Ireki menu nagusia

Zerrenda:Euskalkiak eta azpieuskalkiak

Euskalkien eta azpieuskalkien zerrenda» orritik birbideratua)

Zerrenda honetan euskalkiak, azpieuskalkiak eta azpieuskalkietako hizkerak sailkatu ditugu, XXI. mendeko dialektologiako irizpideei jarraituz (Koldo Zuazo eta beste).[1][2]

Euskalkien eremuak, Koldo Zuazoren 2008ko sailkapenari jarraituz
██ Mendebalekoa██ Erdialdekoa██ Nafarra ██ Nafar-lapurtarra██ Zuberotarra██ Bonaparteren garaiko hedadura

Eduki-taula

Mendebaleko euskalkiaAldatu

Sartaldeko azpieuskalkiaAldatu

Sartaldeko eta sortaldeko azpieuskalkien arteko hizkerakAldatu

Sortaldeko azpieuskalkiaAldatu

Arabako sartaldeko azpieuskalkia (†)Aldatu

  • Arabako Baranbio, Legutio eta Aramaio herrietan tokiko usadiozko euskara egiten duten hiztunak badiren arren, galdutzat jotzen da azpieuskalki hau.

Arabako erdialdeko azpieuskalkia (†)Aldatu

Zubi hizkerakAldatu

Arabako sortaldeko hizkera (†)Aldatu

Erdialdeko euskalkiarekiko eta nafar euskalkiarekiko lotura zen.

Elgoibar eta Mendaroko hizkeraAldatu

Erdialdeko euskalkiarekiko lotura da.

Erdialdeko euskalkiaAldatu

Sartaldeko azpieuskalkiaAldatu

Goierriko hizkeraAldatu

Sailkapen honetan «Goierriko hizkera» izendatu dena, XIX.-XX. mendeetako sailkapen zaharrean, Goierriko gipuzkeraren sartaldeko aldaera eta erdialdeko aldaera dira. Eta sailkapen zahar hartako Goierriko gipuzkeraren sortaldeko aldaera delakoaren zati bat ere sartuta dago sailkapen berriko Goierriko hizkeran; beste zatia, sortaldekoena, erdialdeko euskalkiaren erdiguneko azpieuskalkian dago sartuta sailkapen berri honetan.

Urolaldeko hizkeraAldatu

Sartaldeko eta erdiguneko azpieuskalkien arteko hizkerakAldatu

Erdiguneko azpieuskalkiaAldatu

Beterriko hizkeraAldatu

Tolosaldeko hizkeraAldatu

XIX.-XX. mendeetako sailkapen zaharreko Goierriko sortaldeko hizkeraren zati bat Tolosaldeko hizkeran dago sartuta, sailkapen berrian.

Sortaldeko azpieuskalkiaAldatu

Zubi hizkerakAldatu

Arabako sortaldeko hizkera (†)Aldatu

Mendebaleko euskalkiarekiko eta nafar euskalkiarekiko lotura zen.

Basaburu, Larraun eta Imozko hizkerakAldatu

Nafar euskalkiarekiko lotura da eskualde hartako euskara. Nafarreraren eragin nabaria du, baina gipuzkeraren geroz eta ezaugarri gehiagorekin. Herri horietako hizkeretan, batez ere Larraun bailarakoan, asko dira Leitzako euskalkiarekiko antzekotasunak (Malerrekako hizkerak ere badituenak).[3]

Aranoko hizkeraAldatu

Nafar euskalkiarekiko lotura da. Leitza-ko hizkerarekin harreman zuzena dauka.

Oiartzun, Irun eta Hondarribiko hizkeraAldatu

Nafar euskalkiarekiko lotura da.


Nafar euskalkiaAldatu

Hego-sartaldeko azpieuskalkiaAldatu

Sakanako hizkeraAldatu

Ergoiengo hizkeraAldatu

Ipar-sartaldeko azpieuskalkiaAldatu

Bortzirietako hizkeraAldatu

Malerrekako hizkeraAldatu

Bertizarango hizkeraAldatu

Erdiguneko azpieuskalkiaAldatu

Sortaldeko azpieuskalkiaAldatu

Esteribarko hizkeraAldatu

Erroibarko hizkeraAldatu

Zubi hizkerakAldatu

Arabako sortaldeko hizkera (†)Aldatu

Mendebaleko euskalkiarekiko eta erdialdeko euskalkiarekiko lotura zen.

Burundako hizkeraAldatu

Mendebaleko euskalkiarekiko eta erdialdeko euskalkiarekiko lotura da.

Baztango hizkeraAldatu

Nafar-lapurtar euskalkiarekiko lotura da.

Aezkoako hizkeraAldatu

Ekialdeko nafar euskalkiarekiko eta nafar-lapurtar euskalkiarekiko lotura da.

Ekialdeko nafar euskalkia (†)Aldatu

Nafar-lapurtar euskalkiaAldatu

Zuberotar euskalkiaAldatu

Zuberotar euskara batasun handikoa da gaur egun. Iragan garaietan, hegoaldeko alderdi menditsuko hizkera, Basabürü eskualdekoa, desberdina zela esan izan da. Azkenaldian, ordea, berdintzera egin du Zuberoako euskarak eta, aldakuntza txiki batzuk gorabehera, ez da azpieuskalki eta hizkera berezirik ageri.[4]

ErreferentziakAldatu

Euskarazko Wikipedian bada atari bat, gai hau duena:
Euskara
  1. Koldo Zuazo (2008): Euskalkiak: euskararen dialektoak, Elkar, 2008.
  2. Koldo Zuazo (1999): «Arabako euskararen kokagunea», Fontes linguae vasconum: Studia et documenta, ISSN 0046-435X, 31. urtea, 80. zenbakia, 1999. 165-184. orrialdeak.
  3. Amaia Apalauza Ollo (2012): Nafarroako ipar-mendebaldeko hizkeren egitura geolinguistikoa, Mendaur bilduma, Euskaltzaindia.
  4. Koldo Zuazo: Euskalkiak.com.