Milafranga

Lapurdiko udalerria

Milafranga Lapurdiko erdialdeko udalerri bat da, Hiriburuko kantonamendukoa.

Milafranga
 Lapurdi, Euskal Herria
Eglise de villefranque.JPG
Milafrangako eliza.

Milafrangako armarria

Administrazioa
Estatua Frantzia
Eskualdea Akitania Berria
Departamendua Pirinio Atlantikoak
Elkargoa Euskal Hirigune Elkargoa
Barrutia Baiona
Kantonamendua Errobi-Aturri
Izen ofiziala Villefranque
Auzapeza Marc Saint-Esteven ( DVG)
Posta kodea 64990
INSEE kodea 64558
Herritarra milafrangar
Kokapena
Koordenatuak 43° 26′ 14″ N, 1° 27′ 10″ W / 43.4372°N,1.4528°W / 43.4372; -1.4528Koordenatuak: 43° 26′ 14″ N, 1° 27′ 10″ W / 43.4372°N,1.4528°W / 43.4372; -1.4528
Milafranga is located in Lapurdi
Milafranga
Milafranga
Milafranga (Lapurdi)
Azalera 17,17 km2
Garaiera 0-31 metro
Distantzia 8 km Baionara
Demografia
Biztanleria 2.671 (2017ko urtarrilaren 1a)
Green Arrow Up.svg3 (2017ko urtarrilaren 1a)/(2016ko urtarrilaren 1a)
alt_left 1.371 (%51.3)1.300 (%48.7) alt_right
Dentsitatea 144,61 biztanle/km²
Zahartze tasa[1] % 35,46
Ugalkortasun tasa[1] ‰ 49,64
Ekonomia
Jarduera tasa[1] % 69,9 (2011)
Genero desoreka[1] % 4,56 (2011)
Langabezia erregistratua[1] % 6,48 (2013)
Euskara
Euskaldunak[1] % 9,07 (2010)
Erabilera estimatua[2] % 0,46 (2011)
Kaleko erabilera [3](2016)
Etxeko erabilera
Datu gehigarriak
Webgunea http://www.villefranque.fr

IzenaAldatu

Milafranga izena gaskoizko bièla francatik (herri frankoa) dator. Herriaren lehenagoko izena Bazter zen (1200. urtean Baster idatzia).

GeografiaAldatu

Errobi ibaiak udalerria gurutzatzen du

Udalerri mugakideakAldatu

Etxeak eta auzoakAldatu

  • Oihana
  • Mendigain
  • Hirurzedarri
  • Berrogain
  • Hegiberri
  • Eliza
  • Hirigarai
  • Alzuia
  • Behereharta

HistoriaAldatu

Antzinean Saint-Martin de Basters izeneko parrokia, elizaren lurrak izan ziren XI. menderarte, Baionako apezpikuak elizbarrutiko lurralde franko egin zuen arte (hortik izena). Kondairaren arabera 1343ko abuztuaren 24an (herriko jaietan), Baionako alkateak, bost noble lapurtar atxilotzeko agindua eman zuen eta Errobi ibaiaren gaineko zubi batean (Miotz gazteluaren ondoan zegoena) lotzeko agindua eman ere, marearen igoerarekin batera ito egin zirelarik.

Hiribururekin batua izan zen Frantziako iraultzan eta udalerri berriak Tricolore izena hartu zuen 1794 eta 1795 urteen artean. Wellington jeneralaren eta Soult mariskalaren arteko bataila napoleonikoen eszenatoki ere izan zen (Errobiko eta Hiriburuko batailetan hain zuzen ere).

Behereharta auzunea izan zen herriko gune ekonomiko garrantzitsuenetarikoa, ibai-portu eta zapatagintza zonalde garrantzitsuekin.

DemografiaAldatu

Milafrangako biztanleria
Datuen iturburua: INSEE

KulturaAldatu

EuskaraAldatu

Milafrangako Gilbert Cazenave[4] (Ahotsak[5][6] proiekturako)

Milafrangako euskara[7] erdiguneko[8] nafar-lapurterari[9] dagokio, zehatzago esanda, Uztaritze inguruko hizkera[10] da bertakoa.

Eraikin nagusiakAldatu

Eraikin zibilakAldatu

Eraikin erlijiosoakAldatu

San Bartolome eliza XVII. mendekoa da, eta ezaugarri garrantzitsu gisa erretaula edota 1632ko data duten galeriak aipa daitezke.

Elizaren ondoan dagoen kanposantuan honako hilarriak topa daitezke:

Herritar ezagunakAldatu

  • Jean Saint-Pierre (1884-1951), euskal idazlea (bere hilobia elizaren atariaren azpian dago)

ErreferentziakAldatu

  1. a b c d e f Euskal Herriari Begira. Udalbiltza.
  2. «UEMA-Atlasa» Euskararen erabilera (UEMA).
  3. «Kaleko erabilera herrialdez herrialde» Euskararen erabilera (Wikipedia).
  4. «Cazenave, Gilbert - Ahotsak.eus» ahotsak.eus Noiz kontsultatua: 2018-10-23.
  5. «Ahotsak.eus, Euskal Herriko hizkerak eta ahozko ondarea» www.ahotsak.eus Noiz kontsultatua: 2018-10-23.
  6. «Lanean eraikuntzan eta lantegian - Ahotsak.eus» ahotsak.eus Noiz kontsultatua: 2018-10-23.
  7. «Milafranga - Ahotsak.eus» ahotsak.eus Noiz kontsultatua: 2018-10-09.
  8. «Erdigunekoa (NL) - Ahotsak.eus» ahotsak.eus Noiz kontsultatua: 2018-10-09.
  9. «Nafar-lapurtarra - Ahotsak.eus» ahotsak.eus Noiz kontsultatua: 2018-10-09.
  10. «Uztaritze ingurukoa - Ahotsak.eus» ahotsak.eus Noiz kontsultatua: 2018-10-09.

Kanpo estekakAldatu

Euskarazko Wikipedian bada atari bat, gai hau duena:
Lapurdi