Artikulu hau Espainiako hiriari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Granada (argipena)».

Granada Espainiako hegoaldeko hiria da, izen bereko probintziako hiriburua. Andaluziako autonomia erkidegoan dago, Sierra Nevadaren oinetan. 2008. urtean, 236.988 biztanle zituen.

Granada (Espainia)
Granada
Espainiako udalerria
PanoGranada1.jpg
Bandera de Granada2.svg Escudo de Granada2.svg
Administrazioa
Herrialdea Espainia
Autonomia Andaluzia
ProbintziaGranadako probintzia
Alkatea José Torres Hurtado
Izen ofiziala Granada
Jatorrizko izena Granada
Posta kodea 18001–18015, 18182 eta 18190
INEk ezarritako kodea 18087
Herriburua Granada Itzuli
Geografia
Koordenatuak 37° 10′ 41″ N, 3° 36′ 03″ W / 37.178055555556°N,3.6008333333333°W / 37.178055555556; -3.6008333333333Koordenatuak: 37° 10′ 41″ N, 3° 36′ 03″ W / 37.178055555556°N,3.6008333333333°W / 37.178055555556; -3.6008333333333
Granada (Espainia) hemen kokatua: Espainia
Granada (Espainia)
Granada (Espainia)
Granada (Espainia) (Espainia)
Azalera 88.02 km²
Altuera 738 m
Mugakideak Armilla, Pulianas, Maracena, Atarfe, Santa Fe, Vegas del Genil, Churriana de la Vega, Ogíjares, La Zubia, Cájar, Huétor Vega, Cenes de la Vega, Pinos Genil, Dúdar, Beas de Granada, Huétor Santillán, Víznar eta Jun
Demografia
Biztanleria 232.462 bizt. (2019)
Dentsitatea 2.641,01 bizt/km²
Informazio gehigarria
Ordu eremua UTC+01:00 eta UTC+02:00
Hiri senidetuak Friburgo, Xarja, Aix-en-Provence, Belo Horizonte, Coral Gables (Florida), Agrigento, Marrakex, Tilimsen eta Lublin
Matrikula GR
www.granada.org/

Geografia eta ingurune naturalaAldatu

Sierra Nevada mendilerroak hiria inguratzen du.

KlimaAldatu

Datu klimatikoak (Granada, Granadako aireportua, 567 m)
Hila Urt Ots Mar Api Mai Eka Uzt Abu Ira Urr Aza Abe Urtekoa
Batez besteko tenperatura maximoa (°C) 13.0 15.3 18.6 20.1 24.6 30.0 34.4 33.9 29.4 22.7 17.2 13.5 22.8
Batez besteko tenperatura (ºC) 6.7 8.5 11.0 12.8 16.8 21.4 24.8 24.5 20.9 15.5 10.7 7.6 15.1
Batez besteko tenperatura minimoa (°C) 0.3 1.8 3.4 5.6 9.0 12.9 15.2 15.0 12.4 8.2 4.2 1.8 7.5
Pilatutako prezipitazioa (mm) 41 38 30 38 28 17 4 3 16 42 48 53 357
Prezipitazio egunak (≥ 1 mm) 6 6 5 7 4 2 0 1 2 5 6 7 52
Eguzki orduak 165 172 225 231 293 336 373 344 262 215 170 149 2935
Iturria: [1]

AuzoakAldatu

Granada zortzi barruti eta 36 auzoz osatuta dago. Barrutiak honakoak dira:

  • Ronda, 51.740 biztanle (2009an)
  • Zaidin, 47.731 biztanle
  • Norte, 41.820 biztanle
  • Genil, 35.028 biztanle
  • Centro, 32.916 biztanle
  • Chana, 27.533 biztanle
  • Beiro, 26.590 biztanle
  • Albaicín, 16.281 biztanle

HistoriaAldatu

Hiria arabiarrek sortu zuten 756an. Kordobako kaliferriaren mendeko izan ondoren, Granadako Erresuma musulmaneko hiriburu izan zen. Garai horretan zibilizazio maila bikaina erdietsi zuen, eta haren lekuko diren hainbat monumentu gordetzen ditu; baina handikien familien arteko gerren ondorioz ahulduta, 1492an Errege-erregina Katolikoek bereganatu zuten.

EkonomiaAldatu

Nekazaritzagune eta merkataritzagune garrantzizkoa da, vegatik (lur lau aberatsak eta ureztatuak) hurbil baitago.

Ondasun nabarmenakAldatu

 
Alhambra jauregiaren ikuspegia

Turismo leku garrantzizkoa da Granada, artearen aldetik duen historia luze eta aberatsagatik. Granadako monumentu ospetsuenak Alhambra (XIII.-XIV. mendeetako mairuen gotorlekua eta jauregia) eta Generalifeko lorategiak dira. Alhambra jauregia, nazarien egoitza nagusia izan zen, eta gizateriaren ondare izendatu zuten 1984an. Alhambrako estiloa da al Andalusko gailurra, XIV. mendean egina, Ben-Al-Hamarrek eraikia eta haren seme Mohamed II.ak indartua.

Gainera, Granadak baditu beste ondasun nabarmen batzuk ere:

  • Gotiko eta Errenazimentuko estiloetako katedrala, Errege-erregina Katolikoen, Filipe Ederraren eta Joana Eroaren hilobiak gordetzen dituena.
  • Eliza barrokoak (XVI. mendekoak).
  • Karlos V.aren jauregia (XVI.-XVII. mendeetakoa).

Granadar ospetsuakAldatu

Hiri senidetuakAldatu

Granada ondorengo hiriekin senidetuta dago:

Ikus, gaineraAldatu

ErreferentziakAldatu

Kanpo estekakAldatu