Ireki menu nagusia

Koldo Martinez Urionabarrenetxea (Eskoriatza, Gipuzkoa, 1953ko otsailaren 25a) nafar medikua eta Geroa Bai alderdiko politikaria da. Nafarroako Ospitalean lan egiteaz gain, Euskara Kultur Elkargoaren lehendakaria ere izan zen. 2015az geroztik, Nafarroako Parlamentuan Geroa Baiko bozeramailea eta parlamentaria da.

Koldo Martinez
Koldo Martinez.jpg
Geroa Bai logo.jpg
Geroa Bairen bozeramailea

2015-07-28 -
Escudo de Navarra (oficial).svg
Nafarroako Parlamentuko legebiltzarkidea

2015-06-17 -
Bizitza
Izen osoa Koldo Martinez Urionabarrenetxea
Jaiotza Eskoriatza1953ko otsailaren  25a (66 urte)
Herrialdea  Gipuzkoa, Euskal Herria
Hezkuntza
Heziketa Nafarroako Unibertsitatea
Hizkuntzak euskara
gaztelania
ingelesa
frantsesa
Jarduerak
Jarduerak politikaria eta medikua
Kidetza Euskara Kultur Elkargoa
Sinesmenak eta ideologia
Alderdi politikoa Euskadiko Ezkerra
Zabaltzen
Geroa Bai

Eduki-taula

Lehen urteakAldatu

Aitona Fiterokoa zuen, eta Elgetara emigratu zuen.[1] Koldo Martinez Eskoriatzan jaio zen.

Txikitan familia Arrasatera joan zen bizitzera, eta bertako Clérigos de San Viator ikastetxe erlijiosoan ikasi zuen. Gerora haiekin egin zuen UBI ere, Gasteizen. Unibertsitatean hasi aurretik, 1970ean, ikasturte bat AEBn igaro zuen Oregoneko familia batekin bizitzen. Handik itzuli zenean Iruñeko Opus Deiren Unibertsitatean sartu zen Medikuntza ikasteko. Ikasketak burutzen ari zela erakutsi zituen jarrera politikoak zirela eta arazoak izan zituen unibetsitatearekin, eta seigarren mailara arte 12 edo 13 espediente abisu jaso zituen. Hala ere ez zuten bota, eta urte batzuk geroago tesia bertan egin ahal izan zuen.[2]

Ibilbide profesionalaAldatu

Medikuntzan graduatu zen Nafarroako Unibertsitatean, eta bertan espezializatu zen Medikuntza Intentsiboan. Era berean, Medikuntza eta Kirurgian doktorea da. Bere ibilbide profesional guztia osasun zerbitzu publikoan gauzatu du. Oñatin, Iruñeko Txantrea auzoan eta beste hainbat lekutan lan egin ondoren, 1979az geroztik Nafarroako Ospitalean aritu da Zainketa Intentsiboetako Unitatean.

Giza Sexualitatean Masterra gauzatu zuen UNEDen, orduan ezezaguna zen HIESa ikertzeko jakin-minak bultzaturik. 1990ean urtebete eman zuen New Yorkeko erietxe batean HIESa eta nutrizioaren inguruko ikerlan bat egiten. Gaztetatik zuen HIESaren bilakaerarekiko interesa, baina egonaldi horretan bioetikarekiko interesa ere piztu zitzaion. Interes horrek bultzatuta Bioetikan Masterra gauzatu zuen Madrilgo Complutense Unibertsitatean. Maste hori bukatutakoan irakasleak master europar bat egitea eskaini zion, eta era horretan Bioetikan Master Europarra ere gauzatu zuen, Lovainako Unibertsitateak, Complutenseak, Nimegako Radboud Unibertsitateak eta Paduako Unibertsitateak batera eskainia. Master hau lortu zuen Estatuko lehen pertsona izan zen.[3] 1997tik Nafarroako Bioetika Batzordeko kidea da.[4]

1998 eta 2009 bitartean Nafarroako Ospitaleko Etika Asistentzialeko Batzordearen presidentea izan zen. 2009an Espainiako Funtsezko eta Kliniko Alorreko Bioetika Elkarteko presidente izendatu zuten. 2013an berriz hautatu zuten kargurako, eta 2015ean bere borondatez utzi zuen postua, haren bizitza politikoarekin bateraezina zela iritzi ziolako.[5] Ordutik, elkarteko ohorezko bazkidea da.[6]

