Groucho Marx edo Julius Henry Marx (New York, 1890eko urriaren 2aLos Angeles, Kalifornia, 1977ko abuztuaren 19a) umorista eta aktore estatubatuarra izan zen.

Groucho Marx

Bizitza
Jaiotzako izen-deiturakJulius Henry Marx
JaiotzaManhattan1890eko urriaren 2a
Herrialdea Ameriketako Estatu Batuak
BizilekuaManhattan
HeriotzaCedars-Sinai Mediku Zentroa1977ko abuztuaren 19a (86 urte)
Hobiratze lekuaEden Memorial Park Cemetery (en) Itzuli
Heriotza moduaberezko heriotza: pneumonia
Familia
AitaSam Marx
AmaMinnie Marx
Ezkontidea(k)Ruth Johnson (en) Itzuli  (1920ko otsailaren 4a -  1942)
Kay Marvis (en) Itzuli  (1945eko otsailaren 24a -  1951)
Eden Hartford  (1954ko uztailaren 17a -  1969ko abenduaren 4a)
Seme-alabak
Anai-arrebak
Hezkuntza
Hizkuntzakingelesa
Jarduerak
Jarduerakkomediantea, zinema aktorea, telebista-aktorea, antzerki aktorea eta irrati-esataria
Lan nabarmenak
Jasotako sariak
InfluentziakRobert Benchley
KidetzaMarx anaiak
Izengoitia(k)Groucho Marx
Sinesmenak eta ideologia
Erlijioajudaismoa
Alderdi politikoa Ameriketako Estatu Batuetako Alderdi Demokrata

marx-brothers.org…
IMDB: nm0000050 Allocine: 1200 Rottentomatoes: celebrity/groucho_marx Allmovie: p46156 63642 TV.com: people/groucho-marx IBDB: 5966
Last fm: Groucho+Marx Musicbrainz: 534370ec-59cb-49f5-84a6-d4c7c8ad6daf Discogs: 573276 Find a Grave: 677 Edit the value on Wikidata

Marx anaien (Chico, Harpo, Gummo eta Zeppo) buru izan zen, hirugarrena adinari dagokionez, eta haiekin batera hainbat pelikula ospetsu egin zituen 1921etik 1957 arte. Familia judua osatu zuten.

Gezurrezko bibotea eta purua ziren haren ezaugarri ezagunak.

Filmografia aldatu

Humor Risk (1921) • The Cocoanuts (1929) • Animal Crackers (1930) • The House That Shadows Built (1931) • Monkey Business (1931) • Horse Feathers (1932) • Duck Soup (1933) • A Night at the Opera (1935) • A Day at the Races (1937) • Room Service (1938) • At the Circus (1939) • Go West (1940) • The Big Store (1941) • A Night in Casablanca (1946) • Love Happy (1949) • The Story of Mankind (1957).

Filmen zuzendaria eta izenburuak aldatu

Filmen zuzendaria eta itzuli bada beste hizkuntza batera (gaztelania, frantsesa, euskara, katalana edo galiziera) beste izenburu batekin taula honetan ikus daiteke:

Urtea Filma Zuzendaria Beste izenburu batzuk
1921 Humor Risk Richard Smith
1929 The Cocoanuts Robert Florey frantsesez: Noix de coco
1930 Animal Crackers Victor Heerman gaztelaniaz: El conflicto de los Marx frantsesez: L'Explorateur en folie
1931 Monkey Business Norman Z. McLeod gaztelaniaz: Pistoleros de agua dulce frantsesez: Monnaie de singe katalanez: Pistolers d'aigua dolça
1932 Horse Feathers Norman Z. McLeod gaztelaniaz: Plumas de caballo frantsesez: Plumes de cheval
1933 Duck Soup Leo McCarey frantsesez: La Soupe au canard katalanez: Sopa d'ànec
1935 A Night at the Opera Sam Wood gaztelaniaz: Una noche en la ópera frantsesez: Une nuit à l'opéra katalanez: Una nit a l'òpera galizieraz: Unha noite na ópera
1936 Yours for the Asking Alexander Hall gaztelaniaz: Tuya si la quieres
1937 A Day at the Races Sam Wood gaztelaniaz: Un día en las carreras frantsesez: Un jour aux courses katalanez: Un dia a les curses
1938 Room Service William A. Seiter frantsesez: Panique à l'hôtel katalanez: L'hotel dels embolics
1939 At the Circus Edward Buzzell gaztelaniaz: Una tarde en el circo frantsesez: Un jour au cirque katalanez: Una tarda al circ
1940 Go West Edward Buzzell gaztelaniaz: Los Hermanos Marx en el Oeste frantsesez: Chercheurs d'or katalanez: Els germans Marx a l'Oest
1941 The Big Store Charles Reisner gaztelaniaz: Tienda de locos frantsesez: Les Marx au grand magasin
1946 A Night in Casablanca Archie Mayo gaztelaniaz: Una noche en Casablanca frantsesez: Une nuit à Casablanca katalanez: Una nit a Casablanca
1947 Copacabana Alfred Edward Green
1950 Love Happy David Miller gaztelaniaz: Amor en conserva frantsesez: La Pêche au trésor
1950 Mr. Music Richard Haydn gaztelaniaz: El amor vigila
1951 Double Dynamite Irving Cummings gaztelaniaz: Don Dólar frantsesez: Une veine de...
1952 A Girl in Every Port Chester Erskine gaztelaniaz: Una novia en cada puerto frantsesez: Une fille dans chaque port
1957 The Story of Mankind Irwin Allen gaztelaniaz: La historia de la humanidad frantsesez: L'Histoire de l'humanité
1957 Will Success Spoil Rock Hunter? Frank Tashlin frantsesez: La Blonde explosive
1963 Hollywood Without Make-Up Rudy Behlmer
1964 MGM's Big Parade of Comedy Robert Youngson gaztelaniaz: The Big Parade of Comedy
1968 Skidoo Otto Preminger
1975 Brother, Can You Spare a Dime? Philippe Mora gaztelaniaz: Hermano, ¿me das diez centavos? frantsesez: T'as pas 100 balles ?
1976 That's Entertainment, Part II Gene Kelly gaztelaniaz: Hollywood, Hollywood frantsesez: Hollywood, Hollywood katalanez: Això és l'espectacle
1981 This Is Elvis Andrew Solt gaztelaniaz: Este es Elvis

