Ireki menu nagusia

Hodei Gorri[1] (dakotaz: Makhpyia-luta; 1822 - 1909ko abenduaren 10) oglala siuxen amerindiar tribuko buruzagi izan zen.

Hodei Gorri
Red Cloud by John K Hillers circa 1880.jpg
Estatuburu


tribu-buruzagi

Bizitza
Izen osoa Maḣpíya Lùta
Jaiotza Platte River Itzuli, North Platte (Nebraska) eta Northern Plains National Heritage Area Itzuli1822ko irailaren  20a
Herrialdea  Ameriketako Estatu Batuak
Oglala lakota
Bizilekua Pine Ridge Itzuli
Talde etnikoa Oglala lakota
Bruléa Itzuli
Lehen hizkuntza dakota
Heriotza Porcupine Itzuli eta Pine Ridge indiar erreserba1909ko abenduaren  10a (87 urte)
Hobiratze lekua Pine Ridge indiar erreserba
Familia
Ezkontidea(k) unknown value
Seme-alabak
Leinua Lakota
Oglala lakota
Hezkuntza
Hizkuntzak dakota
ingelesa
Lakota Itzuli
Cheyennera
Jarduerak
Jarduerak politikaria eta Estatuburua
Jasotako sariak
Zerbitzu militarra
Parte hartutako gatazkak Red Cloud's War Itzuli
Sinesmenak eta ideologia
Erlijioa katolizismoa

BiografiaAldatu

Platte ibaiaren ondoan jaio zen gaur egungo North Platteren alboan, Nebraskan. Bere ama oglala tribukoa zen, bere aita, berriz, brulé zen. Bere aita oso gaztea zenean hil zen eta bere amaldeko osabak hazi zuen, Smoke buruzagiak.

Hodei Gorrik, oglalarren gertu bizi ziren Pawnee eta crowen aurka borrokatu zen, horrek borrokarako esperientzia eman zion.

1866an, Hodei Gorriren Gerra hasi zuen Estatu Batuarren aurka, inoiz amerindiarrek Estatu Batuarren aurka egindako gerrarik arrakastatsuena izandakoa. 1862an, Hodei Gorrik igarri zuen Estatu Batuarrek lakotarrak bere lurraldetatik kanporatuko zituztela, beraz, 1863an gotorlekuen aurka erasotzen hasi zen.

Hain ikusgarriak izan ziren bere garaipenak, ezen AEBetako gobernuak Fort Laramieko Ituna sinatu behar izan baitzuen bakea lortzeko. Alabaina, 1874an George Armstrong Custer jeneralak gerra deklaratu zien amerindiarrei, baina Hodei Gorrik ez zuen parte hartu honetan. Gerra horrek, herri hauen independentziaren amaiera ekarri zuen.

Menderatuta atera ziren arren, Hodei Gorrik bere herriaren askatasunaren alde borrokatzen jarraitu zuen. Dawes Acten kontra jarri zen eta amerindiar agenteen aurka borrokatu zuen.

ErreferentziakAldatu

Kanpo estekakAldatu

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Hodei Gorri