Bere ibilbidean zehar bioetikaren inguruko hainbat kongresu, mintegi, batzar, ikastaro edota konferentziatan parte hartu du, jardunaldiak zein kongresuak antolatu ditu, zenbait artikulu idatzi ditu eta hainbat komunikabidetan agertu da.[7][8]

Kulturgintzan ibilbideaAldatu

Lana kulturaren eta euskararen aldeko jardunarekin uztartu du.1998an Euskara Kultur Elkargoaren sorrera bultzatu zuen, eta zenbait urtez bertako lehendakaria izan zen. Halaber, Euskararen Aholku Batzordeko kidea eta Etxepare Institutuko patronoa da.

Zinemaren jarraitzalea da, eta 2014an Loreak filmean agertu zen, gorpu donazioen arduradunaren paperean.[9]

Ibilbide politikoaAldatu

HastapenakAldatu

Gaztetatik zuen politikarekiko interesa eta 18 urterekin HAS alderdian sartu zen, gero HASI bihurtu zena. Bertako EKIA taldeko kidea zen, eta 1978ko Lehen Biltzarrean zatiketa gertatu zenean Euskadiko Ezkerran sartu zen.

Euskadiko Ezkerra (1978-1991) eta Euskal Ezkerra (1992-1995)Aldatu

EEren kanpo arazoetako arduraduna izan zen.[10] 1991ko udal hauteskundeetan alderdiaren Iruñeko alkatetzarako hautagaia izan zen, baina ez zuen zinegotzi izatea lortu. Koldo Martinez EEko Auñamendi taldeko kidea zen, alderdiaren zuzendaritzarekiko kritikoa zen sektorekoa. Hori zela eta, 1991n zuzendaritza ofizialak alderditik kanporatu zuen Auñamendiko beste 51 kiderekin batera.[11]

Auñamendi taldeko kideek Euskal Ezkerra (EuE) alderdia sortu zuten.[12] 1993ko Espainiako hauteskunde orokorretan Koldo Martinez bigarren postuan joan zen Diputatuen Kongresurako Nafarroako zerrendan, EArekin batera osatutako koalizioan, Iñaki Cabasesen ondoren.[13] EA-EuE koalizioak izan zituen emaitza txarrak zirela eta koalizioak ez zuen aurrera jarraitu, eta EuE 1995ean desegin zen. Une horretan Koldo Martinez politikatik aldendu zen.

Nafarroa Bai (2008-2011) eta Geroa Bai (2011tik aurrera)Aldatu

2008an politikara itzuli zen, eta urte hartako hauteskunde orokorretan Nafarroa Bai koalizioaren Senaturako zerrendaburua izan zen, independente gisa aurkezturik. Hirugarren indarra izan zen UPN-PP eta PSNren atzetik (zazpigarren senataria), beraz ez zuen senatari izatea lortu.[14]

2011n Nafarroa Baiko independenteak biltzen zituen Zabaltzen taldeko bozeramaile bilakatu zen, koalizioaren baitako alderdien gainetik Nafarroa Bairen proiektuari jarraipena emateko asmoz. Koalizioa hautsi zenean Geroa Bai sortu zuten Zabaltzen, EAJ eta Atarrabia Taldeak. Ordutik Koldo Martinez Geroa Baiko kidea da, baita koalizioaren buruzagi nagusietako bat ere. 2012an Zabaltzen taldeko lehendakari izendatu zuten.[5]

2015eko Nafarroako Parlamenturako hauteskundeetan Geroa Bairen zerrendan hirugarren postuan joan zen. Geroa Bai bigarren indarra izan zen, eta Koldo Martinez parlamentari hautetsi bilakatu zen. 2015-2019 legealdian Geroa Bairen bozeramailea izan zen Nafarroako Parlamentuan. Honetaz gain Osasun eta Foru Erregimen Batzordeetan bozeramailea izan zen, baita Nafarroako Kutxaren gaineko Ikerketa Batzordeko eta Hiritarrekiko eta Erakundeekiko Harremanen Batzordeko kidea ere.[15][16]

2015eko hauteskunde orokorretan Geroa Bairen zerrendaburua izan zen Kongresurako, eta bigarren postuan joan zen 2016ko hauteskundeetan, Daniel Innerarityren atzetik. 2019ko hauteskunde orokorretan berriz ere koalizioaren zerrendaburua izan zen. Geroa Baik ez zuen ordezkaritzarik lortu Diputatuen Kongresuan hiru hauteskunde horietan.

