza duten lerroak sortuz, hala eskatzen dutenendako.

Hezkuntza maila ez-unibertsitarioetan euskara ikasketak emanen zaizkie hala nahi duten ikasleei, oinarrizko eskolatzearen bukaeran euskararen jakintza nahikoa izan dezaten.[1]

»

1986an Euskararen Foru Legea onartu zen unean eremu mistoa udalerri hauek osatu zuten:

Ondoren eremu mistoari udalerri hauek ere gehitu zitzaizkion: Berriobeiti, Berriozar, Orkoien eta Zizur Nagusia. 2010an Nafarroako Legebiltzarrak Aranguren, Beraskoain, Galar Zendea eta Noain Elortzibar udalerriak ere eremu mistoan sartzea onartu zuen.[2] Horietatik hiru lehenek —hots, Aranguren Ibarrak, Beraskoainek eta Galar Zendeak— erabakia berretsi zuten.

2010eko otsailaren 3an eremu mistoan denera 343.585 biztanle bizi ziren, Nafarroa osoko biztanleriaren %54,49a, hots, Nafarroa osoko bost udalerrietatik bat eremu mistoan kokatzen zen.[2]

2014ko abenduaren 30ean, eremu mistoko euskarazko irakaskuntza murrizteko, zuzenketa aurkeztu zuen PPk, izan ere, D ereduaren eskaintza publikoa eremu ez-euskaldunekoaren pare jarri nahi zuen. Ikastolek eskariari erantzuten zietela adierazi zuen.[3]

2017ko martxoaren 17an eremu mistoa zabaltzeko proposamena tramiterako onartu zuen Nafarroako parlamentuak.[4] Ondorioz, eremu mixtoa asko zabaldu zen: Abaigar, Adios, Allin, Amezkoabarren, Antzin, Añorbe, Aranaratxe, Arellano, Artazu, , Bargota, Beriain, Biurrun-Olkotz, Cabredo, Deikaztelu, Eneritz, Erriberri, Eulate, Galoze, Garinoain, Itzagaondoa, Larragoa, Leotz, Lerga, Longida, Mendigorria, Metauten, Mirafuentes, Murieta, Obanos, Oibar, Oteitza, Puiu, Tafalla, Muru Artederreta, Tirapu, Untzue, Urralbeiti, Urrotz Hiria, Uxue, Villatuerta, Zangoza, Zirauki eta Zuñiga. Aldaketa hauek ekainaren 22an onetsi zituen Nafarroako Parlamentuak.

Gune soziolinguistikoaAldatu

Gune soziolinguistikoak, biztanleria euskaldunaren ehunekoaren arabera[5]:

1.a, euskaldunen ehunekoa % 20 baino gutxiago duten udalerriek osatua.

2.a, euskaldunen ehunekoa % 20 eta % 49 bitartean duten udalerriek osatua.

