Dunedin edo Ōtepoti (maorieraz) Zeelanda Berriko hego-ekialdean dagoen hiria da. Hego Uhartean dago kokatuta, Otago eskualdean zehazki. Hiriak maori, txinatar eta eskoziar kultur ondarea du.

Dunedin
Ōtepoti
Dunedin
Ōtepoti
hiria
Dunedin Panorama2.jpg
Dunedin hiriaren ikuspegia.Commons-logo.svg Irudi gehiago
Dunedin City flag.png
Administrazioa
Herrialdea Zeelanda Berria
EskualdeaAuckland
Izen ofizialaDunedin
Jatorrizko izenaŌtepoti
Dunedin
Posta kodea9010, 9011, 9012, 9013, 9014, 9016, 9018, 9022, 9023, 9024, 9035, 9076, 9077, 9081, 9082, 9092
Geografia
Koordenatuak45°52′27″S 170°30′13″E / 45.8742°S 170.5036°E / -45.8742; 170.503645°52′27″S 170°30′13″E / 45.8742°S 170.5036°E / -45.8742; 170.5036
Azalera3.314 km²
Altuera0 m
Demografia
Biztanleria99.885 (2018ko martxoaren 6a)
106.200 (2020ko ekainaren 30a)
Adierazpen errorea: Ustekabeko < eragileaAdierazpen errorea: Hitz ezezaguna "br" (2018)
Dentsitatea37.7 bizt/km²
Informazio gehigarria
Sorrera1848
Telefono aurrizkia03
Ordu eremuaUTC+12:00
Hiri senidetuakEdinburgo, Shanghai, Portsmouth eta Otaru
http://www.dunedin.govt.nz/ www.dunedin.govt.nz

Dunedin Zeelanda Berriko zazpigarren metropoli populatuena, eta 130.400 biztanle inguru zituen 2022ko ekainean.[1] Arrazoi historiko, kultural eta geografikoengatik, Zeelanda Berriko lau zentro nagusietako bat izan da hiria luzaroan. Hiriaren aldiriak hedatzen inguruko haran eta muinetara, Otago penintsulako istmora eta Otagoko portuko eta Ozeano Bareko kostetan zehar.

Gaur egun, Dunedineko ekonomia askotarikoa da, manufaktura, argitalpen, arte, turismo eta teknologia arloetan. Hiriko ekonomiaren oinarriak hezkuntza unibertsitarioa du ardatz: Zeelandia Berriko unibertsitaterik zaharrena den Otagoko Unibertsitatea eta Otagoko unibertsitate politeknikoa. Gazteak biztanleriaren zati handi bat dira; hiriko biztanleen %21,6k 15 eta 24 urte artean zituen 2006ko erroladan, Zeelanda Berriko batez bestea (%14,2) erruz gaindituta.[2]

Musika esparrua ere aipagarria da, Dunedin soinuaren sorleku baita, eragin handia izan zuena grungean, indie-an eta rock alternatibo modernoan).[3] 2014 urtean hiria UNESCOren Literatura Hiri izendatu zuten.

EtimologiaAldatu

Izena Dùn Èideann-etik dator, Edinburg hiriaren baliokide gaelikoa dena.

GeografiaAldatu

Udalaren mugak, 1989az geroztik, honako hauek dira: Middlemarch mendebaldean, Waikouaiti iparraldean, Ozeano Barea ekialdean eta hego-ekialdean) eta Waipori/Taieri ibaia eta Henley udalerria hego-mendebaldean.

Otago Harbour izeneko badia estuaren aurrean dago Dunedin, eta hego-mendebalderantz zabaltzen da hamabost bat miliatan. 1848an sortu zenetik, hiria poliki-poliki zabaldu da behe lautadetan eta inguruko muinoetan zehar, baita istmoan zehar Otago penintsulako hegaletaraino ere.

IngurumenaAldatu

Dunedingo ekialdea Otago penintsulan dago, Dunedin sumendiko hego-ekialdeko ertzean dagoen lur hatz luzean. Penintsulako zati handiena habitat naturala da eta Otago Peninsula Trust-ek zaintzen du. Penintsulan hainbat hondartza daude, eta espezie berezi ugari bizi dira bertan: pinguino txikiak, itsas txakurrak eta ubarroiak besteak beste. Taiaroa Head, penintsulako ipar-ekialdean, garrantzi ekologiko globaleko lekua da, albatros erreal edo Diomedea epomophora espeziaren kolonia bakarreko bizilekua baita.

KlimaAldatu

      Datu klimatikoak (Dunedin)      
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura maximoa (°C) 18.9 18.7 17.2 15.5 12.6 10.2 9.8 11.0 12.8 14.6 16.1 17.4 14.6
Batez besteko tenperatura (ºC) 15.2 15.1 13.7 11.9 9.2 7.0 6.5 7.5 9.3 10.9 12.4 13.9 11.0
Batez besteko tenperatura minimoa (°C) 11.5 11.4 10.2 8.3 5.7 3.8 3.2 4.1 5.7 7.2 8.6 10.4 7.5
Euria (mm) 72 63 70 60 72 74 69 65 53 71 63 82 812
Euri egunak (≥ 1mm) 10 8 10 9 11 10 11 11 10 11 11 12 124
Eguzki orduak 178 153 140 121 100 86 101 114 129 147 161 169 1585
Hezetasuna (%) 73.1 77.0 76.3 77.2 78.0 79.0 80.2 78.1 74.2 71.8 71.4 73.1 75.8
Iturria: [4]

ArgazkiakAldatu

Hiri senidetuakAldatu

ErreferentziakAldatu

  1. «Subnational population estimates (RC, SA2), by age and sex, at 30 June 1996-2022 (2022 boundaries)» nzdotstat.stats.govt.nz (Noiz kontsultatua: 2023-01-11).
  2. «Stats NZ archive website | Stats NZ» www.stats.govt.nz (Noiz kontsultatua: 2023-01-11).
  3. (Ingelesez) «Flying Nun Records: 10 of the best songs of the Dunedin sound» the Guardian 2017-01-27 (Noiz kontsultatua: 2023-01-11).
  4. http://cliflo.niwa.co.nz/ NIWA CliFlo data Musselburgh

Kanpo estekakAldatu


  Artikulu hau Zeelanda Berriko geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.