2019ko Nafarroako Parlamenturako hauteskundeetan Geroa Bairen zerrendan hirugarren joan zen berriz, Uxue Barkos eta Unai Hualderen ondoren. Geroa Bai hirugarren indarra izatera igaro zen nahiz eta boto kopurua handitu, baina hala ere 9 parlamentariak mantendu zituen eta Koldo Martinezek parlamentari izaten jarraitu zuen.

Bizitza pertsonalaAldatu

Homosexuala da.[2] Gaur egun Iruñean bizi da.[1]

Kanpo loturaAldatu

ErreferentziakAldatu

  1. a b   «Koldo Martinez eta Joxerra Olano aurrez aurre» Argia . Noiz kontsultatua: 2019-06-19 .
  2. a b   «'Medikuengan kezka ikusten nuen legalitatearen inguruan, baina ez etikaren inguruan'» Argia . Noiz kontsultatua: 2019-06-19 .
  3. (Gaztelaniaz)  País, Ediciones El (2003-04-23) «Entrevista | "Tenemos derecho a vivir y a morir con la misma dignidad"» El País ISSN 1134-6582 . Noiz kontsultatua: 2019-06-19 .
  4.   Barandiaran, Alberto (2000), «Eri gehiegi ari da minez hiltzen, eta hori salagarria da, saihets daitekeelako», Euskaldunon Egunkaria, . Noiz kontsultatua: 2019-06-19 .
  5. a b   «Koldo Martínez Candidato al Congreso de los Diputados de Geroa Bai» web.archive.org 2016-03-29 . Noiz kontsultatua: 2019-06-19 .
  6. (Gaztelaniaz)  «Junta directiva» Navarra en Europa - Foros permanentes de encuentro . Noiz kontsultatua: 2019-06-19 .
  7.   GONZÁLEZ RODRÍGUEZ, Iker «Koldo Martinez Urionabarrenetxea. Medikua: Politika nafarraren berezitasuna kainismoa da» www.euskonews.eus . Noiz kontsultatua: 2019-06-19 .
  8.   Barandiaran, Alberto (1999), «Eriak gaixoaldiaz informazioa eduki behar duela azpimarratu dute bioetikako adituek», Euskaldunon Egunkaria, . Noiz kontsultatua: 2019-06-19 .
  9.   Flowers (2014) - IMDb . Noiz kontsultatua: 2019-06-19 .
  10.   Martinez Urionabarrenetxea, Koldo (1991), «Nafarroan Gobernua», Euskaldunon Egunkaria, . Noiz kontsultatua: 2019-06-19 .
  11.   F., I. (1991), «Auñamendiko 52 kide kaleratu ditu EEko zuzendaritza ofizialak», Euskaldunon Egunkaria, . Noiz kontsultatua: 2019-06-19 .
  12.   S., T. (1992), «Euskal Ezkerraren proiektua aurkeztu zen atzo Nafarroan», Euskaldunon Egunkaria, . Noiz kontsultatua: 2019-06-19 .
  13.   Unanue, A. (1993), «Cabases: «UPN eta PSNk sortutako etsipenak EA-EUEn du aterabidea»», Euskaldunon Egunkaria, . Noiz kontsultatua: 2019-06-19 .
  14. (Gaztelaniaz)  PAÍS, Ediciones EL «Resultados Electorales en Navarra: Elecciones Catalanas 2008» EL PAÍS . Noiz kontsultatua: 2019-06-19 .
  15. (Gaztelaniaz)  «Parlamentu taldea» www.geroabai.com . Noiz kontsultatua: 2019-06-19 .
  16.   Nafarroako Parlamentua, «Koldo Martinez | Parlamentario foral», Nafarroako Parlamentua, . Noiz kontsultatua: 2019-06-19 .