Kortisol

konposatu kimiko

Kortisol edo hidrokortisona giltzurrungaineko guruinaren azalak jariatzen duen hormona esteroidea da, glukokortikoideetako familiakoa. Kolesteroletik abiatuta sintetizatzen da, giltzurrungaineko guruinaren azalak jariatzen dituen beste hormonen antzera (aldosterona, kortisona, testosterona...).

Kortisol
Cortisol3.svg
Formula kimikoa C₂₁H₃₀O₅
SMILES kanonikoa 2D eredua
SMILES isomerikoa
C[C@]12CCC(=O)C=C1CC[C@@H]3[C@@H]2[C@H](C[C@]4([C@H]3CC[C@@]4(C(=O)CO)O)C)O
InChl 3D eredua
Osatuta karbono, oxigeno eta hidrogeno
Ezaugarriak
Fusio-puntua 214 °C
212,5 °C
Masa molekularra 362,209 u
Erabilera
Konposatu aktiboa Plenadren (en) Itzuli, Pandel (en) Itzuli, U-Cort (en) Itzuli, Solu-Cortef (en) Itzuli, Locoid (en) Itzuli, MiCort-HC (en) Itzuli, Westcort (en) Itzuli, Cortenema (en) Itzuli, Cortifoam (en) Itzuli, Texacort (en) Itzuli, Cortef (en) Itzuli, Proctocream (en) Itzuli, Proctozone HC (en) Itzuli, Recort Plus (en) Itzuli, Kera-HC (en) Itzuli, Cortaid (en) Itzuli, Hydroskin (en) Itzuli, Proctocort (en) Itzuli, Coraz (en) Itzuli, Caldecort (en) Itzuli, Anusol HC (en) Itzuli, Colocort (en) Itzuli, Nucort (en) Itzuli, Aveeno Hydrocortisone Anti-Itch (en) Itzuli, Carmol HC (en) Itzuli, Preparation H Hydrocortisone (en) Itzuli, Cortizone (en) Itzuli, Procto-Kit (en) Itzuli, Ala-Scalp (en) Itzuli, Dermacort (en) Itzuli, Maximum-H (en) Itzuli, A-Hydrocort (en) Itzuli, Dermasorb HC (en) Itzuli, Dermarest Dricort (en) Itzuli, Psoriasin Itch (en) Itzuli, Proctosol (en) Itzuli, Ala-Cort (en) Itzuli, Blue-Emu Anti-Itch (en) Itzuli, Procto-Pak (en) Itzuli, Pediaderm HC (en) Itzuli, Procto-Med (en) Itzuli, Gynecort (en) Itzuli, Neosporin Eczema (en) Itzuli, Scalacort (en) Itzuli eta Dermtex HC (en) Itzuli
Tratatzen du scalp dermatosis (en) Itzuli, uzkiko prurito, congenital adrenal hyperplasia due to 3 beta-hydroxysteroid dehydrogenase deficiency (en) Itzuli, enthesopathy (en) Itzuli, leg dermatosis (en) Itzuli, facial dermatosis (en) Itzuli, neurogenic shock (en) Itzuli, Ultzeradun kolitis, status asthmaticus (en) Itzuli, hand dermatosis (en) Itzuli, Hemorroide, hantura, adrenal cortical hypofunction (en) Itzuli, chronic primary adrenal insufficiency (en) Itzuli eta pituitary deficiency (en) Itzuli
Elkarrekintza Nuclear receptor subfamily 3 group C member 1 (en) Itzuli eta Nuclear receptor subfamily 3 group C member 2 (en) Itzuli
Rola 5-lipoxygenase inhibitor (en) Itzuli, selective glucocorticoid receptor agonist (en) Itzuli eta antiinflamatorio
Identifikatzaileak
InChlKey JYGXADMDTFJGBT-VWUMJDOOSA-N
CAS zenbakia 50-23-7
ChemSpider 5551
PubChem 5754
Reaxys 1354819
Gmelin 17650
ChEMBL CHEMBL389621
EC zenbakia 200-020-1
ECHA 100.000.019
MeSH D006854
RxNorm 5492
Human Metabolome Database HMDB0000063
UNII WI4X0X7BPJ
NDF-RT N0000146291
KEGG D00088
PDB Ligand HCY

Egitura kimikoari dagokionez hormona esteroidea da, hots, talde ziklopentano-perhidrofenantreno du egitura nagusitzat (17+4 C).

Hormona adrenokortikotropikoak (ACTH, hipofisiak jariaturiko hormonak) kortisolaren sintesia bultzatzen du. Giltzurrungaineko azalak ez du nerbio-bukaerarik, beraz hormona glukokortikoideen (kortisol, kortisona...) jariaketaren kontrola ez dago nerbio-sistemaren menpe, hormonen menpe baizik (ACTH hormonaren menpe, batez ere). Aldi berean, hipotalamoak ekoizten duen kortikotropinak erregulatzen du ACTHaren sintesia.

Jakina da estresak duen eragina kortisolaren ekoizpenean: izan ere, estresaren hormonatzat jotzen da kortisola, gorputzak kopuru handian sortzen baitu alarma egoera baten aurrean.


Kortisolaren funtzioak eta efektuakAldatu

Hanturaren aurkako efektuak eta eragiten duen immunodepresioak kortisolaren erabilera terapeutikoa bultzatu dute, kortikosteroide sintetikoak agertuz (prednisona, budesonida, etab).


Kortisolaren odol-kontzentrazioa txikia da Addisonen gaixotasuna dagoenean, eta handia Cushingen sindromean.

Kanpo estekakAldatu