Esaldi famatuak aldatu

  • Asko gozatu dut antzezlan honekin, batez ere etenaldian.
  • Duela asko, emakume batekin bizi izan nintzen bi urtean, haren gustuak eta nireak berdinak zirela konturatu nintzen arte: biok genituen neskak gustuko.
  • Ene seme, zoriontasuna gauza txikiez eginda dago: yate txiki bat, luxuzko etxe txiki bat, aberastasun txiki bat...
  • Zentabo bat nahi izango banu semearen eltze-itsua apurtuko nuke -seme bat izango banu.
  • Gure amak haurrak izugarri maite zituen. Edozer gauza emango luke ni bat izateko.
  • Lubakiak zulatu! Gure gizonak etengabe erortzen diren bitartean! Ez dugu lubakirik zulatzeko denborarik. Aurrefabrikatuak erosi beharko ditugu.
  • Zergatik eta nola iritsi zara hogei seme-alaba izatera. Senarra maite dut. Nik ere oso gustuko dut purua, baina noizbehinka ateratzen dut ahotik.
  • Nirekin ezkondu nahi duzu? Aberatsa zara? Erantzun lehenengo bigarren galdera.
  • Ez pentsatu gaizki nitaz, emakume; zureganako interesa sexual hutsa da-eta.
  • Gero arte laztana... Arranopola! Afariaren kontua oso garestia da!... Eskandalu bat da!...Nik, zu banintz, ez nuke ordainduko.
  • Kontua ordaintzea?... Hori ohitura zentzugabea!
  • Ezkontza da dibortzioaren arrazoi nagusia.
  • Gizon handi bakoitzaren atzean emakume handi bat dago. Eta haren atzean emaztea.
  • Zakurrez kanpo, liburua da segur aski gizonaren lagunik onena. Eta barruan segur aski ilunegi dago irakurtzeko.
  • Gela-zerbitzua? Ekarri gela handiago bat.
  • Zergatik nengoen emakume horrekin? Zu gogorarazten didalako, egia esan, berak zu zuk baino gehiago gogorarazten dit.
  • Edaten dut beste pertsonak interesgarri egiteko .
  • Ezerezetik hasita, miseriaren maila altuenetara iritsi naiz.
  • Hil egin zara ala ordularia gelditu zait.
  • Adin oso txikian jaio nintzela aitortu behar dut.
  • Gau zoragarri bat pasa dut. Baina ez da hau izan.
  • Telebistak gauza miragarriak egin ditu nire kulturagatik. Norbaitek telebista pizten duenean, liburutegira joaten naiz eta liburu on bat irakurtzen dut.
  • Zergatik kezkatu behar naiz etorkizunaz? Zer egin du etorkizunak nigatik?
  • Zure liburua hartu nuen lehen unetik lurrera erori nintzen barrezka. Noizbait irakurtzea espero dut.
  • Bai noski, ulertzen dut. Bost urteko haur batek ulertuko luke. Ekar diezadatela bost urteko haur bat!
  • Ez dut inoiz aurpegi bat ahazten. Baina zure kasuan salbuespen bat egingo dut.
  • Hauek dira nire printzipioak. Ez bazaizkizu gustatzen, baditut beste batzuk .
  • Nori sinistuko diozu? Niri ala zure begiei?
  • Inoiz ez nintzateke onartuko ninduen klub bateko kide izango.

Bibliografia aldatu

  • "Many Happy Returns", 1942.
  • "Groucho and me", 1959 ("Groucho eta ni", Meettok 2006, Harkaitz Canoren itzulpena).
  • "The Groucho Letters: Letters from and to Groucho Marx", 1967 ("Correspondance de Groucho Marx", Gallimard 1990; "Las cartas de Groucho", Anagrama 1999).
  • "The Groucho Pile: An Illustrated Life", 1976.
  • "Beds", 1976 ("Camas", Tusquets 1997).
  • "Memoirs of a Mangy Lover", 1989 ("Memoires d'un amant lamentable", Seuil 1984; "Memorias de un amante sarnoso", Tusquets 2000).

Ikus, gainera aldatu

Kanpo estekak aldatu

Wikiesanetan badira aipuak, gai hau dutenak: Groucho Marx