Ireki menu nagusia

Gartzea Semeroitz

IX. m.ko Iruñeko erregeorde edo erregekidea

Gartzea Semeroitzlatinez: Garsea Scemenonis; gaztelaniaz: García Jiménez— (835-882) IX. mendeko Iruñeko erregeorde edo erregekidea izan zen.

Gartzea Semeroitz
García Jiménez of Pamplona.gif
Iruñeko Monarka

Bizitza
Jaiotza 835
Herrialdea Iruñeko Erresuma
Talde etnikoa euskalduna
Heriotza 886 (50/51 urte)
Familia
Aita Ximeno Iruñekoa
Ezkontidea(k) Oneka Zangozakoa
Dadildis Pallarskoa
Seme-alabak
Leinua Semeno leinua
Jarduerak
Jarduerak erregeordea, zalduna, gudaria, politikaria eta aristokrata

BiografiaAldatu

Nafarroako Pirinioetan jaio zen, non bere familiak lurraldeak zituen.

Semero leinuko euskaldunak, antza denez, Aritza leinuak kontrolatzen zuen beste Iruñeko Erresumaren zatia zuen kontrolpean. Itxuraz Gartzea bere aitaren oinordekoa izan zen Gartzea Enekoitzen erreinaldian. Horrexegatik, Rodako kodexean Iruñeko "beste zatiren" buruzagitzat hartzen dute.

Gartzea Enekoitz 870ean hil eta gero, haren seme eta oinordeko Orti Gartzez Kordoban preso zegoela, Gartzea Semeno eztabaidagabeko erregeorde bihurtu zen 882an Oibarko setioan hil zen arte. Hala ere, badaude agiriak Gartzea Enekoitz artean bizirik zegoela semea 880an itzuli zenean azaltzen dutenak, eta litekeena da 882ko guduan hil zen erregea Gartzea Semeroitz izatea. Izan ere, ez daude Gartzea Semeroitzek inoiz Iruñeko Erresuma osoko gobernuan parte hartzen zuten agiriak.

Ezkontzak eta seme-alabakAldatu

Gartzea Semeroitzek lehendabizikoz Oneka "Zangozako matxinoa" ezkondu eta bi seme-alaba izan zituzten:

Bigarrenez Raimundo I.a Ribagorza eta Pallarskoaren alaba Dadildis ezkondu eta seme bi izan zituzten:

KaleakAldatu

BibliografiaAldatu

  • Lakarra de Miguel, José María. "Textos navarros del Códice de Roda". Estudios de Edad Media de la Corona de Aragon. 1:194-283 (1945).
  • Pérez de Urbel, Justo. "Lo viejo y lo nuevo sobre el origin del Reino de Pamplona". Al-Andalus. 19:1-42 (1954).
  • Sánchez Albornoz, Claudio. "Problemas de la historia Navarra del siglo IX". Vianako Printze Erakundea, 20:5-62 (1959).

ErreferentziakAldatu