Framazoneria

Framazoneria
Square compasses.svg
Eskuaira eta konpasa,
framazonen ikur nagusia.
Sortzailea Hiram Abif
Jainko Gorena Unibertsoaren Arkiteto Handia
Mota Esoterismo
Jarraitzaileen izena Framazon, hargin beltz, masoi
Adarrak Yorkeko Framazoneria, Eskoziar Framazoneria, Framazoneria Mistoa, Giza Zuzenbidea, Menfis-Mizraimen Ohikunea, Egiptoar Framazoneria
Masoi kopuru handiena duen herrialdea Estatu Batuak

Framazoneria (Ipar.), harginbelzgoa[1] (Ipar.) edo masoneria (Heg.)[2] anaidi-motako erakundea da, bere burua sarbidea, filantropia eta filosofia sustatzeko erakunde gisa definitzen duena. Jatorria Erdi Aroko harginen anaiarteetan du. Bere kide eta jarraitzaileen arabera, egia bilatzeko eta gizakiaren garatze intelektual eta morala lortzeko helburua dute. Framazoneriaren jarraitzaileei framazon, hargin beltz edo masoi deritze. Framazonak, gizon nahiz emakumeak, logia izeneko oinarrizko egituretan antolatzen dira, eta logia horiek maila handiagoko erakunde batean taldekatzen dira; horri gehienetan "Logia Handia", "Sortaldeko Logia" edo "Prioretza Handia" deritzo.

Europan XVII. mendearen amaiera eta XVIII. mendearen hasiera aldera agertu zen. Egungo harginbelzgoa edo "espekulatzailea" ikurren bitartez irudikatutako moral-sistema partikular gisa deskribatu da. Bere burua heziketa-lanabestzat aurkeztu ohi du: eraikuntzaren sinbolismoan oinarritutako metodo berezi batekin, kideek entzuteko, gogoeta egiteko eta elkarrizketarako ahalmena garatzea dute helburu, gero balio horiek beren ingurumenean zabal ditzaten.

Framazonen erakundearen historiak desadostasun ugari agertzen ditu, eta haren zio nagusiak hainbat gairen inguruan ibili dira: emakumea framazonerian onartzea, sineskera erlijioso eta metafisikoen gaia, eztabaidatutako gaien izatea edo logien lan egiteko era, bai eta framazoneriaren erregulartasunaren funtsa kokatzen diren oinarriak ere. Gai horiek eta beste batzuei buruzko ikuspuntuak askotarikoak izateak framazonen hainbat adar eta joera garatzea ekarri du, sarritan, elkar onartu edo elkar aintzakotzat hartzen ez dutenak.

Harginbelzgoak aurkari ugari eduki ditu mendeen joanean; Erromatar Eliza Katolikoa eta kristau-sinesbide gehienak, monarkia absolutuak eta komunistak hargin beltzen aurka aritu izan dira zio askorengatik (sekretismoa, azpikeriak, agintearekiko loturak).

Framazon-logiak Euskal HerrianAldatu

Euskal Herrian framazonen hainbat logia dago. Hona hemen nagusiak[3]:

ErreferentziakAldatu

  1. «Harginbelzgo» Orotariko Euskal Hiztegia. .
  2. «Masoneria». Euskaltzaindiaren HiztegiaNoiz kontsultatua: 2021-04-04.
  3. Logías del País Vasco

BibliografiaAldatu

Kanpo estekakAldatu