Udalerria
(izen ofiziala)
Kodea Guneak sortzeko
erreferentzia balioa (%)
Gune
soziolinguistikoa
Abáigar 001 6,4 1
Abárzuza / Abartzuza 002 11,5 1
Adiós 007 7,1 1
Aibar / Oibar 009 6,4 1
Allín / Allin 011 15,4 1
Améscoa Baja 013 10,8 1
Ancín / Antzin 014 8,2 1
Añorbe 018 5,7 1
Ansoáin / Antsoain 016 15,3 1
Aoiz / Agoitz 019 17,4 1
Aranarache / Aranaratxe 021 10,6 1
Aranguren 023 9,7 1
Arce / Artzi 028 18,0 1
Arellano 030 13,9 1
Artazu 039 12,1 1
Barañáin / Barañain 901 11,5 1
Bargota 047 4,4 1
Belascoáin 052 3,6 1
Beriáin 905 7,7 1
Berrioplano / Berriobeiti 902 14,8 1
Berriozar 903 13,1 1
Bidaurreta 253 14,9 1
Biurrun-Olcoz 056 5,6 1
Burgui / Burgi 059 13,0 1
Burlada / Burlata 060 13,2 1
Cabredo 063 20,3 2
Cendea de Olza / Oltza Zendea 193 15,1 1
Cirauqui / Zirauki 074 11,9 1
Ciriza / Ziritza 075 18,3 1
Cizur 076 9,2 1
Dicastillo 080 6,7 1
Echarri / Etxarri 083 26,6 2
Enériz / Eneritz 089 11,0 1
Esparza de Salazar / Espartza Zaraitzu 095 34,0 2
Estella-Lizarra 097 14,1 1
Etxauri 085 25,7 2
Eulate 100 5,4 1
Ezcabarte 101 16,7 1
Ezcároz / Ezkaroze 093 13,3 1
Galar 109 13,2 1
Gallués / Galoze 111 27,7 2
Garde 113 9,4 1
Garínoain 114 5,8 1
Goñi 118 2,8 1
Güesa / Gorza 119 0,0 1
Guesálaz / Gesalatz 120 7,8 1
Huarte / Uharte 122 18,2 1
Isaba / Izaba 128 22,5 2
Iza / Itza 131 17,3 1
Izagaondoa 132 8,8 1
Izalzu / Itzaltzu 133 20,8 2
Jaurrieta 134 10,8 1
Juslapeña 136 23,1 2
Larraona 143 10,1 1
Leoz / Leotz 150 28,2 2
Lerga 151 0,7 1
Lezaun 154 14,0 1
Lizoáin-Arriasgoiti / Lizoain-Arriasgoiti 156 20,6 2
Lónguida / Longida 158 16,6 1
Mendigorria 167 5,2 1
Metauten 168 12,7 1
Mirafuentes 170 14,5 1
Murieta 177 6,4 1
Obanos 183 12,1 1
Ochagavía / Otsagabia 185 22,0 2
Odieta 186 35,2 2
Oláibar 188 19,9 1
Olite / Erriberri 191 6,1 1
Orkoien 906 14,3 1
Oronz / Orontze 198 30,3 2
Oroz-Betelu / Orotz-Betelu 199 5,0 1
Oteiza 200 4,3 1
Pamplona / Iruña 201 11,2 1
Puente la Reina / Gares 206 13,1 1
Pueyo 207 13,2 1
Roncal / Erronkari 210 14,3 1
Salinas de Oro / Jaitz 214 23,3 2
Sangüesa / Zangoza 216 11,7 1
Sarriés / Sartze 222 5,1 1
Tafalla 227 8,6 1
Tiebas-Muruarte de Reta 228 7,1 1
Tirapu 229 12,0 1
Ujué / Uxue 235 8,8 1
Unzué / Untzue 238 6,6 1
Urraúl Bajo 242 15,5 1
Urroz-Villa 243 6,7 1
Urzainqui / Urzainki 245 14,9 1
Uztárroz / Uztarroze 247 5,8 1
Valle de Egüés / Eguesibar 086 10,6 1
Valle de Ollo / Ollaran 194 28,0 2
Valle de Yerri / Deierri 260 18,9 1
Vidángoz / Bidankoze 252 24,3 2
Villatuerta 257 6,9 1
Villava / Atarrabia 258 18,7 1
Zabalza / Zabaltza 262 16,2 1
Zizur Mayor / Zizur Nagusia 907 17,7 1
Zúñiga 265 13,3 1





2018ko azterketa soziolinguistikoaAldatu

 
Euskara gaitasuna hizkuntza eremuaren arabera. 2018.[6]
 
Hizkuntza erabilera Nafarroa Garaian 2018ko azterketa soziolinguistikoaren arabera. Ehunekoak.[6]





2018ko datuen arabera Nafarroa Garaiko herritarren % 14,1 euskaraz bazekien, % 8 euskaldun hartzailea zen eta % 77,9 ez zekien euskaraz. Zazpi urte lehenagoko zifrekin konparatuz, euskaraz ez zekitenen kopuruak gora egin zuen.[6]












ErreferentziakAldatu

  1. «ZER DIO LEGEAK?», Berria, 2014-10-02
  2. a b c Nafarroako Aldizkari Ofiziala[Betiko hautsitako esteka]
  3. «Eremu mistoko euskarazko irakaskuntza murrizteko, zuzenketa aurkeztu du PPk», Berria, 2014-12-31
  4. http://www.berria.eus/albisteak/132752/nafarroako_parlamentuak_tramiterako_onartu_du_euskararen_legearen_moldaketa_eremu_mistoa_zabaltzeko.htm
  5. Nafarroako datu soziolinguistikoak 2020ko ekaina, Iruña, Argitaratzailea: Nafarroako Gobernua et Euskarabidea – Euskararen Nafar Institutua, Euskararen Sustapenaren eta Plangintzaren Zerbitzua. Legezko gordailua: LG NA 940-2020
  6. a b c Nafarroako Gobernua. (2018). Azterketa soziolinguistikoa. Nafarroako Gobernua, 7 or. ISBN LG NA 940-2020..

Kanpo estekakAldatu