Ireki menu nagusia

Euskalgintzaren adierazpen bat, ospakizuna eta erreibindikazioa: Euskararen Eguna Amurrion 2016an.

Euskalgintza euskararen eta euskal kulturaren aldeko jarduera antolatua da, soziala nahiz instituzionala. Euskalgintza eredu bi aipatu izan dira: alde batetik, berariazko euskalgintza, euskararen eta euskal kulturaren alde, horien egoera larriaz kezkaturik, egindako saioen multzoa; eta bide batezko euskalgintza, horren aldeko asmo konkreturik gabe, euskararen onetan egindako lanak.

Terminoaren jatorriaAldatu

Salbatore Mitxelenak 1958eko testu batean euskeragintza erabili zuen, baina hurrengo hamarkadan Rikardo Arregik eman zion zentzu gehiago hitzari, euskalgintza forma zehatzarekin, lehen aldiz nonbait Anaitasuna aldizkariko 1968ko testu batean (Gu traketsok, zuen izenburua)[1].

DefinizioakAldatu

Mikel Zalbidek "berariazko euskalgintza" deitu zuena honela definitu zuen[1]:

« Soziokulturalki autorregulatzeko eta belaunez belaun transmititzeko indar faltaz euskal etnokultura (hizkuntza barne) gainbehera datorrela ikusirik, erabat galtzeko arriskua uste izanik eta halakorik nahi ez delarik, etnokultura horri bizirik eusteko giza artean deliberatuki egindako saio multzoa. »
Mikel Zalbide

Beste batzuek, formalki bereiztu daitezkeen bi euskalgintza mota aipatu dituzte: euskalgintza soziala eta euskalgintza instituzionala. Hau da, erakundeek garatzen duten euskalgintza lana (instituzionala) eta besteek garatzen dutena (herri mugimenduak izan, enpresak izan edo herri partaidetzazko enpresak izan). Batzuek, hala ere, ez dute onartzen euskalgintza instituzionala izan daitekeenik[2].

ErreferentziakAldatu

  1. a b Zalbide, Mikel (2007) «Iparraldeko euskalgintza XIX. mendearen bigarren erdian: Zaldubi eta bere garaia» Euskera (Euskera) (52-3): 877-1008.
  2. Rodriguez, Txerra «Zer da euskalgintza? | Garaigoikoa» www.argia.eus . Noiz kontsultatua: 2019-06-06.

Ikus, gaineraAldatu