Fetitxismo

Fetixismo» orritik birbideratua)
Artikulu hau Fetixismoaren esanahi antropologikoari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Fetixismo (argipena)».

Fetitxismoa fetitxe esaten zaien objektu materialenganako debozioa da. Fetixismoa objektu jakin batzuek naturaz gaindiko ahalmenak edo ahalmen magikoak dituztela eta horiek daramatzan pertsona babesten dutela sinestea edo erlijio-kontzeptua izatea da. Kutunak ere fetitxetzat hartzen dira.

Hegoafrikako fetixismo London Missionary Society elkartearen arabera, circa 1900.

Historia

aldatu

Fetitxe hitza portugesetik dator, "feitiço" hitzetik hain zuzen, eta "magia" edo "sorginkeria" esan nahi du. Termino hori Europan zehar zabaldu zuena Charles de Brosses eruditu frantziarra izan zen, Mendebaldeko Afrikako erlijioa Antzinako Egiptoko erlijioaren alderdiekin alderatzen ari zenean.

XVIII. mendean Brossesek eta beste aditu batzuek fetitxismoa erabiltzen zuten erlijioen bilakaera azaltzeko. Brossesen erlijioaren bilakaeraren teorian, Brossesek fetitxismoa erlijioaren egoerarik primitiboena zela esaten zuen, ondoren politeismoarekin eta azkenik monoteismoarekin jarraituz.

XIX. mendean, Herbert Spencer eta beste filosofo batzuek Brossesen teoria errefusatu zuten. E. B. Tylor eta J. F. McLennan adituek animismoaren eta totemismoaren teoriak landu zituzten fetitxismoa azaltzeko.

Tylorrek eta McLennanek diote fetitxismoak historialariei pertsonen eta jainkoaren arteko erlazioan arreta jarri ordez pertsonen eta objektu materialen artekoetan jartzea ahalbidetzen diela. Ikus, erlijio-fetitxismoa.

Fetixismo terminoaren erabilera

aldatu

Kanpo estekak

aldatu