Ireki menu nagusia

Leonhard Euler (Basilea, Suitza, 1707ko apirilaren 15a - San Petersburgo, Errusia, 1783 irailaren 18a) matematikari eta fisikari suitzarra zen. Historiako matematikari handienetakoa, Arkimedesekin, Newtonekin eta Gaussekin batera; eta, argitaratutako lan kopuruari begiratuz gero, emankorrena, dudarik gabe. Orduko matematika-arlo ia guztietan ekarpen garrantzitsuak egiteaz gain terminologia eta notazio matematiko modernoaren sortzaileetakoa izan zen. Orobat lan garrantzitsuak egin zituen fisikan, mekanikan, hidrodinamikan, optikan eta astronomian.

Leonhard Euler
Leonhard Euler 2.jpg
Bizitza
Jaiotza Basilea1707ko apirilaren  15a
Herrialdea  Suitzako Konfederazio Zaharra
 Prusiako Erresuma
 Errusiar Inperioa
 Suitza
Bizilekua Basilea
San Petersburgo
San Petersburgo
Heriotza San Petersburgo1783ko irailaren  18a (76 urte)
Hobiratze lekua Smolensky Lutheran Cemetery Itzuli
Lazarev Cemetery Itzuli
Heriotza modua berezko heriotza: garuneko odoljarioa
Familia
Ezkontidea(k) Katharina Euler Itzuli
Salomea Abigail Euler Itzuli  (1776 -
Seme-alabak
Hezkuntza
Heziketa Basileako Unibertsitatea
(1720 -
Hezkuntza-maila Ph.D.a
Tesi zuzendaria Johann Bernoulli
Doktorego ikaslea(k) Semen Kotelnikov Itzuli
Joseph-Louis Lagrange
Johann Friedrich Hennert Itzuli
Hizkuntzak latina
alemana
frantsesa
Irakaslea(k) Johann Bernoulli
Ikaslea(k) Mikhail Evseyevich Golovin Itzuli
Petr Inokhodtsev Itzuli
Semen Kotelnikov Itzuli
Anders Johan Lexell
Stepan Rumovsky Itzuli
Nicolas Fuss Itzuli
Johann Euler Itzuli
Jarduerak
Jarduerak matematikaria, fisikaria, unibertsitateko irakaslea, idazlea, musikaren teorikoa eta astronomoa
Lantokia(k) San Petersburgo eta Berlin
Enplegatzailea(k) San Petersburgoko Zientzien Akademia
Prusiako Zientzien Akademia
San Petersburgoko Estatu-Unibertsitatea
Lan nabarmenak Euler's theorem Itzuli
Euler's rotation theorem Itzuli
Euler's theorem in geometry Itzuli
Euler's sum of powers conjecture Itzuli
Eulerren erlazio
Euler–Lagrange equation Itzuli
Cauchy–Euler equation Itzuli
Euler's totient function Itzuli
Eulerren identitate
Euler's four-square identity Itzuli
Eulerren formula
Euler's theorem Itzuli
gamma function Itzuli
Gaussian integral Itzuli
Euler–Mascheroni constant Itzuli
lucky numbers of Euler Itzuli
Euler diagrama
Bederatzi puntuetako zirkunferentzia
Euler line Itzuli
Eulertar grafo
Jasotako sariak
Influentziak Pierre de Fermat, Christiaan Huygens eta Pierre-Louis Moreau de Maupertuis
Kidetza Prusiako Zientzien Akademia
Suediako Zientzien Errege Akademia
Zientzien Errusiar Akademia
San Petersburgoko Zientzien Akademia
Frantziako Zientzien Akademia
Arteen eta Zientzien Ameriketako Estatu Batuetako Akademia
Royal Society
Accademia delle Scienze di Torino
Sinesmenak eta ideologia
Erlijioa Protestantismoa
Euler's signature.svg

Luterotar Elizaren santu egutegian Eulerren eguna ospatzen dute maiatzaren 24an. Kristau fededuna zen, Bibliaren hutsezintasunean sinesten zuena, eta bere garaiko ateisten aurkako apologiak idatzi zituen.

BizitzaAldatu

Johann Bernoulliren dizipulu izan zen, baina azkar gainditu zuen bere maisuaren gaitasun matematikoa. Bere ibilbide profesionala Berlingo Zientzien Akademian eta San Petersburgon egin zuen. Bere bizitzako urte asko egin zituen Errusian. Frederiko II.a Handiaren babespean egon zen, eta eztabaida metafisiko biziak izan zituen haren gortean Voltairerekin.

Begi batetik ikusmena galdu zuen, eta beste begiko bista ere galduz joan zen pixkanaka. Horrek ordea ez zuen bere ibilbide matematikoa oztopatu eta ekarpen ugari egiten jarraitu zuen, baita 1766ean ikusmena erabat galdu ondoren ere. Heriotza arte jarraitu zuen bere matematika jardunarekin.

Ikus, gaineraAldatu

Kanpo loturakAldatu

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Leonhard Euler